İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1007 K.2025/53

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.11.2021 tarih 2018/1424 E. 2021/986 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, davacılardan ...'nun maliki olduğu ...'nun ise sürücüsü olduğu ... plaka sayılı araç ile davalılardan ...'un maliki diğer davalı ...'nın sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın çarpıştığını, davalı taraf sürücüsünün alkollü olduğunu, Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/3950 soruşturma nolu dosyasında soruşturmanın devam ettiğini, karşı tarafın % 100 kusurlu olduğunu, müvekkillerinin aracının pert olduğunu, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/42 D.iş nolu dosyasında alınan bilirkişi raporunda araçta meydana gelen zararın hurda değeri düşüldüğünde 10.034.00 TL olduğu,

aracın yediemin deposuna çekilmesi nedeniyle 760,00-TL çekici ücreti ödendiğini, kazada dereye uçan ve pert hale gelen ... plaka sayılı aracın içinde bulunan davacı ...'nun uzun süre yatarak tedavi gördüğünü, müvekkillerinden sürücü ...'nun kaburga kırıklarının oluştuğunu, müvekkillerinin kızlarından 12 yaşındaki ...'da ise alt çene kırığı meydana geldiğini, müvekkillerinin diğer kızları ...'nun ise sol el baş parmağının kırıldığını, 10.034 TL araç hasar bedelinin ve ... dışındaki davalılardan kaza tarihi olan 01.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak araç maliki ...'ya ödenmesine,

kaza sırasında ve tedavi süresince yapılan zorunlu giderlerden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 6.000 TL tazminatın ... dışındaki davalılardan 01.05.2018 tarihinden itibaren, ... için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, müvekkillerinden ... için şimdilik 1.000 TL, ... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL maddi tazminatın ... dışındaki davalılardan 01.05.2018 tarihinden itibaren, ... için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara ödenmesine,

yine ... için 40.000 TL, ... için 20.000 TL ... için 25.000 TL, ... için 10.000 TL manevi tazminatın ... dışındaki davalılardan kaza tarihi olan 01.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, davadan önce gerekli belgelerle başvuru yapılmadığını, ZMMS teminat limitleri ve ... plakalı aracın kusur oranı ile sınırlı sorumlu olduğunu, ATK Trafik İhtisas Dairesi nezdinde kusur incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacıların maluliyetinin kaza ile illiyetlerinin tespit edilmesi gerektiğini, iş göremezlik oranının özürlülük ölçütü, sınıflandırılması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, TRH 2010 tablosu ve 1.8 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılması gerektiğini,

ZMMS genel şartları gereğince geçici iş görmezlik ve tedavi giderleri taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğunu, davacının SGK'dan geçici iş görmezlik ödeneği alıp almadığının da tespitini talep ettiklerini, 18 yaşından küçük çocuk için geçici işgöremezlik zararının doğmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, davalılar duruşmalara katılmadıkları gibi herhangi bir cevap dilekçesi de sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı sigortalı ...'a ait olup, trafik sigortası bulunmayan ve davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile davacı sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin çarpışması nedeniyle davacıların içerisinde bulunduğu ... plakalı aracın dereye düşmesi neticesinde maddi hasarlı ve davacıların yaralanmaları ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği,

olay tarihinde yürürlükte olan "Engellilik Ölçütü Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre, davacı ...'nun bu yaralanması neticesinde Ege Üniversitesi ABD'nin 20.10.2021 tarihli raporuna göre %28,4 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde, davacı ...'nun alt çene kırığı oluşacak ancak sürekli iş göremezliğe yol açmayacak şekilde, davacı ...'nun proçes ve kaburga kırığı oluşacak ancak sürekli iş göremezliğe neden olmayacak şekilde yaralandıkları, ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin kusur raporuna göre davalı sürücü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu,

davacı ...'nun sürekli iş göremezlik tazminatının progresif rant (%10 artırım ve iskonto, TRH 2010 yaşam tablosu esasına dayalı) yöntemi ile yapılan hesaplamaya göre 419.073,69 TL, SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi giderinin 940,00 TL ve tedavi amaçlı yol giderinin 1.175,00 TL olduğu, davacı ...'ya ait araçta gerek mahkemece alınan otomotiv uzmanı bilirkişi raporu gerekse delil tespiti dosyasındaki bilirkişi raporu ile meydana aracın yaşı ve aldığı hasarın ağır olması karşısında onarımının ekonomik olmayacağı, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin 11.500,00 TL ve hurda değerinin 2.000,00 TL olduğu,

davacı aracının pert totale tabi tutulması gerektiği, buna göre davacının gerçek zararının 11.500,00 TL-2.000,00 TL=9.500,00 TL olduğu, 760,00 TL çekici ücreti masrafı yaptığı, davacının dava dilekçesinde 10.034,00 TL hasar bedeli, 760,00 TL çekici ücreti, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik bedeli, 2.340,00 TL tedavi amaçlı yol gideri ve 2.900,00 TL tedavi gideri isteğinde bulunduğu, davacı ...'ya SGK tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı ödenmediği,

davalı sürücü ...'nın haksız fiil hükümleri uyarınca, davalı malik ...'un KTK.nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca meydana gelen zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu oldukları, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS sigortasının bulunmadığı, ...nın gerçekleşen bu zararlardan olay tarihindeki ZMMS poliçesindeki limitlerle sınırlı olarak sorumlu olduğu, bilirkişiler tarafından hesaplanan tedavi gideri, tedavi amaçlı yol gideri ve hasar bedeli ile çekici ücretinin olay tarihindeki trafik poliçesi teminat limitleri içerisinde kaldığı,

