İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2018/1823 K.2021/483

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.03.2018 tarih 2015/767 E. - 2018/338 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, 10.12.2011 tarihinde müvekkili ...'nin eşi diğer müvekkillerinin babası olan ...'ın kendisine ait aracı kullanırken gerçekleşen çift taraflı kazada vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde ...'ın tam kusurlu olduğunu, müvekkillerinin destekten yoksun kalma tazminatının tahsili amacıyla ...'ın kullandığı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına dava açtıklarını, yapılan yargılama sonucunda İzmir 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/647 E, 2012/570 K sayılı kararıyla toplam 200.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiğini,

ancak davacıların destekten yoksun kalma zararlarının ZMMS poliçesiyle teminat altına alınan miktarı aştığını, davalının ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu aracın birleşik kasko sigortacısı olarak ferdi kaza ve sınırsız ihtiyari mali sorumluluk teminatı verdiğini ileri sürerek, müvekkili ... için 1.250,00 TL ferdi kaza, 100,00 TL destekten yoksunluk tazminatı, diğer müvekkilleri için ayrı ayrı 750,00'şer TL ferdi kaza, 100,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, İhtiyari Mali Mesululiyet Sigortası Genel Şart Genel Şartlarının 3-c maddesi uyarınca işletenin veya aracı sevk edenin eşinin, usul ve fürunun uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen taleplerin teminat dışı olduğunu, vefat eden sürücünün mirasçılarının müvekkili şirkete başvurusu neticesinde 29.06.2012 tarihinde davacılar vekiline 5.000,00 TL ferdi koltuk sigortası teminatı ödendiğini, ferdi ölüm teminatı tükendiği için tekrar ödenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 3/c maddesi gereğince işletenin veya aracı yönetenin eşinin, usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen istekler sigorta teminatı dışında tutulduğu, davacılar da bu davada sigortalı araç sürücüsü ...'ın eş ve çocukları olarak istekte bulundukları, bu düzenlemeye göre tazminat isteyemeyecekleri, haklı görülmeyen davanın reddi icap ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, destekten yoksun kalma zararının niteliği ve kapsamı dikkate alındığında, bu zararın genel şartların 3/c maddesi hükmünde sayılan kişilerin doğrudan kişisel mal veya şahıs varlığı üzerinde meydana gelmiş bir zarar olarak nitelendirilemeyeceğini, destekten yoksun kalma zararının, genel şartların 3/c hükmü ile kastedilen zararlardan olmadığını, İzmir 11. Asliye Hukuk Mahkemesi kararında destekten yoksun kalma taleplerinin ZMMS teminatı kapsamında kaldığının kabul edildiğini,

2918 sayılı KTK'nın "İhtiyari mali sorumluluk Sigortasına uygulanacak hükümler" başlıklı 100. maddesinde bu kanunun sorumluluğun kaldırılmasına veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95. maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97. maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109. maddesinin ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanacağının belirtildiğini, TBK'nın 20 vd maddeleri gereğince Sigorta Genel Şartlarının genel işlem şartı niteliğinde bulunduğunu, hukuk ve yasaya aykırı olamayacağını, dosyaya sundukları uzman görüşünün de bu yönde olduğunu istinaf nedeni olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ihtiyari mali sorumluluk sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın "Sigorta Teminatının Kapsamı" başlıklı 1 inci maddesinde "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder.". "Ek Sözleşmeyle Teminat Kapsamına Alınabilecek Hal ve Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı 3üncü maddesinde "Manevi tazminat talepleri, ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilir.

Bu taleplerin, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) dışında kalması nedeni ile, bu teminat, bahsi geçen zorunlu sigortanın varlığına bağlı olmaksızın, bu sigorta limitlerinin içinde hüküm ifade eder.

Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır: a) Sigortalının kendisinin uğrayacağı zararlar, b) Aracı sevk ve idare edenin, aracı sevk ve idare ederken uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler, c) İşletenin veya aracı sevk edenin eşinin, usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler..." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Bu noktada, üzerinde durulması gereken husus; genel şartların 3-c maddesinde işletenin veya aracı sevk edenin eşinin, usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen taleplerin ihtiyari mali sorumluluk kapsamı dışında olduğuna ilişkin hükümdür. Destekten yoksun kalma tazminatı, BK.'nun 45/II. maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir." şeklinde hükme bağlanmıştır.

Yargıtay HGK'nın 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar, HGK.nun 16.1.2013 gün ve 2013/17-1491 Esas 2013/74 Karar sayılı ilamları uyarınca sürücünün veya işletenin eş ve çocuklarının destek tazminatı talepleri üçüncü kişi sıfatıyla açılan ve yansıma yoluyla doğan tazminat talebi olarak değerlendirilerek zorunlu mali sorumluluk sigortacısı yönünden sorumluluk kabul edilmiş ise de anılan kararların ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı yönünden bağlayıcılığı yoktur.

(Yargıtay 17. H.D'nin 19.08.2018 tarih 2015/10708E, 2018/6138K, 1604.2019 tarih 2016/10999E, 2019/4802K ve 05.102020 tarih 2019/3402E, 2020/5080K sayılı kararları). KTK'daki bizzat somut olaya ilişkin olmayan genel düzenlemeler tek başına ihtiyari mali sorumluluk sigortacısını sorumlu hale getirmez.

Somut olayda, davacılar vekili, müvekkillerinin murislerinin tam kusuruyla gerçekleşen kaza nedeniyle açtıkları davada müvekkillerinin murislerinin sürücüsü olduğu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitle sorumlu tutulduğunu, limiti aşan bakiye destek zararlarından ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davalıdan destek tazminatı isteminde bulunmuşlardır.

Sürücü muris % 100 oranında kusurludur. Yargıtay 17. H.D'nin kararlarında belirtildiği üzere İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın 3-c maddesi uyarınca işletenin veya aracı sevk edenin eşinin, usul ve füruunun uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler teminat dışı olup desteğin eşi ve çocukları olan davacılar ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından destek tazminatı isteyemeyeceği için davanın reddine dair kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.