İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1715 K.2022/1964

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.07.2022 tarih 2022/256 D.İş 2022/256 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden (alacaklı) vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, sigorta tahkim komisyonunun 01.07.2022 tarih 2022/25758 Esas 2022/165198 Karar nolu ilamı uyarınca müvekkillerinin davalılardan toplam 12.850,00 TL alacaklı olduğunun belirlendiğini, bu alacağın rehinle güvence altına alınmamış olduğunu ileri sürerek sigorta şirketinin taşınır taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 07.07.2022 tarihli gerekçeli karar ile, genel kanun niteliğinde olan 2004 sayılı İİK 257 vd. maddeleri gereği ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için; yukarıda açıklanan özel kanun niteliğinde olan ve öncelikle uygulanması gereken 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12 maddesi uyarınca itiraz edilmeyerek kesinleşmiş hakem kararının mevcut olması gerektiği, itiraz edilmesi halinde hakem kararının icrasının duracağı, bu durumda İİK'nın 257/1 maddesi uyarınca muaccel hale gelmiş bir alacağın varlığından bahsedilemeyeceği, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı, ihtiyati haciz istemi reddedilen alacaklı vekili tarafından istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 01.07.2022 tarih 2022/25758 E. 2022/165198 K. nolu ilamı ile davalının müvekkiline 7.000,00 TL ana para, 5.100,00 TL vekalet ücreti, 750,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 12.850,00 TL borcunun bulunduğunu, mahkemece, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12 maddesi uyarınca itiraz edilmeyerek kesinleşmiş hakem kararının mevcut olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz taleplerinin reddedildiğini, oysa ihtiyati haciz müessesesinin HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edildiğini,

ihtiyati haczin şartları ve etkilerinin ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlendiğini, ihtiyati haczin Sigortacılık Kanununda düzenlenmediğini, somut olayda ihtiyati hacizin koşullarının bulunduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, sigorta tahkim komisyonu ilamına dayalı ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde “Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

Aynı kanunun 259. Maddesinde "İhtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden vekilince, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen hasar nedeniyle oluşan değer kaybı tazminatının ödenmesi için Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'ne başvurulduğu, başvurunun kabulüne dair Hakem Heyeti Kararına dayanılarak eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu talep haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğu muaccel hale gelmektedir.

Dava konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti kararı kesinleşmediği için ilam mahiyetini haiz değil ise de, İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu söz konusu olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartları oluştuğu anlaşılmakla, talebin reddedilmesi hatalı bulunduğundan davacı tarafın istinaf isteminin kabulü ile Dairemizce karar kaldırılarak takdiren %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.