davacı ... vekilinin 10.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile kalıcı iş göremezlik talebini 419.073,69 TL'ye yükselttiği, davalı ...'nın olay tarihindeki kişi başına sakatlık teminat limiti 360.000,00 TL olduğundan bu teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla sürekli iş göremezlik zararından sorumlu olduğu anlaşılmakla davacı ...'nun maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 419.073,69 TL sürekli iş göremezlik tazminatı (davalı ...’nın teminat limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla), 9.500,00- TL hasar bedeli, 760,00 TL çekici ücreti, 940,00 TL tedavi gideri, 1.175,00 TL tedavi amaçlı yol giderinin,

davalı ... yönünden dava tarihi olan 05.12.2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 01.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ...'nun fazlaya ilişkin isteğinin reddine, davacılar ... ve ...'nun yaralanmaları nedeniyle maluliyetleri oluşmadığından sürekli iş göremezlik tazminatı isteklerinin reddine, kazanın meydana geliş şekli, kusur oranı, davacı ...'nun %28,4 oranındaki maluliyeti, davacılar ... ve ...'nun kemik kırığı oluşacak şekilde, davacı ...'nun basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmaları,

olay tarihindeki paranın alım gücü, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, nazara alınarak, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili, müvekkili kuruma geçerli bir başvuru yapılmadığını, davacılar için hükme esas alınan maluliyet raporunun Sağlık Bakanlığı tarafından yetkili kılınmış sağlık kurum ve kuruluşlarının sağlık kurulları tarafından tanzim edilmiş bir rapor olmadığını, ATK kusur raporuna göre davacı ...’in emniyet kemeri takmadığını, müterafik kusur dikkate alınmadan kusur tespiti yapıldığını, ... Yönetmeliği'ne göre bedensel zararlardan sorumlu olduklarını, yerel Mahkemece, müvekkil kurumun araç hasar bedeli ve çekici ücreti zararından diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, maddi zarardan müvekkili kurumun sorumlu tutulamayacağını, yeni genel şartlara göre 1.65 teknik faiz uygulanması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle ... ile sürücü ve araç işleteninin sorumluluğu kapsamında tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan maddi zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ... oluşturulmuştur. ...'nın sorumluluğu maddi tazminat ile sınırlıdır. ...'nın hangi hallerde sorumlu tutulduğu ve hesaba hangi şartların gerçekleşmesi halinde dava yöneltilebileceği 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi ve ...

Yönetmeliği'nin 9. maddesinde belirtilmiştir. Hak sahipleri karşısında, trafik kazası sonucunda meydana gelen zararlardan, ... ile diğer zarar sorumluları (işleten, teşebbüs sahibi, sürücü ve diğer yardımcı kimseler vs.) müştereken ve müteselsilen sorumludur (BK m.51). Yani ...nın sorumluluğunun doğmasıyla diğer zarar sorumlularının sorumlulukları ortadan kalkmaz.

Hesapla birlikte devam eder.( Yargıtay 17. HD'nın 1909/2019 tarih ve 2016/17270 E. - 2019/8281 K.) Bu itibarla, ZMMS poliçesi bulunmayan karşı aracın neden olduğu maddi zarardan, davalı ... ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.

2918 sayılı KTK’nın 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ...

Yönetmeliğinin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ...na başvurulabileceği, KTK’nın 103. maddesinde de motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür. ...na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ...

Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ...na husumet yöneltilebilmektedir.

Davacı tarafça dava dilekçesinde, trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedelinin davalı ... dışındaki davalılardan talep edilmesine karşın, mahkemece talep dışına çıkılarak söz konusu hasardan davalı ...nın da sorumlu tutulmasında isabet bulunmamıştır. Nitekim yukarıda da belirtildiği üzere davalı kuruma ancak trafik kazası nedeniyle oluşan bedensel zararların giderilmesi amacıyla başvurulabilecektir.

Müterafik (Birlikte) kusur kavramını düzenleyen TBK'nun 52. Maddesine göre; zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde Hakim, tazminatı indirebilir ya da tamamen kaldırabilir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/7756Esas-2019/3800 Karar sayılı ilamı)

Dosyada mevcut ifadesinde kaza sırasında araçtan fırladığını beyan eden davacı yolcu ...'nun emniyet kemeri takmadığı anlaşılmasına karşın, mahkemece davacı yolcu ... için hesaplanan bedensel zararlar yönünden TBK'nun 52. Maddesi gereğince %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, bunun yapılmamasında isabet bulunmadığı, diğer taraftan tedavi ve yol giderleri yönünden de davalı ...nın poliçe limitiyle sınırlı olmasına karşın, bunun göz ardı edildiği, bu yönlerden davalı ... vekilinin istinaf talebinin haklı ve yerinde olduğu,

davalılardan yalnızca ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olması nedeniyle müterafik kusur indiriminden yalnızca bu davalının faydalanabileceği, belirtilen hususların yeniden yargılamayı gerektirmediği değerlendirilmekle HMK'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden karar verilmesi gerekmiştir.

Kabule görede; yerel mahkemece çekici ücretinin yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesi gerekirken, araç hasar bedeliyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesinde isabet yok ise de, iş bu hususun istinaf konusu yapılmamış olması nedeniyle Dairemizce bu hususta herhangi bir inceleme yapılmamıştır.