İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2020/1807 K.2023/868

Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat

KARAR TARİHİ : 05.06.2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 05.06.2023

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 16.10.2019 tarih 2018/206 E. 2019/168 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 2015/11287 ve 2015/11161 nolu faydalı model tescil belgelerine konu makinelerin yetkisiz ve izinsiz şekilde kayda alınan videosunun davalı tarafından web sitesinde ve youtube'de kendi makinesine ait bir videoymuş gibi kullandığını, müvekkiline ait ... makinesini davalının web sitesinde URL adresinde ve yine youtube'da yayınladığını ve satışa sunduğunu iddia ederek, makinenin videosunun davalıya ait web sitesinde ve youtube'de kullanımının haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu adreslere ihtiyati tedbir yoluyla erişimin engellenmesine, videoların kaldırılmasına,

kullanılmasının ve bu suretle hasız rekabetin önlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin işlendiği, yayının web sitesine yüklendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, 08.09.2015 tarihli 2015/11161 ve 2015/11287 nolu faydalı modellerin tescil sahibi olduğu, 2015/11287 nolu faydalı modelin 10.09.2015 tarihli ve "..." başlıklı olduğu, davalının, davacıya ait faydalı modellerin koruma kapsamına giren makineyi sergilemesinin icaba davet anlamına geldiği, SMK'nın 85/2-a,c ve 141/1-b maddeler kapsamına girdiği, faydalı model tescil belgesinin hükümsüz kılınmadığı sürece sahibi lehine 10 yıl süreyle tekelci hak ve yetkiler sağladığı,

davalının aynı sektörde faal olduğu ve web sitesinde, Youtube'da anılan faydalı modelin istemlerini taşıyan makineyi, herhangi bir aksine açıklama yapmaksızın kendisine ait gibi sergilediği, teşhir ettiği, ticari karakteri nedeniyle makineyi satış için icaba davette bulunduğu, patent uzmanı ve gıda mühendisliği uzmanı bilirkişilerden alınan 06.02.2019 tarihli raporda, davalının internet ortamında sunduğu video görüntülerinin, davacıya ait 2015/11287 ve 2015/11161 nolu faydalı modellerin koruma alanına girdiğinin tespit edildiği,

gerek davacı tarafça sunulan uzman mütalaası, gerekse bilirkişi teknik raporuyla davacının iddialarının kanıtlandığı, davalının eyleminin SMK'nın 85. maddesinde gösterilen eylemlerden olduğu, faydalı model sahibinin yasaklanmasını isteyebileceği, faydalı model tescilinden doğan hakların ihlalinin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğu, her ne kadar davalının haksız eylemi nedeniyle maddi tazminat hesabı yapılamamış ve yoksun kalınan kâr tutarı kanıtlanamamış olsa da, eylemin haksızlığı karşısında en az 500,00 TL kadr-i maruf bir zarar olabileceğinin değerlendirildiği,

yanların sosyal ve ekonomik durumuna göre somut olayın özellikleri de dikkate alınarak manevi tazminatın belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne davalının, davacıya ait faydalı modelli makinenin video görsellerini kendi web ortamında ve Youtube'da yayınlamasının, faydalı model ihlali ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, önlenmesine, 500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın 08.08.2018 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, ilk derece mahkemesince verilen kararın yasa ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu makineyle ilgili olarak Youtube'da yayın yapmadığını, böyle bir yayın yapılmış olsa bile yayının sahibinin müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirketin ticari defter ve belgelerinin incelendiğini, herhangi bir makine satışına rastlanılmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin tazminata mahkum edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca gerekçeli kararda ilan kararı verilmesinin de, taleple bağlı olma ve hukuki gereklilik kurallarına aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı tarafça İzmir 27. Noterliği'nin 08.08.2018 tarihli 17759 yevmiye numaralı e-tespit tutanağında davalı şirket tarafından youtube internet sitesinde paylaşılan video görüntülerinin tespitinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince sınai mülkiyet uzmanı ve gıda mühendisinden oluşan heyetten alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait 2015/11287 sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluşun, sandviç şeklindeki bisküvi ve bunun gibi üst üste bindirilmiş en az iki katmandan oluşan gıda ürünlerinin seri üretim hattında ters döndürme işlemini gerçekleştiren ters çevirme ünitesi ile ilgili olduğu,

söz konusu faydalı model belgesinin 13 istemden oluştuğu, davacıya ait 2015/11161 sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluşun, sandviç şeklindeki gıda ürünlerinin üretiminde, üst kısmı oluşturacak bisküviyi banttan kaldırılarak havada tutan ve akabinde dolgu maddesi sıkılmış bisküvi üzerine bırakan vakum jetleri ve vakum jetlerini taşıyan bir profil içeren vakum jeti ünitesi ile ilgili olduğu, söz konusu faydalı model belgesinin 3 istemden oluştuğu, davalı ürünü video ve e-tespit kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davalı ürününde dava konusu 2015/11287 nolu faydalı model ana istemindeki unsurların tamamının yer aldığı,

yine 2015/11161 sayılı faydalı model e ait istemde yer alan tüm unsurların davalının ürününde kullanıldığı, bu nedenlerle dava konusu ürünlerin davacıya ait 2015/11287 ve 2015/11161 sayılı faydalı modellerin koruma kapsamında kaldığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu denetime elverişli ve bilimsel olup, davacıya ait faydalı modellerin nitelikleri ve davalı şirket tarafından internet ortamında paylaşılan ürün tanıtım videolarındaki makinelere ait detaylar ayrıntılı biçimde incelenerek sonuca ulaşılmış olmakla, bu rapora göre hüküm kurulması doğru bulunmuştur.

Davalı tarafından davacıya ait faydalı modelin ihlal edildiği ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine dair ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış, davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.