İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2020/607 K.2022/1917

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26.11.2019 gün ve 2018/215 E. - 2019/780 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı sigorta ve davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye hakim ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacıya ait araç ile davalıların maliki, sürücüsü ve sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada davacının aracının hasar gördüğünü, davalıların zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, belirterek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.947,84 EURO zarar ve 602,85 EURO tespit masrafının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu ve basit yargılama usulünün uygulandığı davalarda HMK 319.

Madde kapsamında iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının davanın açılmasıyla, savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının cevap dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başladığı, bu nedenle davacı tarafın, davalı sigorta şirketi yönünden iddianın genişletilmesine yönelik taleplerinin uygulanma yerinin bulunmadığı; davaya konu kazaya karışan davalı araç sürücüsü ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu ve davacı tarafa ait .... plakalı araçta kaza nedeniyle KDV dahil 6.947,84 Euro hasarın meydana geldiği, davacı tarafça yurt dışı ekspertiz ücreti olarak 602,85 Euro'nun ödendiği,

davalı sigorta şirketinin davalı aracın trafik sigorta poliçesini düzenleyen taraf olarak trafik sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı ...'ın ise araç sürücüsü olarak hasar bedelinden sorumlu oldukları, belirtilerek; adresi bildirilmeyen davalı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalıar yönünden kabulüne, karar verilmiş kısa kararda sigorta poliçe teminat limitinin 36.000-TL olarak yazılacağı yerde 33.000-TL olarak yazıldığı, yine 6.947,84 Euro'nun 6.947,89 olarak yazıldığı belirlenerek karar tashih edilmiştir.

Karara karşı davalı sigorta ve davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, ön inceleme aşamasında HMK madde 141 gereği mazeretsiz ön inceleme duruşmasına gelmeyen davalı sigorta şirketi hakkında iddiaların genişteliğini, davalı sigortanın aynı zamanda davalı aracın İMMS poliçesini de düzenlediğini, ZMMS poliçe teminatı ile birlikte poliçe limitini aşan kısım için İMMS sıfatıyla davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, davalının bilirkişi raporuna süresinde itiraz etmediğini, ihbar yükümlülüğü yerine getirildiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı sigorta vekili, ihbar yükümlüğünün eksiksiz şekilde yerine getirilmediğini, gerekli belgelerin ibraz edilmediğini, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, yeniden rapor alınması gerekriğini,belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, işletenin hukuki sorumluluğu ve ZMMS poliçesi kapsamında yabancı plakalı araçta oluşan maddi zararın tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın davalı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalıar yönünden kabulüne, karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile, zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, davacı tarafından davalıya 05.10.2018 tarihinde başvurunun yapılmış olmasına göre eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksikliğin tamamlanabileceği, açıktır. ( Yargıtay 4. HDB'nın 08/03/2022 tarih ve 2021/11206 E. - 2022/4208 K. Sayılı ilamı )

Hükme esas alınan bilirkişi raporu davalı sigorta şirketine rapor 16.07.2019 tarihinde tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan süresi adli tatil içinde dolan davalı sigorta şirketi tarafından süresinde itiraz edilmiştir. Bilirkişi raporunda yabancı ekspertiz raporundaki hasar kalemleri ile sigorta hasar dosyası üzerinden alınan ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin örtüşüp örtüşmediği, kaza tespit tutanağı ile fotoğraflara göre hasarla kazanın uyumlu olup olmadığı değerlendirilmemiş, hasar gören aracın 2. el rayiç değerinin belirlenemediği gibi pert total hesabı da yapılamamıştır. Aracın onarım giderleri 2. el piyasa değerini aşarsa araç pert sayılacaktır. Bu itibarla, yapılan inceleme ve araştırma eksik olup eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında.

İDM tarafından İTÜ ya da Karayolları Fen Heyetinde görevli alanında uzman bilirkişilerden oluşacak bilirkişi kuruludan, tarafların iddia savunmaları çerçevesinde olayın oluş şekli, araçların hasar durumu, göz önüne alınarak kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığı, sürücülerin kusurları ve davacının aracında meydana gelen hasarın miktarı, aracın piyasa rayiç değerine göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, pert olarak kabul edilip edilmeyeceği, pert kabul edilecek ise pert/sovtaj değerini, tamiri ekonomik ise aracın Türkiye’deki onarım giderleri ile kayıtlı olduğu yabancı ülkedeki 2. el piyasa değerinin tespit edilmesi,

pertinin uygun görülmesi halinde aracın kayıtlı olduğu ülkedeki 2.el piyasa rayiç değeri ile sovtaj değerinin tespiti ve daha sonra sovtaj değerinin mahsubu ile bulunacak hasar bedelinin belirlenmesi için açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli şekilde bilirkişi kurul raporunun dosyaya kazandırılıp itirazlar karşılanarak, oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre tarafların sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.