İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/618 K.2023/1935

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.03.2020 tarih 2015/199 E. 2020/112 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ... Şti. vekili, tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, davalıların sürücüsü, işeleteni ve ZMM sigortacı olduğu aracın karıştığı trafik kazası neticesinde davacılar murisi müteveffa davacı ...'nun yaralanarak iş gücü kaybına uğradığını, kusurUn karşı tarafta olduğunu, ceza davası kapsamında davalı sürücünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini belirterek; tedavi giderleri, bakım masrafı, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybından doğan kayıplar sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik müteveffa davacı için 40.000,00-TL maddi 30.000,00-TL manevi, davacının çocukları olan diğer davacılar için ise ayrı ayrı 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, davalının aracın maliki olduğunu, aracın davalı şirket tarafın işletildiğini, davanın zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığını, davacının kırmızı ışık yanarken yaya geçidinden aniden yola çıktığını, kusurun tamamının davacıda olduğunu, ceza davası kapsamında davalı sürücünün tali kusur nedeniyle taksirle yaralamaya sebep olmak suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş ise de sürücünün tali kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, yeniden kusur tespiti yapılması gerektiğini, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalının ZMMS kapsamında manevi tazminat, geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderlerinden dolayı sorumlu tutulamayacağını, diğer tazminat alepleri yönünden sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve sigorta poliçe limiti ile sınırlı olacağını, kusur ve maluliyetin tespiti için rapor alınması gerektiğini, kazanın davacının trafik ikaz ve ışıklarına uymaması sebebiyle meydana geldiğini, davacının asli kusurlu olduğunu, belirterek; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... ... A.Ş. vekili, davalının söz konusu kaza ile bir ilgisi bulunmadığını, araç maliki diğer davalı ... olup aracın diğer davalı turizm şirketi tarafından işletildiğini, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, davalının aracın maliki veya işleteni sıfatıyla herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, tazminat taleplerini fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şti. vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, olayın oluşumunda davacının tek başına kusurlu bulunduğunu, davacının kazanın meydana geldiği tarihte 65 yaşında olduğunu, aktif çalışma yaşında olmadığını, küçük ve kendisine maddi yönden bağımlı kimsenin bulunmadığını, kaza nedeniyle maluliyeti olsa bile yaşı itibariyle maluliyete bağlı mahrum kaldığı kazanç talep etmesinin mümkün olmadığını, maluliyetin tespiti için rapor alınması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın trafik kazasında yaralanan davacı ...’nun kaza nedeniyle uğradığı maddi ve manevi tazminat ile çoçukları davacılar ..., ... ve ...’in manevi tazminat istemlerine ilişkin olduğu, yargılama aşamasında kanser hastalığı nedeni ile vefat eden davacı ...’nun ölümü ile kaza arasında illiyet bağı bulunmadığı, davacı ...’na % 90 oranında asli, davalı sürücü ...'ın ise % 10 oranında tali kusurlu olduğu,

olay nedeni ile davacının kusuru dikkate alınarak uğradığı 2.420,50-TL sürekli iş göremezlik, 690,76-TL geçici iş göremezlik, 3.144,50-TL bakıcı gideri ile SGK tarafından karşılanmayan 1.084,94-TL tedavi gideri toplamı 7.340,70-TL maddi tazminat ile davacı için 10.000,00-TL diğer davacılar için ayrı ayrı 2.500,00-TL manevi tazminattan çarparak yaralanmasına neden olan sürücü ..., aracın işleteni ....

Şti.'nin kaza tarihinden itibaren, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ...Sigorta A.Ş.’nin ise maddi tazminat yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte sorumlu oldukları, belirtilerek; davacının maddi tazminat davasının davalılar ..., aracın işleteni .... Şti. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden ksımen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine, manevi tazminat davasının davalılar ..., .... Şti. yönünden ksımen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine, ...

A.Ş. ve ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ... Şti. tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

.... Şti. vekili, kazaya karışan aracın malikinin davalı ...'in davalının alt taşımacısı olması nedeni ile aracın asıl işleteni olduğunu, olay tarihinde aracın ve kazancının davalı ... servis işletmesinde vergilendirildiği, davalı şirketin ...'e ... müşteri taşıma işi nedeni ile fatura kestiğini, davalının işleten sıfatı bulunmadığı, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, işletenin hukuki sorumluluğu ve ZMMS kapsamında trafik kazası nedeni ile davacıların tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davacının maddi tazminat davasının davalılar ..., ... Şti. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden ksımen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine, manevi tazminat davasının davalılar ..., .... Şti. yönünden ksımen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine, ... A.Ş. ve ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı ... ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K.,

17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun’unun 92. maddesinin (f) bendi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının gereği manevi tazminat poliçe kapsamı dışında olduğundan davalı ... şirketinin manevi tazminat talebi yönünden her hangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

Buna karşın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 90. maddeleri kapsamında davacıların manevi zararından işleten sıfatına haiz araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumludur.

3. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde kabul edilen görüş maddi ölçüdür.

Bu çerçevede, eldeki davada, kaza tarihinde davalı üstlediği taşıma ilişki kapsamındaki taşıma işini davalı ... adına kayıtlı araç ile yerine getiriyor olması nedeniyle araç işleten sıfatına haiz olup, kazanın bu işin yerine getirilmesi sırasında davalı araç sürücüsünün tali kusuru ile gerçekleşmiş olması nedeniyle eldeki davada davalıya husumet yöneltilmesinde bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

4. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, davalının araç işleten sıfatının bulunmasına tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, tarafların istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.