İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/502 K.2021/711

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.12.2020 tarih 2020/307 D.iş E. - 2020/307 D.iş K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, müvekkili bankanın karşı taraf şirketin keşidecisi olduğu 06.11.2019 keşide tarihli 85.402,63 TL bedelli ... ... Sitesi ...

Şubesine ait ... seri nolu çekin son yetkili hamil sıfatıyla karşı taraftan alacaklı olduğunu, İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/669 Esas 2020/166 Karar sayılı 16.03.2020 tarihli kararı ile son yetkili hamil olan müvekkili banka elinde iken çekin zayi olduğundan iptaline karar verildiğini, bu kararın 21.05.2020 tarihinde kesinleştiğini, karşı tarafa gönderilen ihtarname ile çek bedelinin ödenmesinin istenmesine rağmen borçlu tarafından ödeme yapılmadığını,

borçlunun borcunu ödemediğinden ve mallarını kaçırma işlemlerine başladığını ileri sürerek ihtiyati haciz talep etmesi üzerine mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 23.09.2020 tarihli karar ile %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, talebe konu ve zayi edilen çek bedelinin İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/669 Esas 2020/166 Karar sayılı kararı ile muhatap banka şubesinde mahkeme emri ile bloke edildiğini, müvekkili şirketin talep eden bankaya bir borcu bulunmadığını, itiraz eden şirketin sorumluluğunun muhatap bankada ibraz tarihinde çekin miktarını bulundurmaktan ibaret olduğunu, talep eden bankanın kendisinin zayi ettiği çek bedelinin muhatap bankada mevcut bloke edildiğini bildiği halde kötü niyetle ihtiyati haciz kararı aldığını, ihtiyati haciz kararını infaza koyduğunu,

icra memurluğunca muhatap bankada mahkeme emri ile depo edilmiş olan çek bedelinin muhatap banka tarafından icra dairesine ödenmesinin istendiğini, muhatap bankanın çek bedelini icra dairesine gönderdiğini, bu sebeplerle ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ihtiyati haczin duruşmalı olarak yapılan incelemesi neticesinde, mahkeme kararı ile bloke edilen çek bedelinin İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararını gerekçe göstererek iki tarafa da ödemeyen ilgili bankanın bu suretle blokeyi devam ettirdiği, ihtiyatî haciz kararının verildiği tarihte çek bedelinin banka hesabında bloke edilmiş durumda bulunduğu, 85.402,63 TL çek bedeli alacağının rehinle temin edilmiş olduğu, bu nedenle İİK.nun 257.maddesi hükmü gereğince ihtiyatî haciz karar tarihinde yasal koşulların bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkili bankanın talep konusu çek nedeni ile keşideci şirketten alacaklı olduğunu, çekin banka elinde iken kaybolması nedeniyle açılan zayi nedeniyle iptal davasında mahkemece çek bedelinin tevdi mahalli olarak ... ...

Şubesinde açılacak hesaba ödenmesine karar verildiğini ve çek bedelinin bu hesaba keşideci şirket tarafından yatırıldığını, zayi nedeniyle verilen iptal kararı ve çek fotokopisi ile ihtiyati haciz kararı alındığını, mahkemece itiraz üzerine çek bedelinin ilgili banka şubesinde bulunduğu ve alacağın rehinle temin edilmiş olduğu belirtilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğini, ortada rehinle temin edilmiş bir alacak bulunmadığını, zayi nedeniyle iptal davasında mahkemece ... ...

