İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/966 K.2026/596

BİRLEŞEN ANKARA 7. ATM'nin 2019/442 E SAYILI DOSYASINDA:

DAVA

Rucuen Tazminat

DAVA TARİHİ : 20/08/2019

BİRLEŞEN ANKARA 8.ATM'nin 2019/716 E SAYILI DOSYASINDA;

DAVA

Rucuen Tazminat

DAVA TARİHİ : 06/12/2019

BİRLEŞEN ANKARA 3.ATM'nin 2021/360 E SAYILI DOSYASINDA;

DAVA

Rucuen Tazminat

DAVA TARİHİ: 26/05/2021

KARAR TARİHİ: 23/11/2022

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

KARAR TARİHİ: 11/03/2026

KARAR YAZIM TARİHİ: 11/03/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ve davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın 09.07.2017 tarihinde sürücü...'ün sevk ve idaresinde iken İstanbul ...İlçesinde yaralamalı ve ölümlü kazaya karıştığını, kazanın meydana gelmesinde alkollü olan sürücü...'ün kusurlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından hak sahibi olan; ...'e 37.617,99 TL sürekli sakatlık, ...'e 37.938,69 TL sürekli sakatlık, ...'ya 5.300,00 TL maddi hasar, ...

A.Ş.ye 33.000,00 TL maddi hasar tazminatı ödendiğini, davalı tarafa ait araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle ödenen tutardan davalı tarafın sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 113.856,68 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/422 Esas sayılı dosyasında;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait olup müvekkili şirket nezdinde kasko sigortalı ... plaka numaralı aracın 09/07/2017 tarihinde karıştığı kaza sonucu hak sahibi ...'a artan Mali Sorumluluk teminatından toplamda 449.967,00TL tutarında maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığını, bu kazaya müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsü dava dışı...'ün alkollü olması nenediyle sebebiyet verdiğini, kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, ödenen tutardan davalı tarafın sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 295.432,00 TL nin ödeme tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Ankara 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/716 Esas sayılı dosyasında;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ...numaralı trafik sigorta poliçesi ile sigorta edilen davalı şirketin maliki olduğu ... plaka numaralı aracın 09.07.2017 tarihinde sürücü...'ün sevk ve idaresinde iken İstanbul ...İlçesinde kazaya karıştığını, kazanın meydana gelmesinde alkollü olan sürücü...'ün kusurlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından hak sahibi ...'e 41.246,78 TL, vekiline 7.161,41 TL olmak üzere toplam 48.408,19 TL ödeme yapıldığını, davalı tarafa ait araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle ödenen tutardan davalı tarafın sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 48.408,19 TL'nin ödeme tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul 3.Asliye Ticaret Mah.sinin 2021/360 Esas sayılı dosyasında;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ...nolu poliçe ile tarfik sigortalı ... plakalı numaralı aracın 09/07/2017 tarihinde karıştığı ölümlü ve yaralanmalı kaza sonucu hak sahipleri tarafından İstanbul Anadolu 18.İş Mahkemesinin 2018/356 esas sayılı dosyası ile davanın açıldığını, işbu dosyanın karara çıkması sonrası İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyaya 11.804,32 TL ödemenin yapıldığını,

kaza sırasında müvekkili şirket nezdinde ... sigortalı ... plakalı aracı sevk ve idare eden...'ün 1.65 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kusurlu sürücü... kaza tespit tutanağına göre kusurlu olduğunu, işbu davada aynı kazadan dolayı birden fazla tazminat ödemesi yapıldığından davalıdan rücuen talep edilen ve halen derdest olan İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/52 esas sayılı dosyası ile işbu dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini,

