İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1521 K.2024/544

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

11/07/2012 tarihinde müvekkillerinden ... ... plakalı araç ile seyir halinde iken, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin kaza nedeniyle ağır derecede yaralandığını, bu durumun Kadıköy Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 27/12/2012 tarihli 2012/7075 sayılı raporu ile sabit olduğunu, meydana gelen kazada davalının %100 oranında kusurlu olduğunu, İstanbul Anadolu 25. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2013/160 Esas sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporda davalının asli kusurlu, müvekkiline ise atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığının tespit edildiğini,

müvekkili ... kazadan sonra komaya girdiğini, 6 ay süre ile çalışamadığını, kaza sırasında iki dişinin kırıldığını, 1.500,00 TL fiyat verildiğini, ancak çalışamıyor olması nedeniyle dişlerini yaptıramadığını, yapılacak dişlerin beş yıllık ömrü olması nedeniyle yeniden diş tedavisi görmek zorunda kalacağını, psikolojik olarak da sıkıntılarının oluştuğunu, davacı ..., ... annesi olduğunu, oğluna bakmak için işinden ayrılmak zorunda kaldığını, kaza nedeniyle müvekkillerinin manevi anlamda da büyük sıkıntılar yaşadığını belirterek ... için 250,00 TL geçici iş göremezlik ve iş kaybı tazminatı, 250,00 TL tedavi masrafları,

400,00 TL muhtemel zararlar olmak üzere 900,00 TL'nin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... için çalışamadığı dönemler için şimdilik 100,00 TL tazminatın davalı ... tahsiline, ... için 20.000,00 TL, ... için 2.500,00 TL ve ... için 2.500,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacılar vekili ıslah dilekçesi ile ... yönünden geçici iş göremezlik tazminatını 918,47 TL'ye, sürekli iş göremezlik tazminatını 108.434,72 TL'ye,

davacı ... yönünden talep edilen kazanç kaybı istemini 788,50 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirkette 08/08/2011-2012 tarihleri arasında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, tedavi giderlerinin teminat kapsamında olmadığını, bu zararların SGK tarafından karşılanması gerektiğini, dolaylı zararların teminat kapsamında olmadığını, dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacı ... yönünden açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 918,47 TL geçici iş göremezlik tazminatı,

66.678,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 67.596,57 TL tazminatın dava tarihi olan 21/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... verilmesine, Aşan istemlerin reddine, Davacı ... yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 7.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 21/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... tahsili ile davacı ... verilmesine,

Aşan istemlerin reddine, Davacı ... yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 788,50 TL tazminatın 688,50 TL'sine ıslah tarihi olan 20/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... tahsili ile davacı ... verilmesine, Davacılar ... ve ... yönünden açılan manevi tazminat davasının kabulü ile; ... yönünden 2.500,00 TL ... yönünden 2.500,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 21/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... tahsili ile davacılar ... ve ... verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. Davacılar vekili de istinaf talep etmiş ise de.

Mahkemece ek karar ile HMK'nın 344. maddesi gereğince istinaftan vazgeçmiş sayılarak istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin karar verildiği, bu karar davacılar vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği halde ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin istinaf talebi incelemeye alınmamıştır.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisinin avukat ile temsil edildiğini zannediyor olmasına rağmen dosya münderecatından anlaşıldığı üzere gerek 2014/773 Esas ve 2020/414 Karar sayılı kararda gerekse 2022/196 Esas ve 2022/1031Karar sayılı kararda avukat ile temsil edilmediğinin görüldüğünü, buna rağmen özellikle süresi içerisinde itiraz etmesi gereken maluliyet raporları, bilirkişi raporları ve ıslah dilekçesi dahil olmak üzere hiç bir delil evrakının müvekkili davalı ...’ya tebliğ edilmediğini, kararın sadece bu yönden bozmayı gerektirdiğini,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” 'nın ihlal edildiğini, somut olayda davanın 20/02/2020 tarihinde ıslah edilmiş olup, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edilmediğini, davalıya ıslah dilekçesi tebliğ edilerek,

