İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1553 K.2024/752

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.03.2021 tarih 2019/402 Esas 2021/219 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, kooperatif üyesi davalı ...'nin ana sözleşme gereği bahçesinden toplanacak mandalina ürünlerini kooperatife teslim etmeyi ve kooperatif borçlarından payma düşen miktarı ödemeyi üstlendiği, davalının kredi borcuyla payına düşen genel giderlere katılım borcunu ödemediği gibi, ana sözleşme ile teslimle yükümlü olduğu 2015-2016 dönemine ait ürününü de kooperatife teslim etmeyerek ana sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği, ürünü başkasına satarak ana sözleşmeye aykırı davrandığı, ardından Kooperatife göndermiş olduğu istifanamesi ile,

ortaklıktan istifa ettiğini bildirdiği payına düşen kredi tutarı olan 26.295,70 TL ile 27.943,66 TL genel giderlere katkı payı olmak üzere toplam 54.238,66 TL'yi ödememesi nedeniyle aleyhine Seferihisar İcra Dairesinin 2018/734 sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine itiraz ederek takibi durduğu, davalı borçlunun itirazının iptali ile icra ve inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilin kooperatif üyesi olduğu dönemde üyelikten doğan sorumluluklarını eksiksiz bir biçimde yerine getirdiği, ürünlerin toplanması sırasında müvekkilin bahçesinde hırsızlık meydana gelmesi nedeniyle ürünleri teslim edemediğini, bu nedenle diğer üyeleri üyeleri mağdur etmemek amacıyla üyelikten istifa ettiği, 15/04/2016 tarihinde kooperatifin ziraat bankası hesabına toplam 10.936,00-TL ödediği, kooperatifin müvekkilden kredi payı talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...'nin Kooperatif ortaklığından 05.10.2017 tarihli dilekçesiyle ayrılmak istediğini bildirdiği, istifasının kabul edildiği, davacı kooperatif tarafından 2015 yılında ...

Bankasından 1.400.000,00 TL kredi kullanıldığı, kredi taksitlerinin faaliyet gelirleri ile ödendiği, kredi taksitlerinin ödenmesi amacıyla ortaklığı devam eden üyelerden herhangi bir para talep edilmemesine karşılık, ortaklığı sona erenlerden kredi payı olarak 26.295,70 TL talep edilmesinin eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığını, üretim giderlerinden olması nedeniyle, 2014/2015 sezonundan sonra kooperatife ürün teslim etmeyen ve 2017 yılında ortaklıktan ayrılan davalı ...'den, direkt işçilik giderleri ile genel üretim giderlerinin talep edilemeyeceği ancak ortak gider olması nedeniyle, genel yönetim giderlerine davalının da katılması gerektiği,

talep edilebilecek tutarın 1.036,14 TL, gecikme faizinin ise 47,41 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile. Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün 2018/734 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.036,14-TL asıl alacak ve 47,41 TL avans faiziyle birlikte devamına, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davalının, kooperatifin borcundan sorumlu olduğunu, bunun talep edilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olmadığını, kredi borcunun, üyelere ait mandalina bahçelerine bakım, ilaçlama, gübreleme, ürün elde etme ve ürün satışından gelir elde etme doğrultusunda kooperatif üyesi adına yapılan masraflar için çekildiğini, kooperatifin yükümlülüklerini yerine getiren üyeleri ile yükümlülüklerine aykırı davranarak ortaklıktan çıkma sebebi oluşturan üyelerinin durumlarının eşit olmasının beklenemeyeceğini, kooperatif tarafından kredi borcu için ödeme yapıldığını,

en azından her ay bankalara yapılan ödemelerden ortakların payına düşen miktardan sorumlu olduğunu, diğer taraftan bilirkişi ve mahkemece genel giderlere katılım payına ilişkin olarak herhangi bir inceleme yapılmadığı, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; davacı Kooperatifin 24/06/2021 tarihli istinaf dilekçesine karşı cevaplarını bildirerek, müvekkilinin üyelikten ayrılırken kooperatife 10.936,00-TL ödeme yaptığını, bu tutarın 5.000,00-TL'sinin üyelikten ayrılma bedeli olduğunu, "hava parası" olarak istenen bu tutarın hiçbir hukukî dayanağı olmadığını, bu durum karşısında müvekkilinin, genel yönetim gideri olarak kooperatife 1.036,14-TL ödemesi gerektiği yönündeki yerel mahkeme kararının yanlış olduğunu, bu tutarın müvekkilinden mükerrer bir şekilde icra yoluyla istenmesinin hukuka aykırı olduğunu,

hal böyle olunca icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de hukuken hatalı olduğunu, mahkemece davanın reddine karar verilip, davacı kooperatif aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, kooperatif alacağına dayanan ilamsız icra takibine yapılan itirazın İİK'nun 67. Maddesi gereğince iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, asıl alacak olarak talep edilen bedelin 26.295,70 TL'sinin kooperatifçe kullanılan banka kredisinden davalının payına düşen tutar olarak; 27.943,66 TL'sinin ise genel giderlere katılım bedeli olarak talep edildiği, yerel mahkemece aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıdan kredi sözleşmesinden kaynaklı alacak talep edilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, ancak ortak gider olması nedeniyle, genel yönetim giderlerine davalının da katılması gerektiğinden bahisle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında, tarafların iddia ve savunmalarıyla dayandıkları belgelere göre; davacı kooperatifin davalıdan kredi sözleşmesinden kaynaklı alacak talep etmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunun tespit edilmesine, davalının üyelikten ayrılırken kooperatife genel giderlere katılım bedelini ödediğini kanıtlayamamasına, mahkemece davacı aleyhine kötü niyet tazminatına da hükmolunmadığı dikkate alındığında davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının da yerinde olmamasına, ilk derece mahkemesince verilen kararda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamasına,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.