İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1034 K.2021/1057

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12.01.2021 gün ve 2020/592 Esas 2021/13 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin lehtarı olduğu çekin müvekkili elinde iken kargoda kaybolduğunu, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1303 E. sayılı dosyasında çek iptali davası açtıklarını, mahkemece ödeme yasağı konulmasına ve bu kararın davalı bankanın ... şubesine tebliğ edilmesine rağmen davalı bankanın 04/12/2018 tarihinde çek bedelini dava dışı üçüncü kişiye ödediğini, Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/241 E. sayılı dosyasında davalı banka aleyhine haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davası açtıklarını, görevsizlik kararı verildiğini,

dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri üzerine dosyanın tevzi edildiği İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/114 E. sırasına kaydedildiğini, bu dosyada yapılan yargılama sonucunda davadan önce arabuluculuğa buşvurulmaması nedeniye davanın reddine karar verildiğini iddia ederek, 15.000,00 TL çek bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/114 E. 2020/323 K. sayılı dosyasında verilen red kararının kesinleşmediğini belirterek derdestlik dava şartı sebebiyle davanın reddini talep etmiş; davacının çek bedelini öncelikle keşideci, ciro eden ve çeki tahsil eden kişilerden talep etmesi gerektiği, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunmuş, esas yönünden ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, derdestlik itirazı kapsamında İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/114 E. 2020/323 K. sayılı kararının 15/12/2020 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 19/10/2020 tarihinde açıldığı, 2020/114 E. sayılı dosya derdest iken kesinleşmeden iş bu davanın açıldığı, HMK 114/1-ı maddesi gereğince derdestlik olumsuz dava şartının mevcut olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, derdestlik itirazına konu İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/114 E. sayılı dosyasında verilen kararın 15/12/2020 tarihinde kesinleştiğini, eldeki davanın ise 19/10/2020 tarihinde açıldığını, 12/01/2021 tarihli 1 nolu celsede davanın derdestlik dolayısıyla usulden reddine karar verildiğini, oysa usuli eksikliğin giderildiğini, HMK'nın 114/1-ı maddesinde derdestlik dava şartının aynı davanın daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması şeklinde tanımlandığını, derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usul ekonomisi açısından da sakıncalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kıymetli evrakın iptali davasında verilen ödeme yasağı kararına rağmen çek bedelinin dava dışı üçüncü kişiye ödendiği iddiasıyla açılan maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın derdestlik olumsuz dava şartı nedeniyle reddine karar verilmiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinafa başvuran tarafın istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafından davalı banka aleyhine, eldeki davanın konusunu da oluşturan 03.12.2018 tarihli 15.000,00 TL tutarlı çekin kıymetli evrak iptali davasında verilen ödeme yasağına rağmen davalı banka tarafından dava dışı üçüncü kişiye ödendiği iddiasına dayanılarak, çek bedelinin davalıdan tahsili istemiyle açılan İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/114 E. 2020/323 K. sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda, davanın arabuluculuğa başvurulmadan açıldığı gerekçesiyle TTK'nın 4/a ve 6325 sayılı Yasanın 18/a maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği,

kararın taraflarca istinaf edilmemesi üzerine 15.12.2020 tarihinde kesinleştiği; davacı tarafça 19.10.2020 tarihinde aynı hukuki nedenlere dayanılarak bu kez eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince dava tarihi itibariyle İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/114 E. 2020/323 K. sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmemiş olduğu gerekçesiyle davanın derdestlik dava şartı nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

HMK'nın 114/1. maddesi gereğince aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması dava şartı ise de, HMK'nın 115/2. maddesinde, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için mahkemece ilgili tarafa kesin süre verileceği düzenleme altına alınmıştır. Derdestlik söz konusu olduğunda mahkemece, önceki dava dosyası getirtilerek hangi aşamada olduğunun ve kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması, kesinleşmediğinin tespit edilmesi halinde ise kesinleşmesi için HMK’nın 115/2 maddesine göre işlem yapılması gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/6133 E. 2021/4044 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere)

Somut olayda, davacı tarafça İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/114 E. 2020/323 K. sayılı dosyasında verilen red kararının eldeki davanın açılmasından sonra kesinleşmiş olmakla, dava şartı noksanlığı giderildiğinden, ilk derece mahkemesince işin esasına girilmesi, taraf delilleri toplanarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın derdestlik dava şartı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-4 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.