İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/362 K.2021/312

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 22.12.2020 gün ve 2018/427 E. 2020/701 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü.

Dava, taraflar arasındaki ticari alım satım ilişkisi kapsamında alıcı davacı tarafça davalıya avans olarak gönderilen bir miktar paranın istirdadı ile yine davalıya ciro edilerek ve avans olarak gönderilen çekten dolayı ticarete konu malların teslim edilmemesi nedeniyle alacak ve menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı tarafça, davalı ile zeytin alımı konusunda anlaşıldığını, bu kapsamda davalı tarafa 30.000,00 TL hesabına havale yapıldığını ayrıca ... Bankası ... şubesine ait 34.000,00 TL bedelli müşteri çekin ciro edilip gönderildiğini, ancak davalı tarafın satacağı zeytinlerin kalibresinin uyuşmadığı ve buna göre sözleşmenin karşılıklı olarak feshedilip herhangi bir ürün teslim edilmemesi rağmen davalı tarafa ödenen nakit bedelin geriye iade edilmediği, ayrıca çekin de iade edilmediği ileri sürülerek ödenen bedelin tahsili ile birlikte çekten dolayı borçlu bulunmadıkları talep edilmiş, daha sonra yargılama aşamasında çekin ödenmesi üzerine davası istirdat davasına dönüşmüştür.

Dava konusu somut olayda, zeytin alım satımına ilişkin temel ilişki olduğu, davacının ciranta, davalının lehdarı bulunduğu bonoya dayalı satımdan dolayı davalı tarafın satıma konu zeytinleri teslim etmediği ve buna göre davacının açıkça temel ilişkiye dayandığı, çekte davacının ciranta, davalının lehdar olması nedeniyle aralarında bir 3.kişi olmaması nedeniyle hukuken temel ilişkiye dayanabileceği, dava konusu olayda çekten başka ayrıca çek ile birlikte nakit de ödendiği ileri sürülerek nakit ödenen bedel ile birlikte borçlu bulunmadığının tespitinin istendiği, her mücerret alacağın temelinde bir hukuki ilişkinin bulunduğu,

bu bakımdan iddia edilen temel ilişkinin asıl olup ihtilafın ve istinaf incelemesinin bu temel ilişkiye göre belirlenmesi gerektiği, Yargıtay ve İzmir BAM Hukuk Daireleri arasındaki iş bölümünün de temel ilişkiye dayanılması hallerinde istinaf incelemesinin dayanılan temel ilişki kapsamında görevli olan daire tarafından bakılması gerektiği ve bu yönde istikrar kazanmış kararlar bulunduğu da görülmekle olayda kıymetli evrak hukukuna ilgilendiren bir iddia ve ihtilaf bulunmayıp açıkça zeytin alım satımı temel ilişkisine dayanıldığından bu iddia kapsamında delillerin ve istinafın inceleme görevinin ticari satımda görevli olan İzmir BAM 17.Hukuk

Dairesinin görev alanına girdiği kanaatine varılmıştır. Talebe konu somut olayda, kıymetli evrak hukukunu ilgilendireln bir çekişme ve iddia bulunmamaktadır.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun 01.09.2020 tarihli 564 ve 586 sayılı kararları uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin görev alanının 5.bendinde; ticari nitelikteki alım-satım sözleşmesinden kaynaklanan her türlü davalara nedeniyle verilen hükümlerin istinaf başvurusunu incelemekle görevli kılındığı ve Dairemizin görevli bulunmadığı, HMK'nın 352.maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucunda anlaşılmıştır.

İzmir BAM Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun bu konuda ve benzer durumlarda tarafların menfi tespit davalarında temel ilişkiye dayanmaları halinde temel ilişkiye bakacak olan daireler görevli kılınmıştır.

(İzmir BAM Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 11.11.2020 tarihli 2020/499 muhaberesinde kayıtlı 19.sırasındaki dosya, 06.01.2021 tarih 2021/9 muhabere ile 06.01.2021 tarih 2021/10 muhabere, 20.01.2021 tarih 2021/60-61, 10.02.2021 tarih 2021/90 ve 2021/91 sayılı ve 17.02.2021 tarih 2021/154 ve 2021/160 muhabere dosyalarında olduğu gibi)

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından görüşülerek 21.06.2019 tarihli ve 678 sayılı karar uyarınca, uyuşmazlığın niteliğine ve tarafların sıfatına göre, dosyanın istinaf incelemesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin 17. Hukuk Dairesinin görevine girdiği Hukuk Muhakemeleri Kanununun 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme sonucunda belirlenmiştir.