İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1596 K.2025/623

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerin murisi ...'ün 12/09/2015 tarihinde sürücüsünün ... olduğu ... İngiltere plakalı araçla seyir halinde iken aracın kontrolünü kaybetmesi sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde davacıların murisi ...'ün vefat ettiğini, vefat etmesi dolayısıyla müvekkillerin sürekli destekten yoksun kaldıklarını,

müvekkillerin sürekli destekten yoksun kalması nedeniyle uğradığı maddi zararın tazmininin gerektiğini belirterek müvekkillerinin zararı tespit edildiğinde arttırılmak üzere 1.000,00 TL destekten yoksunluk nedeniyle maddi zararın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Güvence Hesabı vekili cevap diekçesinde özetle;

davacının KTK'nın 97.maddedeki dava şartını yerine getirmediğini, davacı tarafça müvekkil şirkete yapılan başvuru sonucunda başvuru sahibine ibraname mukabilinde 01/06/2016 tarihinde toplam 87.101,00 TL ödeme yaptığını, kazadan kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirdiklerini, başkaca bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu vekili cevap diekçesinde özetle.

28.06.2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre çalışma usul ve esasları düzenlenmiş olan müvekkil Büro, yabancı ülke Yeşil Kart Büroları (...) ile yaptığı ... Anlaşma çerçevesinde yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştıkları kazalarda şayet geçerli bir ...rtaları mevcutsa ...

Sigortacıları adına kusur esasına göre sebebiyet verilen üçüncü şahıs hasarlarını tedvir ettiğini, Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği, yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketine izafeten Mali Sorumluluk Sigortası limit ve şartları çerçevesinde, müvekkil Büro’nun sorumluluğu doğduğunu,Bahse konu dava, 12.09.2015 tarihinde ... plakalı aracın tek taraflı trafik kazasında araç içinde yolcu konumunda olan ...'ün vefatından kaynaklı mirasçı eşi ...'ün destekten yoksun kalma tazminatını havi olduğunu,

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1017 E ve 2020/810 K sayılı dosyasıyla kazada vefat eden eden ...'ün anne ve babası tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davası neticesinde davacılar istinaf kanun yoluna müracaat etmişler ve neticede Anne ... için 36.867,54 TL ve baba ... için 2.319,19 TL destekten yoksun kalma tazminatı yasal faiziyle hüküm altına alındığını, müvekkil kurum tarafından 39.186,73 TL tazminat tüm ferileriyle birlikte icra dosyasına ödendiğini, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 52. Maddesine (818 sayılı yasanın BK 44) göre zarar gören,

zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabileceğini, alkollü sürücünün aracında bilerek yolculuk eden mütevveffa ...'ün zararı doğuran fiile razı geldiği ve zararın artmasında etkili olduğu çok açık ve net olduğunu, tazminatın ya tamamen kaldırılması ya da hakkaniyete uygun bir indirim yapılması gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, yabancı plakalı aracın kazada kusurunun kesinleşmesi halinde,

davacının taleplerinin kaza tarihi dikkate alınarak 14.05.2015 tarih ve 29355 sayılı resmi gazetede yayınlanan Trafik Sigortası Genel Şartlarındaki ve ayrıca Hazine Genelgelerindeki esaslara göre uzman bilirkişi/aktüer tarafından hesaplanması gerektiğini,

kaza tarihinde trafik sigortası teminatı ölüm ve sakatlanma halinde 290.000,00 TL ile sınırlı olup bu miktarın 39.186,73 TL sı İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1017 E sayılı dosyası ile mütevveffanın anne ve babası için (ferileriyle birlikte) ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,"Davanın kabulü ile davacı ... için 127.104,00-TL davacı ... için 43.161,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı Güvence Hesabı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının eksik belgelerle yaptığı başvurunun geçersiz olduğundan dava şartının yerine getirilmediğini, davaya konu olay için hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının avukat tarafından hazırlanarak söz konusu bilirkişi aktüer hesaplaması hususunda gerekli bilgi, birikim ve mesleki tecrübeye haiz olmadığını ve bu yönde mahkemeye sunulan bilirkişiye itiraz dilekçesinin dikkate alınmadığını,

