İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1703 K.2024/1471

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi ara kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

07/12/2023 tarihinde davalı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın içinde yolcu olarak bulunan davacının meydana gelen trafik kazası sırasında yaralandığını, omuriliğinde hasar meydana geldiğini, davalı sürücünün meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin de sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, 300.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'ten tahsiline,

dava konusu ... plakalı araç ile davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller üzerine 3.şahıslara devrini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi takdirinde İİK.257.maddesi uyarınca ihtiyati haciz karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince 22/03/2024 tarihli ara karar ile "ihtiyati haciz talebininde reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Dairemizce 04/06/2024 tarih, 2024/983 Esas ve 2024/997 Karar ile istinaf incelemesi sonucu "Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamı, kaza tespit tutanağı, davacı hastane belgeleri ve diğer delillerin yaklaşık ispat kuralına göre değerlendirme yapılmak suretiyle ve ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde kazaya karışan ... plakalı araç üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin değerlendirilmesi gerekirken yetersiz gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince Dairemiz kararından sonra yapılan değerlendirme sonucu 19/07/2024 tarihli ara karar ile "...İhtiyati haciz talebinin dava konusu edilen maddi (10.000,00 TL)-şimdilik takdiren manevi tazminat (300.000,00 TL) toplam miktarı olan 310.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla kabulü ile;

davalıların menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının ... ihtiyaten haczine, İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafın ... belirlenen tutarın %20 si olan 60.000,00 TL nakdi veya Mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve muteber banka teminat mektubunu Mahkeme veznesine depo etmesi halinde ihtiyati haciz kararının yetkili icra müdürlüğünce infaz edilmek üzere ihtiyati haciz isteyene verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığının incelenmesinde. Dava yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine dayanmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf talebi değerlendirildiğinde: İİK'nın "İhtiyati hacizde teminat" başlığını taşıyan 259.maddesine göre "(Değişik madde: 03/07/1940 - 3890/1 md.) İhtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur.Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder." İİK'nın 259.maddesinde getirilen bu düzenleme ile kural olarak teminatsız ihtiyati haciz kararı verilemez. Kanun koyucu sadece ilama dayanan alacaklarda teminat aranmayacağı, ilam niteliğindeki belgelerden doğan alacaklarda ise teminatın gerekip gerekmediğinin hakiminin takdirine bağlı olduğu belirtilmiştir.

Dosyadaki deliller ve İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz derdest tazminat davasında talep edilmekte olup henüz bir ilama ya da ilam niteliğindeki belgeye dayanmadığına göre, İİK 'nın 259.maddesinin açık hükmü gereğince ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için teminat alınması zorunlu olduğundan mahkemece dosya kapsamına göre belirlenen teminat mukabilinde ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesinde dosya kapsamı, usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğine ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebi değerlendirildiğinde: İİK'nun 257/1. fıkrasına göre “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hüküm gereğince alacaklı, bir para alacağı için ancak vadesinin gelmesi hâlinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

5684 Sayılı Kanunun 14. maddesi " (1) Bu Kanunun 13. maddesi, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile bu Kanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdaki koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ...

Şirketleri Birliği nezdinde ... oluşturulur.

(2) Hesaba; a)Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için, ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için,

d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösteren Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler için, başvurulabilir. Cumhurbaşkanı, gerekli görülen hallerde, eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına karar vermeye yetkilidir." şeklinde hüküm altına alınmıştır.

İlgili yasa maddesinde de belirtildiği gibi Sigorta Şirketleri iflas haline geçseler dahi bu durumdaki şirketlerin borçları 3. kişiler yararına yasa ile teminat altına alınmıştır.

Diğer bir söylemle davalı sigorta şirketi iflas haline gelse dahi davacıların alacaklarını ...ndan tahsil etme imkanına sahip olduklarından ayrıca davalı sigorta şirketinin 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulunun denetimi altında olduklarından mal kaçırma ihtimali de bulunmadığından,

davalı sigorta şirketinin tüm ticari hayatını engelleyecek şekilde mal varlığına ihtiyati haciz konulması ve bu karara itiraz edilmesi üzerine itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle; davacı vekili vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a/6.maddesi gereğince kabulüne karar verilmiştir.