İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1913 K.2022/37

Taraflar arasındaki davadan dolayı Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 04.10.2021 gün ve 2021/591 E. - 2021/29 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için raportör başkan .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 18.09.2010 tarihinde maliki müteveffa .... , sürücüsü davalılardan .... olan sigortasız aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde dava dışı vefat eden .... mirasçılarına davalıların kusurlu bulunmadığı nedeniyle kusur oranları uyarınca tazminat ödendiğini, ödenen tazminatın tahsili için davalı mirasçılar hakkında başlatılan takibe itiraz edildiğini ileri sürerek itirazların iptali ile birlikte icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, müvekkillerine atfedilebilecek herhangi bir kusur ve ihmal bulunmadığını, özetle davanını reddine karar verilmesini talep ve beyan etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın açıldığı Turgutlu Asliye Hukuk Mahkemesince davanın 6102 sayılı TTK'nın 5/2 maddesi uyarınca ticari dava olup görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğu kanaatine varılarak 01.09.2021 tarihinden itibaren HSK kararıyla Manisa Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak dosyanın gönderilmesine karar verilmiş, gönderildiği Manisa Asliye ticaret Mahkemesi ise davanın ticari dava niteliği olmayıp haksiz fiilden kaynaklandığı sonuç ve kanaatine varılarak usulden reddi ile birlikte görevli mahkemenin Turgutlu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Karara karşı, davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalılar vekili, görev hususunun kamu düzenini ilişkin olup davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemesince de resen dikkate alınmasının zorunlu olduğunu, dosyaya bakmaya görevli olan mahkemenin HSK tebliği gereği Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesi ilamlarında, zarar görenin davalı .... ' na açtığı davada, ....'nın sorumluluğunun sigortacılık yasasından kaynaklanması ve Sigorta Hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6.kitabında 1401 ile devamı maddelerinde düzenlenmesi nedeniyle, dava ticari dava olduğundan, ticaret mahkemelerinin davaya bakmakla görevli olduğu, .... 'nın hak sahibine ödeme yapması nedeniyle, .... Yönetmeliğin 16. maddesine dayanarak,zarara neden olan davalılara karşı yönelttiği rücu davasının, mutlak ticari dava olmadığı, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle, genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmektedir.

Somut olayda, .... Yönetmeliğin 16.maddesine dayanarak, kazada zarar gören üçüncü kişilere ödenen bedelin haksız fiili nedeniyle zarara neden olan davalılardan tahsiline yönelik başlatılan icra takibine karşı ileri sürülen davalıların itirazlarının iptali istenmektedir.

Davacı .... somut olayda zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı yönetmeliğin 16.maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK'nın 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi ticari dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Davanın TTK'da düzenlenen Sigorta Hukukundan kaynaklanan dava olmaması nedeniyle, davanın mutlak ticari dava olmaması, uyuşmazlığın haksız filinden kaynaklanması ve tarafların tacir olmaması nedeniyle eldeki davanın konusunun ticari iş olmaması karşısında, davaya asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla bakmaya devam olunması gerekirken, Turgutlu Asliye Hukuk Mahkemesince görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle usulden davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Bu konuda bölge mahkemeleri arasında farklı görüşlerin bulunmasına rağmen en son alınmış olan Yargıtay 4 Hukuk Dairesinin 16.09.2021 tarih 2021/17896 Esas 2021/4942 Karar sayılı ilamında da davanın mutlak ya da nispi ticari dava olmadığı ve bu nedenle Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği açıkça benimsenmiş bulunmaktadır.

Anılan nedenlerle Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine ve görevli mahkemenin Turgutlu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi oluduğuna karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.