kaza tarihi itibari ile 01/06/2015 tarihinden sonra gerçekleşmiş kazalar için açılmış olan davalarda Karayolları ZMSS yeni genel şartlarının uygulanması gerektiğini, söz konusu davanın açılış tarihi, yeni genel şartların yürürlük tarihi olan 26/04/2016 tarihinden sonra gerçekleştiğinden hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak ve %1,8 Teknik faiz kullanılarak yapılması gerekirken PMF ve Prograsif Rant Hesaplaması yapılması ve hükümde esas alınmasının genel şartlara aykırı olduğunu,

yerel mahkeme tarafından müterafik kusur ve hatır taşımasına iişkin herhangi bir indirim yapılmamasının İstinaf ve Yargıtayın uygulamasına ters düştüğünden, hesaplama yapılırken anne ve babanın pay oranlarının hesaplamaya dahil edilmediğini, söz konusu kazaya sebebiyet veren ...

İngiltere plakalı aracın neden olduğu kaza ile ilgili olarak davanın motorlu taşıtlar bürosuna ihbarı gerektiğini, söz konusu aracın yeşil kart poliçesinin varlığı sorulmadan esasa girilmesinin hatalı olduğunu, mahkeme tarafından motorlu taşıtlar bürosundan söz konusu İngiltere plakalı aracın zorunlu olarak yapılması gereken yeşil kart poliçesinin hangi şirketten olduğunun sorulması gerektiğini belirterek istinaf talep etmiştir.Dairemizin 03/06/2021 tarih, 2019/295 Esas ve 2021/1051 Karar sayılı kararı ile "... davacıların desteklerinin 12.09.2015 tarihli kazada vefatı nedeni ile destek tazminatı talep ettikleri,

dava açılmadan önce davalı tarafından 87.101,00 TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı, bu durumda başvuru şartının yerine getirilmediği itirazının yerinde olmadığı, kazaya karışan aracın ... sigorta kaydının bulunup bulunmadığının sorulduğu ve bulunmadığı yönünde cevap verildiği, tarafların kendilerine tebliğ edilen bilirkişi raporuna itiraz etmediği, bu durumun karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturacağı, davalının rapora ve bilirkişiye süresinde itiraz etmediği,

ancak müteveffanın ve araç sürücüsünün arkadaş oldukları, eğlenmek için bir arada bulundukları, ayrıca araca binmeden önce alkol aldıklarının anlaşılmasına göre hatır taşıması için %20, müterafık kusur indirimi için %20 oranında indirim uygulanması gerektiği, gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

davanın kabulü ile davacı ... için 81.346,56 TL, davacı ... için 27.623,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

Bu karar ilamı davalı Güvence Hesabı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 22/01/2024 tarih, 2021/23671 Esas ve 2024/766 Karar Karar sayılı kararı ile "Davacı ... yönünden; davacı ... yönünden davalı aleyhine hükmedilen ve temyize konu edilen miktar, yukarıda belirtilen temyiz kesinlik sınırının altında kaldığından, davalı vekilinin davacı ...'e yönelik temyiz dilekçesinin HMK’nın 362/1-(a) maddesi gereğince reddine,Davacı ... yönünden.

Aynı kazaya ilişkin olarak İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1014 Esas, 2020/810 Karar sayılı dosyasında davalı Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu iken, somut dosyamızda Güvence Hesabıdır, anılan dosyanın da değerlendirilerek yabancı plakalı araca ait yeşilkart sigortası da incelenerek davalı Güvence Hesabına husumet yöneltilip yöneltilmeyeceği hususunun değerlendirilerek karar verilmesi, ...Hesap raporunda müteveffanın geliri 5 pay kabul edilmiş bunun 2/5 desteği, 2/5 eşe,1/5 ise kızına ayrılmış, anne ve babasına pay ayrılmadan hesaplama yapılmıştır.

