İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1126 K.2024/2032

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 14/07/2013 günü davalılardan ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla müvekkillerinin murisi ...'e çarparak feci bir şekilde ölümüne neden olduğunu, aracın davalı ...A.Ş. adına kayıtlı olup ... Genel Sigorta A.Ş.

Tarafından Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müteveffanın murislerinden eşi ...'in bu kaza nedeniyle çok genç yaşta eşini kaybettiğini, maddi ve manevi desteğinden yoksun kaldığını, bu nedenlerle davacılardan müteveffanın eşi ...'in hayatını, müteveffanın ölümü nedeniyle maddi desteğinden yoksun olarak devam ettirmek zorunda kaldığından şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat talep ettiklerini, ayrıca ... için 100.000,00 TL manevi tazminat, müteveffanın çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL, annesi ... için 40.000,00 TL, kardeşleri ...,

... ve ... ile ...için ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 320.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 500,00 TL cenaze masrafının da 14/07/2013 tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın, 14/09/2012/2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ...

A.Ş. adına ölüm halinde kaza tarihi itibarıyla şahıs başına 250.000,00 TL sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapmadığını, müvekkili sigorta şirketinin davacılara karşı temerrüdünün söz konusu olmadığını, kaza tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiz talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...

A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunu oluşturan maluliyet tazminatı talepli işbu davanın müvekkili şirketin maliki olduğu aracın karşıtığı trafik kazasından kaynaklandığını, bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın ...Sigorta Şirketi'ne ihbarının gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla öncelikle müvekkili şirketin maliki olduğu .. plakalı aracın 31/12/2012/2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...

Sigorta Motorlu Kara Taşıtları Bileşik Kasko Sigortası Poliçesi ile teminat altında olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, müvekkili şirket aleyhine ikame olunan haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "A-Maddi tazminat istemi yönünden.

1-Davacı ...'in destekten yoksun kalma ve tüm davacıların cenaze ve defin giderine ilişkin maddi tazminat taleplerinin mahkememizce verilen ilk karar sonrasında başlatılan İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına yapılan ödeme ile giderilmiş olduğundan bu talepler yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, B-Manevi tazminat istemleri yönünden.

1-Davacı ...'in (eş) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL'nin davalılar ... Hizmetleri A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davacı ...in (çocuk) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 12.500,00 TL'nin davalılar ... ve ...

Hizmetleri A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Davacı ...'in (çocuk) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 12.500,00 TL'nin davalılar ... ve ...

A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 4-Davacı ...'in (anne) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 7.500,00 TL'nin davalılar ... ve ...

A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5-Davacı ...'in (kardeş) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL'nin davalılar ... ve ...

A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 6-Davacı ...'in (kardeş) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL'nin davalılar ... ve ...A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 7-Davacı ...'in (kardeş) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL'nin davalılar ... ve ...

A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 8-Davacı ...'ün (kardeş) manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL'nin davalılar ... ve ... A.Ş.'den 14/07/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yasal faizi ile hesaplandığında günümüz enflasyonunda 10 yıl sonra tazminatın hiç bir değeri kalmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarları, davacıların bu elim olay sebebi ile içine düşmüş oldukları acı, elem ve ıstırabı bir nebze olsun karşılayacak miktarda olmadığını, huzurdaki davaya konu olan kaza 2013 yılında meydana geldiğini, kararın manevi tazminata dair hükmüne karşı istinaf yasa yoluna müracaat etmek zarureti doğduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın talepleri zamanaşımına uğradığını, hükmedilen manevi tazminat miktarları fahiş nitelikte olduğunu, yerel mahkeme kararının bu yönü ile de kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, istinaf açısından uyuşmazlık konusu, HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere itiraz verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Mahkemece ilk verilen hükmün davacılar vekili, davalı ...

A.Ş. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 13/03/2020 tarih, 2018/1293 Esas, 2020/510 Karar sayılı kararı ile " ... KTK'nın 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." Dava konusu kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 15 yıldır. Kaza tarihi olan14/07/2013 tarihi ile dava tarihi ve ıslah tarihi dikkate alındığında davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekilinin zamanaşımına yönelik istinaf iddia ve itirazı da yerinde değildir.

Gerek ceza dosyasında gerekse işbu davada alınan tüm kusur raporlarının trafik kazası tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ve raporların birbirini teyit ettiği, meydana gelen olayda davacılar murisinin asli, davalı sürücünün ise tali kusurlu olduğu tespit edilmiş olup mahkemece alınan kusur raporu ile müteveffa yüzde 75, davalı sürücü ise yüzde 25 oranında belirlenen kusur oranları kabul edilerek hüküm kurulduğuna göre davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekilinin kusura yönelik istinaf itirazının reddi gerekmiştir.... " gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince. Dairemiz kararında maddi tazminatın belirlenmesine yönelik eksik delillerin toplanması ile zamanaşımı ve kusur yönünden istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir. Maddi tazminat verilen ilk karardan sonra ödenmiş olduğundan konusu kalmamıştır.

Zamanaşımına yönelik istinaf itirazı hakkında daha önce Dairemiz kararı ile karşılanmış olup davalı vekilinin yeniden aynı sebeple istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Davacılar vekili ile davalı ... A.Ş. vekili ve ilk karara karşı manevi tazminat yönünden de istinaf başvurusunda bulunan davalı ... vekilinin manevi tazminat yönünden istinaf itirazlarının incelenmesinde.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak,

meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nın 56/2.maddesi kapsamında davacılar lehine verilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun,

yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacılar vekili ile davalılar vekillerinin istinaf itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle; davacılar vekili ile davalı ... İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.