davalının ıslah dilekçesine karşı beyanları alındıktan sonra karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat yönünden davacı lehine avukatlık ücreti takdir olunurken Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/1 maddesinin dikkate alınmadığını, davacının iddia edildiği gibi “paket servis/garson olarak çalıştığı her ne kadar sunulan evraklardan anlaşılıyorsa da 20/03/1995 doğumlu davacı ... kaza tarihi olan 11/07/2012 itibariyle 18. yaşını doldurmadığı anlaşıldığından motorlu paket servis elemanı olarak çalışmasının ehliyeti de olmadığı dikkate alındığında mümkün olmadığını,

davacı ... kaza tarihinde 18 yaşını doldurmamış olmasına rağmen ebeveynlerinin bilgisi dahilinde ve üstelik sigortalı olarak çalıştığı ...

A.Ş. tarafından ehliyeti olmaksızın trafiğe çıkmasına müsaade edilmiş ve belkide normal şartlarda ehliyetli bir motor sürücüsünün ki “paket servisinde 5 senelik A1 sürücü ehliyet zorunluluğu aranmaktadır” basit bir manevra ile atlatabileceği bir kazaya karışmasına göz yumulduğunu, duyulan üzüntünün parasal bir değer ile ifade edilmesi mümkün olmadığı için manevî zararın bir miktar para ile giderilebileceğini söylemenin mümkün olmadığını, zarar görenin zenginleşmemesi,

zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerektiğini, olay tarihindeki paranın alım gücü, tarafların kaza tarihindeki ekonomik ve sosyal durumları, tedavi süresi, maluliyet oranı ve maluliyetin yeri gibi durumlar dikkate alınarak manevi tazminatın belirlenmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Mahkemece ilk verilen "davanın kısmen kabulüne" ilişkin hükmün davalı ... ve davalı ...

A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 24/02/2022 tarih, 2020/2029 Esas ve 2022/323 Karar sayılı kararı ile "...Davalı ... tarafından Mahkeme kararının usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek istinaf dilekçesi sunulmuş ise de.

HMK'nın 342/2.maddesinin e bendi gereğince istinaf sebeplerini ve gerekçesini belirtir dilekçe niteliğinde olmadığı görülmekle HMK'nın 355.maddesi gereğince re'sen yapılan incelemeye göre de istinafa konu kararda kamu düzenine aykırı bir husus da bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 352/1-d maddesi gereğince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. ... mahkemece, kaza tarihi itibarıyla davacının paket servis/garson olarak çalışıp çalışmadığı araştırılmalı, varsa ikramiye ve fazla çalışma ücretleri olup olmadığı ve bunlara ilişkin bordrolar, yine SGK Müdürlüğünden istenmeli, paket servis/garson olarak çalıştığı tespit edildiği takdirde,

alabileceği bahşişin belirlenebilmesi için de; iş yerinin özelliği ve kapasitesi açıklanarak, meslek odasından alabileceği bahşiş oranı sorulmalı, verilecek cevaplar ve gelen kayıtlar diğer delillerle birlikte değerlendirilerek davacı ... aylık gelir durumunun tam olarak belirlenmesinden sonra aynı bilirkişiden ilk rapor tarihi itibariyle ek raporu alınması ve usuli kazanılmış haklarda gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir" gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dosya kapsamından. 01.02.2012 tarihinde davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin çarpışması ile meydana gelen kazada davacı ... yaralanması nedeni ile davalı sürücü ve idaresindeki aracının sigortacısından maddi ve manevi tazminat talep edildiği anlaşılmaktadır. Davalı ... aynı zamanda mernis adresi olan "... Mah. ... Sk. No:... İç Kapı No:...

