İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/894 K.2024/80

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26.11.2020 gün ve 2018/28 Esas 2020/593 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, davalılardan ...'a ait, diğer davalı ... idaresindeki davalı ...

Sigorta A.Ş nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 27/09/2017 tarihinde ...'ya çarparak ölümüne sebep olduğunu, kaza sonrası tek taraflı beyan ile tutulan kaza tespit tutanağında müteveffa ...'ya atfedilen kusurun kabul edilmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı eş ... adına 1.000,00 TL destekten yoksun kalmak tazminatının sürücü ve işleten yönünden 24/12/2017 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterekten ve müteselsilen tahsiline,

davacı eş ... için 40.000,00 TL davacı ... için 30.000,00 TL ve diğer davacı ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte sürücü ve işletenden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili, kaza tespit tutanağına göre olay yerinde yaya geçidinin ve trafik lambasının olmadığı yerden geçen müteveffa yayanın genel trafik kurallarına uymaması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde asli asli kusurlu olup, davalı sürücünün olayda herhangi bir kusurunun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davaya konu kazaya karışan sigortalı ... plakalı aracın ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, başvuru şartının usule uygun olarak yerine getirilmediğini, sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini savunarak davanın reddi istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, ATK'dan alınan kusur raporuna göre müteveffanın %100 kusurlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, raporin dosyada mübrez tüm delillerle çeliştiğini, müteveffanın durakta indiğini, karşıdan karşıya geçmeye çalışmakta iken kazanın meydana geldiğini, davalı sürücünün bekleyen ve yolcu indirmek için duran dolmuşun oradan yayanın çıkabileceğini düşünmesi gerektiğini, olay yerinin mahalle arası olup, sürücünün her an her yerden bir yayanın çıkabileceğini düşünerek ve gerekli tedbirleri alarak hareket etmesi gerektiğini,

bu husuların göz ardı edilerek rapor tanzim edildiğini, ATK raporunun dosyada mübrez kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuna da son derece aykırı olduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, aynı kazaya konu İzmir 37. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/1021 Esas sayılı dosyası üzerinden ATK raporuna yapılan itirazlar üzerine, İTÜ'den alınan raporda asli-tali ayrımı yapılarak rapor düzenlendiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, 27/09/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında murislerini yitiren davacılar tarafından açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda davalıların sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arz etmektedir.

Dava konusu olaya ilişkin İzmir 37. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/1021 E-2021/116 K sayılı dosyasında yapılan yargılamada İTÜ den alınan bilirkişi heyeti raporuna göre sanık sürücü ...'ın tali kusurlu, maktule yaya ...'nun asli kusurlu olduğu gerekçesiyle sanık ...'ın taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın İzmir Bam 14. CD'sinin 2021/961 E, 2021/1909 K sayılı kararıyla 23.06.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ceza Mahkemesi kararlarının Hukuk Mahkemesine etkisi Türk Borçlar Kanununun TBK 74 maddesinde düzenlenmiş olup, Hukuk Hâkimi Ceza Mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında esas bakımından ilke olarak bağımsız kılınmıştır. Ceza Mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların Hukuk Hâkimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır.

Ancak, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır. (Yargıtay HGK'nın 24/12/2014 tarih ve ve 2014/4-846 E. - 2014/1091 K.) Ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile belirlenen bu maddi olguların hukuk mahkemesi tarafından kabulü zorunludur. (Yargıtay 17. HDB'nın 14/06/2016 tarih ve 2015/3502 E. - 2016/7282 K.)

Maddi olaya ilişkin ceza dava dosyası kapsamında belirlenen maddi olgulara göre davalı sürücünün 27/09/2017 tarihinde yönetimindeki ... plaka sayılı araç ile seyir halinde iken karşıdan karşıya geçmekte olan müteveffa ...'ya çarparak ölümüne neden olduğu, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve İTÜ den alınan bilirkişi heyeti raporuna göre sanık sürücü ...'ın tali kusurlu olduğu, maktule yaya ...'nun asli kusurlu olduğunun belirlendiği,

diğer taraftan mahkemece hükme esas alınan ATK raporunun incelenmesinde, kaza tespit tutanağı ve ekli basit kroki, kaza sonrası olay mahallini gösterir fotoğraf ve kamera görüntülerini içerir CD, mobese görüntülerini içerdiği belirtilen CD'lerdeki görüntülerin açılamadığının belirtildiği, gerek yerel mahkemece aldırılan kusur raporları, gerekse ceza ve soruşturma dosyalarında alınan kusura ilişkin bilirkişi raporları ile ATK raporları arasında bulunan çelişkinin giderilmediği anlaşılmıştır.

Şu halde mahkemece yapılacak iş, dosyada bulunan CD'lerdeki görüntülerin açılamadığının tespiti halinde, bu hususta bilişim uzmanı bilirkişiden rapor alınarak, CD'lerde bulunan görüntü ve diğer belgelerin dökümü yapılıp görüntülerin aktarılması sağlandıktan ve kesinleşen ceza dosyası getirtildikten sonra, gerektiğinde kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi hususunda Karayolları Trafik Fen Heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davalı sanığın mahkumiyetine ilişkin kesinleşen ceza dosyasındaki maddi olguların TBK'nun 74. Maddesi gereğince iş bu dosyaya etkisi dikkate alınmaksızın ATK'dan alınan kusur raporuna üstünlük tanınmak suretiyle kusurun takdir ve tayin edilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.