İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/2322 K.2024/546

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüsün 06/03/2012 tarihinde direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı şeritten gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekiciye çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, aracın davalı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, müvekkilinin minibüste yolcu olduğunu ve kazada yaralanması neticesinde sakat kaldığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile talebini 435.097,26 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla teminat limiti kapsamında ve sigortalısının kusurunun varlığı halinde ancak kusur oranında sorumlu olabileceklerini, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, KTK 99/1 maddesi uyarınca temerrüte düşürülmediklerinden, ayrıca uyuşmazlığın ticari olmaması nedeniyle olay tarihinden itibaren avansa faizi istenemeyeceğini, tazminat hesabının aktüer sıfatına sahip bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile.

435.097,26 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 15/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Mahkemenin kararında sıralı sorumluluğun gözetilmediğini, ek rapora rağmen ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğuna ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, tazminat hesabının PMF 1931 tablosuna göre yapılması gerekirken aksine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, dosya kapsamında bulunan 25/09/2021 ve 20/03/2023 tarihli bilirkişi raporlarında hem PMF 1931 tablosuna hem de TRH 2010 tablosuna göre hesaplama yapıldığını, PMF 1931 yaşam tablosuna göre 304.683,02 TL, TRH 2010 yaşam tablosuna göre ise 447.497,26 TL tutarında tazminat hesaplandığını, mahkeme tarafından herhangi bir gerekçelendirme yapılmaksızın TRH 2010 tablosuna göre yapılan hesaplamanın esas alındığını, ...

A.Ş. tarafından yapılan ödemenin zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince faizi ile birlikte mahsup edilmesi gerekirken, 2015 yılında yapılan ödemenin aynen mahsubunun hatalı olduğunu, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, ihbar olunan ...

A.Ş.'nin, 23/01/2015 tarihinde davacılar vekiline yapmış olduğu 12.500,00 TL'lik ödemenin tazminat hesabının yapıldığı güne kadar geçen süreye ilişkin yasal faizinin hesaplanıp güncelleştirilerek maddi tazminattan mahsup edilmesi gerekmekteyken aksine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Mahkemece ilk verilen "davanın kabulüne" ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 02/06/2022 tarih, 2018/1432 Esas, 2020/569 Karar sayılı kararı ile "...Somut olayda trafik kazası, ... ilçesi ile ... ili arasında yapılan il içi taşıma esnasında meydana gelmiştir.

Davalı, davacının yolcu olarak bulunduğu minibüsün zorunlu trafik sigortacısıdır. Mahkemece; dosya kapsamında aracın kaza tarihinde ... ile yapıldığı anlaşılan zorunlu karayolu taşımacılık sigorta poliçesi dosyaya kazandırılmalı, ... plakalı minibüsün taşımacılık yetki belgesi bulunup bulunmadığı araştırılmalı ve daha sonra yukarıdaki açıklanan düzenlemeler çerçevesinde davacı yolcunun bindiği otobüsün trafik sigortacısı olan davalı ...

A.Ş’nin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Davalı, davacının yolcu olarak bulunduğu minibüsün zorunlu trafik sigortacısıdır. Dairemiz kararı doğrultusunda yazılan müzekkereye verilen cevaptan ... plakalı minibüsün 21/07/2011/ 21/07/2012 tarihlerini kapsar şekilde ...

A.Ş. nezdinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortacısı bulunduğu, bu poliçe kapsamında davacıya ödeme yapılmadığı, ayrıca ... plakalı minibüsün ... A.Ş. nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Kaza Poliçesi de bulunduğu, bu poliçe kapsamında davacıya 12.500,00 TL ödeme yapıldığının bildirildiği görülmektedir. Eldeki dava ... A.Ş.'ye ihbar edilmiştir.

Zorunlu karayolu taşımacılığı mali sorumluluk sigortası ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'ndan doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta kapsamına almaktadır.

Aynı Kanun'un 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Aynı Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, bu sigortanın yapılmamış olması, kaza tarihinde süresinin dolması ya da sigorta yapılmış ancak limitin aşılmış olması durumunda ise sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda, kaza yapan aracın tazminata konu trafik kaza tarihini kapsar şekilde zorunlu karayolu taşımacılık sigortası bulunduğu ve bu poliçe gereğince kazada yaralanan davacıya ödeme yapılmamış olması nedeniyle poliçe limitinin tükendiğinden bahsedilemeyeceğinden Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğu doğmadığından açılan davanın pasif husumet bulunmadığından usulden reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23404 E.- 2022/11549 K., 2021/17582 E. - 2021/8800 K. sayılı kararları). Daire kararının kapsam ve şekline göre; davalı vekilinin diğer istinaf itirazları inceleme konusu yapılmamıştır. Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.