İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1806 K.2024/1159

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.07.2021 tarih 2021/37 Esas 2021/560 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı tarafından ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı davacıya ait aracın karışığı çift taraflı trafik kazası neticesinde karşı araçta oluşan hasara karşılık sigorta şirketi tarafından hasar ödemesinin yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde sigoratlı araç sürücüsünün kusurlu olup alkollü olduğunun belirlendiğini, davacının ödemiş olduğu tazminat dolayısı ile sigortalısına rücu hakkı bulunduğunu, alacağın tahsili amacı ile yapılan takibne davalı tarafından itiraz ediliği belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davalı sürücünün alkol oranın yasal sınırın altına kaldığını, rücu koşullarının oluşmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın meydana gelmesinde, davalı adına kayıtlı olup davacı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün 0,30 promil alkollü olup kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu, davalı adına kayıtlı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, kazanın salt alkolün etkisi ile gerçekleşmediği, rücu koşullarının bulunmadığı, belirtilerek; davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, eksik inceleme yapıldığını, raporun hükme esas alınamayacağını, rapora itirazların karşılanmadığını, davalıya ait araç sürücüsünün alkollü olması nedeni ile kendi sigortalısına rücu hakkının bulunduğunu, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğinin sigorta şirketince ispatına gerek olmadığını, rücu koşullarının oluştuğunu, davalı aleyhine arabulucuk süreci nedeniyle vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ZMMS poliçesi kapsamında sigortacı tarafından ödenen tazminatın alkollü araç kullanımı nedeniyle sigortalı araç sahibinden rücuen tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. 2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

3. Davacı sigorta şirketinin, ödediği tazminatı sigortalısına rücu edebilmesi için kazanın salt alkolün etkisi ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. Bir başka ifade ile sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması elzemdir. Aksi takdirde rücu koşulları oluşmaz.

Kazanın oluşumda başkaca bir nedenin etken olup olmadığı ve kazanın salt alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediğinin tespiti için nöroloji, trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişiler tarafından inceleme yapılmak suretiyle olayın oluşumunda tarafların kusur durumu ve kazanın salt alkolün etkisi ile gerekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekir.

Yapılan inceleme neticesind olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından sigorta şirketinin akidi olan araç malikine rücu hakkı söz konusu olacaktır. (Yargıtay HGK'nun 6/02/2014 tarih ve 2013/17-626 E. - 2014/126 K., 17.HD'nın 12/06/2012 tarih ve 2012/2554 E. - 2012/7657 K., 4.HD'nın 23.11.2021 tarih ve 2021/16576 E. - 2021/8995 K.)

4. Davalının sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün mevcut kusur ve alkol durumunun tespiti önem arz eder. Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi raporu ile olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde, oluş şekline uygun düşecek biçimde, taraflara kusur atfını gerektiren sebeplerin somut olarak açıklanması suretiyle, kusur değerlendirilmesi yapılarak, kazanın münhasıran (salt) alkolün etkisi ile gerçekleşmediğinin tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

5. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kazanın münhasıran (salt) alkolün etkisi ile gerçekleşmediğinin tespit edilmesine, rücu koşullarının oluşmamasına, aksinin sigorta şirketinin halefi olan davacı tarafından ispatlanamamasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

6. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 16./2-c maddesindeki yasal düzenlemenin avukat ile müvekkili arasındaki vekalet ilişkisine dayanan akdi vekalet ücretinin miktarına yönelik olup arabuluculuk sonrasında açılan davadaki yargılama gideri kapsamında karşı tarafın sorumlu olacağı vekalet ücreti olarak değerlendirilemeyesi mümkün olmadığından davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 16. maddesine göre ayrıca bir vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir. ( Yargıtay 9. HD'nin 19.04.2022 tarih ve 2022/3979 E. - 2022/4838 K. )

7. O halde, davacının ayrıca arabuluculuk sürecine istinaden hükmedildiği belirtilen vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerekirken aksi şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, yerinde olmayan sair istinaf itirazlarının ise reddine, karar verilmesi gerekmiştir.