Dairemizin yerleşik uygulamaları ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınmak suretiyle bilirkişiden ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) davacıların talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir."" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.Bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.Aynı kazaya ilişkin olarak İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1014 Esas,

2020/810 Karar sayılı dosyası içerisinde kazaya karışan araç için Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na yazılan müzekkereye verilen yanıttan kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinde yeşil kart sigortasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Aracın sigorta poliçesi bulunduğuna göre Güvence Hesabı'na husumet yöneltilmeyecektir. Davacılar vekili tarafından HMK'nın 124. maddesi uyarınca iradi taraf değişikliği yapılarak dava, Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosuna yöneltmiştir.

Dava tarihinden önce yabancı plakalı aracın yeşil kart sigortası bulunduğunu bilmesi davacı taraftan beklenemeyeceğinden (Nitekim yapılan yazışmalara verilen ilk yanıtta ... plakalı aracın yeşil kart sigortası olmadığı yönünde bilgi verilmiştir.) kabul edilebilir yanılgıya dayalı olan taraf değişikliği talebi yerinde görülmüş ve bu suretle taraf teşkili sağlanarak davaya devam olunmuştur.Dairemizce Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda desteğin anne ve babasına pay ayrılmak suretiyle tazminat hesabı yapılması için aktüerya bilirkişisinden ek rapor alınmıştır.

Ek aktüerya bilirkişi raporunda davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklarda gözetilerek ilk rapor tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda davacı ... için 99.113,88 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamıştır.

Aktüerya ek bilirkişi raporunda, ilk rapor tarihi itibariyle TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak desteğin kaza tarihindeki yaşına göre muhtemel yaşam süresinin, destekten yoksun kalanların kaza tarihinde yaşlarına göre destek süreleri belirlenerek desteğin geliri asgari ücret üzerinden kabul edilerek destek, eş, çocuklar, anne ve babaya da pay verilerek,

sağ kalan eşin evlenme ihtimali de değerlendirilerek yine yapılan ödemenin güncellenmiş tutarı da düşülerek yerleşik yargıtay içtihatlarında benimsenen yöntem ve ilkelere göre tazminat hesaplaması yapıldığı anlaşılmış olup bu haliyle dosyadaki bilgi ve belgelere uygun gerekçeli ve denetlenebilir olduğu kanaatine varıldığından bu rapora itibar edilmiştir.

Ek aktüerya raporunda davacı ... için belirlenen 99.113,88 TL destekten yoksun kalma tazminatından Dairemiz ilk kararında da açıklandığı şekilde müterafik kusur ve hatır indirimi yapılmış ve nihai olarak davacı ... için 63.432,88 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamıştır.Davalı Güvence Hesabı vekili davacı ... için verilen kararı da temyiz etmiş ise de verilen karar kesin olduğundan temyiz talebi reddi ile karar kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmamıştır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2021/2-96 Esas ve 2021/205 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere temyiz incelemesi sonucunda verilen Yargıtay bozma ilamına yönelik karar

vermek üzere alt derece hüküm mahkemesi olarak hukuki dinlenilme hakkı kapsamında aynen ilk derece mahkemesi gibi duruşma açmak zorunda olunduğu, açılan bu duruşmada istinaf kanun yolu incelemesi yapılmadığı nedeniyle taraflar yararına ayrıca vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği gözetilerek taraf vekilleri yararına ayrıca istinaf incelemesi bakımından vekalet ücretine hükmedilmemiş.

Yine hatır indirimi ve müterafik kusur indirimi nedeniyle tazminattan indirilen miktar, yasal düzenlemelerden kaynaklanan hakkaniyet indirimi mahiyetinde olduğundan davalı taraf lehine reddedilen kısım üzerinden vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmemiş ve aşağıdaki aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmuştur.