İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1265 K.2022/1380

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.06.2022 tarih 2020/642 Esas 2022/567 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 25.11.2019 tarihinde müvekkiline ait .... Mah., ... Cad, No:.. Bornova adresinde yangın çıktığını, yangın çıkan bu taşınmazın davalı sigorta şirketi tarafından yangın ve yangın sebebiyle meydana gelen zaiyatları da kapsayacak şekilde sigortalandığını, davalı tarafın yaptığı incelemeler sonucunda 52.327,32 TL'nin 09.04.2020 tarihinde, 13.779,32 TL'nin 09.04.2020 tarihinde ödemeler yapıldığını, bakiye ödeme yapılmadığını, müvekkili zararının bu miktarın üzerinde olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 50.000,00 TL bedelin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafça talebin somutlaştırılmadığını, meydana gelen hasara ilişkin sorumluluğun yerine getirildiğini, .... Mah., ... Cad, No:... Bornova adresindeki boş olduğu beyan edilen binanın 250.000,00 TL ile aynı caddedeki No:... D:... adresindeki hırdavat satışı yapıldığı beyan edilen binanın 500.000,00 TL bedel ile yangın risklerine karşı sigortalandığını, No:... D:... adresindeki binanın kira sözleşmesine istinaden ...

Şti'nin bulunduğu, burayı pvc.granül imalathanesi ve deposu olarak kullanıldığı, duvara monteli enerji panosunun kablolarının eskime ve yıpranması sonucu kısa devrenin çevresinde bulunan geri dönüşüm için istiflenmiş kolay yanıcı plastik atıklarının tutuşturması sonucunda olayın meydana geldiğinin anlaşıldığını, eksik sigortanın var olduğu tespit edilerek oranlama sonucu tespit edildiğini, buna göre ödemeler yapılarak poliçelerden doğan tazmin yükümlülüğünün yerine getirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının kullandığı 9/B nolu iş yerindeki zararın 279.660,00 TL, mülkte oluşan zararda kiracının kullandığı 9/A nolu iş yerindeki zararın 46.020,00 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. . Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, meydana gelen hasarın poliçe genel ve özel şartları gereğince değerlendirilerek müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, gerekçeli kararın eksik incelemeye dayalı oluşturulduğunu, ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığını, temerrüt tarihinin de hatalı tespit edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait ve davalı tarafça iş yerim sigorta poliçesi kapsamında sigortalanan iki ayrı hırdavat satışı ve boş bina olarak bulunan binada meydana gelen yangın sonucu oluşan zararın sigortacıdan tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar mutlak ticari davalardır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça Bornova, .... mah, ... cad, No:... D:... adresindeki faaliyet konusu hırdavat satışı olarak belirlenen taşınmaz ile aynı caddedeki D:... adresindeki binada oluşan yangın nedeniyle uğranılan zararın sigortacısından tazmini talebinde bulunulmaktadır. Dosyaya sunulan ve ihtilaf konusu olmayan sigorta sözleşmelerinin her ikisinin de iş yerim sigorta poliçesi olarak düzenlendiği görülmektedir.

Sigortalanan taşınmazlar iş yeri olup, ayrıca sigorta poliçeleri ..... İş Yerim Sigorta Poliçesi olarak düzenlenmiştir. Sigorta sözleşmesinin konusu iş yeri sigorta poliçesi olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın temelinde davacının sigortacısı olan davalının sorumluluğu sigorta hukukundan (Sigortacılık Kanununundan) kaynaklanmaktadır. Sigortalanan yer de poliçede iş yeri sigorta poliçesi olarak düzelenmiştir.

Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde düzenlendiğinden uyuşmazlık mutlak ticari dava kapsamında kalmaktadır. Bu nedenlerle Asliye Ticaret Mahkemesi görevli kılınarak işin esasına bakmıştır. Buna göre 7155 sayılı Kanunun 20. maddesiyle TTK'nın 5. maddesine eklenen 5/A maddesi uyarınca eldeki ticari dava, dava tarihi gözetildiğinde arabuluculuk dava şartı bulunmaktadır.

Dosya kapsamına göre davacı vekilince sunulan arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin bir tutanak bulunmadığı gibi mahkemece de dava şartı olan bu hususta bir araştırma yapılmadığı dosya kapsamından tespit edilmiştir.

Anılan bu gerekçelerle TTK'nın 5.maddesine eklenen 5/A maddesi uyarınca eldeki ticari dava da arabuluculuk dava şartına tabi olmakla birlikte bu dava şartının yerine getirilip getirilmediği araştırılmadan işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.