Kadıköy/İstanbul" adresine (Vekaletnamede aynı adresin yazılı olduğu görülmüştür.) dava dilekçesi, tensip zaptı, ara karar evraklarının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, kusur, maluliyet, aktüerya raporlarının mernis adresi olduğu belirtilerek TK'nın 21. maddesine göre usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ıslah dilekçesinin davalının bizzat imzasına tebliğ edildiği, 24/02/2022 tarihli gerekçeli kararında tebliğ ile süresinde istinaf dilekçesi verildiği, bu itibarla davalıya yapılan tebliğlerin Tebligat Kanunu hükümlerine göre usulüne uygun olduğu görüldüğünden davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Mahkemece, karar ilamı doğrultusunda davacı ... kaza tarihinde çalıştığı işyerinin açık ünvan ve adres bilgileri tespit edildikten sonra ilgili firmaya müzekkere yazılarak davacı ...

11/07/2012 kaza tarihi itibari ile çalışmasına ilişkin varsa ikramiye ve fazla çalışma ücretleri de dahil geriye dönük 6 aylık bordrolarının gönderilmesi, ayrıca kaza tarihi itibari ile işyerinde bahşiş usulü çalışıp çalışmadığı, işlerinin kaza tarihi itibari ile kapasitesi ve özellikleri hakkında bilgi verilmesi istenmiş, ayrıca Ümraniye Sosyal Güvenlik Merkezi'ne yazı yazılarak, ...

11/07/2012 tarihi itibari ile sigortalı çalışmasına ilişkin olarak varsa ikramiye ve fazla çalışma ücretlerini de gösterir hizmet bordrolarının gönderilmesi talep edilmiştir. Eksiklikler tamamlandıktan sonra aktüerya bilirkişinden ek rapor alınmıştır. Mahkemece karar ilamı doğrultusunda eksikler tamamlandıktan sonra alınan 15/7/2022 tarihli ek raporda.

ATK Trafik İhtisas Dairesinin 20/03/2014 tarihli kusur raporunda sanık sürücü ... asli kusurlu, mağdur sürücü ... kusursuz olduğu, ATK 2.İhtisas Kurulunun 27/02/2019 tarihli maluliyet raporunda % 6 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiği, iyileşme süresinin 01/02/2012 tarihinden itibaren 1 ay olduğu, 01/02/2012 tarihinde trafik kazasında yaralanan ...’ın geçici iş göremezlik zararının 918,47 TL, sürekli iş göremezlik zararının 66.678,10 TL ve davacı ... kazanç kaybının 788,50 TL olabileceğinin hesaplandığı, raporda kazanca esas tutar bakımından işyerine yazılan yazı neticesinde bahşiş uygulamasının bulunmadığı,

davacının kazancının dönemsel asgari ücret olduğu, aylık ücret hesabına AGİ'nin eklendiği anlaşılmıştır. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre.

Mahkemece karar ilamı doğrultusunda tüm eksiklikler tamamlandıktan sonra aynı bilirkişiden ilk rapor tarihi itibariyle ek raporu alınarak, SGK kaydı bulunan davacının asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği kabul edilerek yapılan hesaplama sonucu bulunan tazminata (usuli kazanılmış haklarda gözetilerek) hükmedilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince gerek ilk kararında ve kaldırma kararında sonra vermiş olduğu kararında davacı ... için 7.000,00 TL, davacı ... için 2.500,00 TL, davacı ... için 2.500,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Davalı ... yerel mahkemece verilen ilk kararı manevi tazminat miktarının fazla olduğunu belirterek istinaf etmediğinden manevi tazminat miktarları bakımından hüküm kesinleşmiş olduğu gibi aynı zamanda davacılar yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Bu nedenle davalı ... vekilinin manevi tazminat miktarlarına ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Kabul olunan manevi tazminat miktarları maktu vekalet ücreti altında kalmaktadır.

Bu durumda karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10 ve 13/2.maddesindeki hükmedilecek vekalet ücretinin, kabul edilen miktarı geçemeyeceğine ilişkin düzenleme doğrultusunda vekalet ücreti belirlenmesinde AAÜT, usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu hususa değinen istinaf itirazının da reddi gerekmiştir.Bu nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.