İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2020/250 K.2022/1716

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.11.2019 tarih 2018/529 Esas 2019/727 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye hakim ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketleri tarafından ZMM ve İMM sigorta poliçeleri kapsamında sigortalı ... plaka saylı aracın karıştığı kazada davacının aracının zarar gördüğünü, İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemsi'nin 2018/185 D.iş tespit dosyasında yapılan incelemede araçta 96.203,96-TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, davalıların zararı karşılama yükümlülüğü bulunduğunu belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak davası olarak zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekilleri, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sigortalı şirketlerinin sorumluluğunun teminat ve sigortalısının kusur oranı ile sınırlı olduğunu, kusur ve hasarın tespiti için ATK'dan rapor alınması gerektiğini, davalıların temerrütündün söz konusu olmadığını, avans faiz talep edilemeyceğini, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu ... plakalı otomobilin 22.10.2018 tarihli kaza sonucu hasar gördüğü, araçta parça ve işçilik toplamı olarak 96.203,96-TL (KDV dahil ) hasar meydana geldiği, aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin 140.000-TL olduğu, hasarlı hali ile satılması durumunda 50.000-TL edeceği, aracın tamir bedelinin aracın piyasa rayiç değerine oranlandığında tamir bedelinin aracın piyasa rayiç değerinin yaklaşık olarak % 68 civarında olduğu, bu durumda aracın tamir edilmeyip hasarlı hali ile değerlendirilmesinin uygun olduğu, zarar ziyan bedelinin 90.000-TL olduğu,

ZMMS kapsamında 36.000,00-TL lik bölümünden ... Sigorta AŞ nin sorumlu olduğu, bakiye kısmın ise İMMS kapsamında ... Sigorta AŞ nin sorumlu olduğu, belirtilerek; davanın kabulüne, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalının İMMS poliçesi ile zararı teminat altına aldığını, talebin öncelikle ZMMS poliçesi tarafından karşılanması gerektiğini, davacının dayandırdığı poliçe için 50.000-TL limit belirlendiğini, halihazırda bu miktarın 34.215,00-TL'sinin 03/08/2018 tarihli kaza nedeniyle açılan dava sonrası izmir 20. İcra Müd.

2019/11375 E. numaralı dosyasına ödendiğini, teminattan geriye 15.785-TL kaldığı gözetilmeksizin hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu, 307000015060246 numaralı poliçeye ve 03/08/2018 tarihli hasara istinaden daha önce davalı şirket aleyhine ... plakalı araçta meydana gelen ve trafik sigortacısının teminatını aşan kısım için İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2018/1104 E. Nolu dava ikame edildiğini, bu dosyada araç hasarı ve değer kaybı için 34.215-TL ödenmesine karar verildiğini,

verilen bu karara istinaden örnek 4-5 olarak başlatılan takip uyarınca İzmir 20. İcra Müdürlüğü hesabına 24/07/2019 tarihinde 47.858,75.-TL'lik ödeme yapıldığını, davalı şirketin sorumluluğunun en fazla 50.000-TL olduğunun gözetilmesi gerektiğini, avans faizine hükmedilemyeceğini, belirterek; kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile davalının istinaf talebinin reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ZMMS ve İMMS poliçesi kapsamında sigortalı aracın karıştığı trafik kazası nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1.

85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir (Yargıtay 17. HDB'nin 08.12.2020 tarih 2019/1797E.

2020/8207 K. sayılı kararı).Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür.(Yargıtay 17. HDB'nin 08.12.2020 tarih 2019/1797 E. - 2020/8207 K. Sayılı ilamı).

Somut olayda davalı ... Sigorta kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMSS) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle davalı sigortanın, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... Sigorta'nın ZMSS limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır.

Davalının istinaf başvurusuna eklediği belgelerden, aynı sigorta dönemi ve aynı sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalı aracın karıştığı başkaca bir trafik kazası nedeniyle davalı İMMS şirketine karşı açlıan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1104 Esas sayılı dava dosyası kapsamında verilen karar üzerine hüküm altına alınana alacağın tahsili için İzmir 20. İcra Müdürlüğü'nün 2019/11375 Esas saylı takip dosyası kapsamında yapılan icra takibi üzerine takip dosyasına 24/07/2019 tarihinde 47.858,75-TL ödeme yapmış olması nedeni ile limitinin 15.785,00-TL kaldığını ileri sürümüş ise de eldeki davadan haberdar olmasına rağmen,

eldeki davadan önce açılan ve aynı dönemde yargılaması devam eden diğer davada eldeki davanın karar tarihinden önce ödeme yapan davalının, eldeki dava yönünden poliçe limitinin tüketildiği savunmasının iyi niyetle bağdaşmadığı kanaatine varılmakla davalının aksi yöndeki savunması yerinde görülmemiştir.

Taraflar arasındaki ilişkinin ve davanın sigorta sözleşmesinden kaynaklanmasına ve bu tür sözleşmelerin 6102 sy. TTK'nın 3. ve 4. maddeleri uyarınca tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, mutlak ticari işlerden olmasına göre davada temerrüt faizi olarak isteme uygun biçimde avans faizine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmemiş olup davalı vekilinin faiz türüne ilişkin istinaf itirazı da yerinde değildir. (Yargıtay 17. HDB'nın 23.11.2015 tarih 2015/8751 E. - 2015/12542 K. sayılı ilamı)

İhtiyari mali mesuliyet sigortacısı, diğer davalı sigorta şirketinin düzenlediği ZMMS poliçesindeki limitin aşılması halinde limiti aşan miktar yönünden, sorumlu olduğundan, ihtiyari mali sigortacısı hakkında limiti aşan kısımdan ve poliçe limiti de dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiği halde İDM tarafından her bir poliçeden dolayı davalıların sorumlu olduğu teminat limitinin saptanması ve hangi poliçeden dolayı ne kadarlık miktar için sorumluluğuna karar verildiğinin hükümde açıkça belirtilmesi gerekirken, infazda tereddüt yaratacak biçimde hüküm tesisi 6100 sayılı HMK'nun 297/2. maddesine aykırıdır.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi, gerekmiştir.