toplam 11.8404,32-TL tutarın ödeme tarihi olan 10/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili asıl ve birleşen davalar için vermiş olduğu cevap dilekçelerinde özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu belirterek yetkisizlik kararı verilmesini, davanın müvekkili şirkete değil araç sürücüsü...'e yöneltilmesi gerektiğinden davanın husumetten reddini, esasa ilişkin olarak da olayın alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği, alkolün dışında başka unsurların rol oynayıp oynamadığının ve kusurun tespitinin gerektiğini, ödenen tutarların hesabının neye göre yapıldığının belli olmadığını, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini, davanın...'e ihbarını talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "A-Asıl dava yönünden; davanın kabulü ile. 5.300,00 TL nin 05/10/2017 tarihinden, 37.617,99 TL nin 21/02/2018 tarihinden, 37.938,69 TL nin 07/06/2018 tarihinden, 33.000,00 TL 28/11/2017 tarihinden itibarin, işleyen faiz avansı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B-Birleşen Ankara 8. ATM 2019/716 Esas dava yönünden; davanın kabulü ile; 48.408,19 TL nin 30/07/2019 tarihinden itibaren işleyen faiz avansı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, C-Birleşen Ankara 7. ATM 2019/442 Esas dava yönünden; davanın kabulü ile; 295.432,00 TL nin 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyen faiz avansı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, D-Birleşen İstanbul 3. ATM 2021/360 Esas dava yönünden; davanın kabulü ile; 11.804,32 TL nin 10/12/2020 tarihinden itibaren işleyen faiz avansı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; finansal kiralama şirketi olan müvekkili şirketin "işleten" sıfatı bulunmadığını, kazaya karışan aracın ... şirketine Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi ile kiralanmış olup sözleşme kapsamında, aracın kiracıya teslimiyle birlikte kiralama konusu malın kullanımı ve getireceği yarar ve zararlar kiracıya devredildiğini,Kiralanan aracın mülkiyeti finansal kiralama şirketine ait ise de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etmek hakkına sahip olduğundann doğan zarardan “işleten” olarak kiracı sorumlu olduğunu,

kazanın, münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği Adli Tıptan Rapor alınarak tespit edilmesi grektiğini,İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1363 E. Sayılı dosyasında alınan ATK raporunda; "...Devlet Hastanesi tarafından yapılan ölçüme, alkol cihazının kalibrasyon sertifikası bulunmadığından alkol ölçümüne itibar edilemediği "açıkça tespit edildiğini, huzurdaki davada, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle gerçekleştiği hususu dahi davacı tarafça ispat edilemediğini,

zarar ile zarara sebebiyet veren eylem arasında müvekkili bakımından illiyet bağı kurulması madden ve şeklen mümkün olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatların alkol nedeniyle sigortalısından rücu istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, 09.07.2017 tarihinde sürücü...'ün sevk ve idaresindeki davalı şirkete ait ve davacıya sigortalı bulunan ... plakalı aracın karıştığı kaza nedeniyle kazada zarara uğrayan hak sahiplerine müvekkili şirket tarafından poliçe kapsamında ödeme yapan davacının araç sürücüsü...'ün alkolün etkisiyle tam kusurlu olarak kazayı gerçekleştirdiğinden kazaya karışan sigortalı aracın maliki olan davalıdan ödenen tutarların rücuan tahsili talep edildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesinde. "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." hükmü ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/2 maddesinde.

“Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” düzenlemesi mevcuttur.

Somut uyuşmazlıkta kazaya kusuru ile sebebiyet veren aracın davalı adına sigortalı olduğu ve davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabileceğinden dava dışı ... şirketi uzun süreli kiracı olsa dahi poliçede sigorta ettiren olarak yer almadığından davalının sigortalı olduğundan husumeti bulunmadığına ilişkin davalı vekilinin istinaf itirazı yerinde değildir.Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından,

mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840.

YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212. YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18. YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713. YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları). ...'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nın 1301/2. maddesi, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesi ile ...poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.

Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere,

kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilme-sinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre.

İlk Derece Mahkemesince, nöroloji uzmanı bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden alınan 27/10/2021 tarihli rapora göre; davacıya sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'un kaza anında 2.03 promil alkollü olup, alkolün etkisi ile güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran alkol etkisinde meydana geldiği anlaşılmakla, rücu şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.