Şubesine yazı yazılarak ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin kaldırılmasının talep edildiğini, buna rağmen muhatap banka tarafından ödeme yapılmadığını, bunun üzerine çek bedelinin ödenmesinin bankadan yazı ile istendiğini, bu yazının dikkate alınmayarak yine ödeme yapılmadığını, bunun üzerine karşı taraf borçlu şirkete ihtarname gönderilerek çek bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin tebliğine rağmen borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bütün bu çabalara rağmen alınamayan paranın şube nezdinde rehinle temin edilmiş alacak olarak bulunduğunun kabul edilemeyeceğini,

tedbir kararının kaldırılmasına yönelik mahkeme yazısına rağmen ödeme yapmayan banka şubesinin sorunun düğüm haline gelmesine sebebiyet verdiğini, hesap sahibi olan borçlunun paranın kendisine iadesini isteyecek kişi olduğunu, müvekkili bankanın muhatap bankaya karşı üçüncü kişi olması sebebiyle başvurma ve dava açma hakkı bulunmadığını, müvekkili bankanın elindeki çek yerine geçen mahkeme kararı ile borçludan ve banka şubesinden parayı tahsil edemediğinden ihtiyati haciz talep etmekte ve icra takibi yapmakta haklı olduğunu, ihtarname tebliğine rağmen hesap sahibi borçlu şirketin ihtarnameye cevap vermediğini,

banka şubesi ile de görüşmediğini, ödemeyi yapmayan banka şubesine kaşı da hiçbir işlemde bulunmadığından sorumluluğu üzerine aldığını, mahkemenin tedbirin kaldırılması yazısına rağmen ödeme yapmayan bankanın şubesinde bulunan paranın rehinle temin edilmiş alacak olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, ihtiyati haciz kararına itiraz sebeplerinin sınırlı olup yetkiye teminatı ve borcun sebebine yönelik itirazlar olabileceğini, borcun sebebine yönelik de itiraz olmadığını, zira borçlunun borcu kabul ettiğini, ödenmesine muvafakat ettiğini,

İİK 167 maddesine göre rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senedine dayalı olarak takip yapılmasının mümkün olduğunu, ihtiyati hacizden vazgeçtiklerini, asıl borcun ödenmiş olması gözetildiğinde davanın konusuz kaldığını, HMK'nın 331.maddesi gereğince dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin taktir edileceğini, bu nedenle lehlerine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İİK'nın 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Buradaki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat değildir. İİK'nın 45. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 167. maddesi uyarınca alacağın rehinle teminat altına alınması, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapılmasına engel teşkil etmez. İİK'nın 265. maddesinde de ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak belirtilmiş olup bunlar; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkindir.

Somut olayda ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, müvekkili bankanın hamili olduğu çekin fotokopisi ve bu çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/669 Esas 2020/166 Karar sayılı 21.05.2020 tarihinde kesinleşen kararını ibraz ederek ihtiyati haciz talep etmiş, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, ihtiyati hacze itiraz üzerine mahkemece, karar tarihinde çek bedelinin banka hesabında bloke edilmiş durumda bulunduğu ve alacağın rehinle temin edilmiş olduğu gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İbraz edilen belgelerle alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat koşulu yerine getirilmiş olup İİK'nın 257/1. maddesindeki ihtiyati haciz şartları bulunmaktadır.

İhtiyati haciz karar tarihinden önce çekin zayi nedeniyle iptal kararını veren mahkemece ihtiyati tedbirin kaldırılması yazısının gönderilmesine ve alacaklı banka tarafından talep edilmesine rağmen banka tarafından çek bedeli üzerindeki bloke kaldırılmamış ve çek bedeli alacaklı tarafa ödenmemiştir.Çek bedeli alacağı rehinle temin edilmemiştir.

İhtiyati haciz karar tarihinden önce çek bedelinin banka hesabında bloke edilmesi, çek bedeli alacağının rehinle temin edildiğinin kabulünü gerektirmez. Kaldı ki. İİK'nın 45. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 167. maddesi uyarınca alacağın rehinle teminat altına alınması, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapılmasına da engel teşkil etmez.

Alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat koşulu yerine getirilmiş olup alacaklı bankanın rehinle temin edilmeyen çekten kaynaklanan alacağı için İİK'nın 257/1. maddesindeki ihtiyati haciz şartları bulunduğundan ve karşı taraf borçlu vekilinin ihtiyati hacze itirazları yerinde olmadığından mahkemece ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçe ışığında, talebin ve istinaf sebeplerinin niteliğine göre duruşma açılmasına gerek görülmeyerek dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, ihtiyati hacze itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.