İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2234 K.2025/1326

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. 14/07/2017 tarihinde Sürücü ...sevk ve idaresindeki ... motor no ve ... şase numaralı tescilsiz araçla ... köyü istikametinden silvan istikametine seyir halinde iken yine aynı istikamette yürüyen müvekkiline arkadan çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin ciddi mahiyette geçici ve kalıcı maluliyete düçar olduğunu,

kazanın oluşumunda kusurlu olan tescilsiz aracın geçerli bir poliçesi olmadığından Güvence Hesabı'nın müvekkiline tazminat ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 300,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

İddia edilen olayın 2015 yılında meydana gelmiş olması dolayısıyla davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili kuruma dava öncesinde yapılan başvuru dolayısıyla ... sayılı işlem dosyası açıldığını, müvekkili kuruma yapılan başvuru hakkında ilgili evrakın incelenmesi sonucu kazaya karışan motorlu aracın cinsinin Motorlu Bisiklet olduğunun tespit edilmesinden ötürü davalı Güvence Hesabı aleyhine husumet yöneltilemeyeceğini,

söz konusu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı da davalı Güvence Hesabı’nın sorumluluğuna gidilemeyeceğini beyan ederek davanın usulden ve esastan reddi ile avukatlık ücreti dâhil her türlü yargılama giderinin davacıya yükletilmesine miktar itibariyle kesin olarak karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan kusur raporu çerçevesinde; sürücü ... idaresindeki motosiklet ile yerleşim yeri içindeki köy yolunda seyir halindeyken olay mahalli şartlarını da göz önünde bulundurarak yola gereken düzeyde dikkatini verip kontrollü şekilde seyrini sürdürmesi gerektiği hususuna riayet etmediği ve işbu dikkatsizliği sonucu meydana gelen trafik kazasında %100 kusurlu olduğu belirtildiğini, kazaya sebebiyet veren aracın cinsinin (3) olduğunu,

bu ibarenin kod tabloları ve açıklamalarına göre motorlu bisiklet olduğunu ve davalı Güvence Hesabının teminatı dışında kaldığını, davacı müvekkilinin yaralandığı trafik kazasında davalı Güvence Hesabının davacı müvekkilinin zararından sorumluluğunun bulunmadığını kabul ederek davalarının reddine karar verdiğini, kazaya karışan motorun 125-3 model olması 50 cc üstü ve hacminin olduğu belirtilmekte olup bu husus davacı müvekkile çarpan aracın motosiklet sınıfına girdiğini açıkça gösterdiğini, davalı Güvence Hesabının sorumluluğunun olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle madd tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yatırmalarının zorunlu olduğu, Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulabileceği öngörülmüştür. Aynı mahiyetteki düzenleme, Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabı'na husumet yöneltilebilmesi için bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir. ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı haller arasında sayılmıştır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre, motosiklet: azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 santimetreküpten fazla olan sepetli veya sepetsiz iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlar ve net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımacılığında kullanılanlar için ise net ağırlığı 550 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır.

Aynı Kanun'un 103. maddesinde motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeler gereği, yaya olan davacıya çarparak yaralanmasına neden olan aracın, KTK'nın 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı Güvence Hesabı'nın bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Trafik sigortası bulunmadığı iddia edilen motosiklet nedeniyle zararın doğduğu ve davalı Güvence Hesabı'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle; davacı tarafa bu açıdan uygun bir süre verilip aracın yeri tespit edilerek, yeri tespit edilemiyorsa Silvan Asliye Ceza Mahkemesi dosyasındaki 14/07/2015 tarihli görgü tespit tutanağı ekinde aracın resimlerinin olup olmadığının mahkeme ve kolluktan araştırılması,

motosiklet üzerinde uzman makine mühendisi marifetiyle inceleme yapılıp, gerektiğide şasi nosundan yola çıkılarak il emniyet müdürlüğü tescil kaydının ve tramer kaydının araştırılmasıyla, tescil kaydı var ve trafikten çekildi ise çekilme tarihinin sorulması ve buna ilişin evrakların istenilmesi; araç üreticisi olan ...şirketine kendilerinden gelen müzekkere cevabı eklenerek cevapta geçen modelin 50 cc üzerinde olup olmadığının sorulması suretiyle, araç motor silindir hacminin belirlenmesi;

silindir hacminin 50 cm küpün üzerinde/trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı Güvence Hesabı'nın sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.