İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1813 K.2023/100

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.10.2022 tarih 2022/439 E. - 2022/702 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dışı ...'nun keşidecisi, müvekkilinin ise yetkili hamil olduğu ... Muğla Şubesine ait 30.06.2020 keşide tarihli, 0333222 seri nolu, 12.500,00-TL bedelli çekin müvekkilinin uhdesinde iken muhasebe kayıtlarında kaybolduğunu, çek bankaya ibraz edilmiş ve karşılıksız işlemine tabi tutulmuş ise de, müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada kaybolduğundan müvekkilinin zarara uğramaması amacıyla çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu çekin ibraz edildiği, bu nedenle kaybolmadığı gerekçesiyle, çek iptali talebinin istirdat davası hakkı saklı kalmak kaydıyla reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin muhasebe kayıtlarında bulunan ... Muğla Şubesi’ne ait keşidecisi ..., lehtarı müvekkili ... olan, 31.06.2020 keşide tarihli 12.500,00 TL bedelli çekin müvekkili şirket uhdesinde iken muhasebe kayıtlarında kaybolduğunu, çekin müvekkili tarafından dava dışı ...-...’a, onu müteakiben ...’tan ise ...-...’a ciro edildiğini, hamili ... olan çekin 30.06.2020 tarihinde Türkiye ...

Bankası A.Ş. tarafından elektronik takas ortamında ibraz edildiğini, ibraz anındaki hesap bakiyesi yetersiz olduğundan çek tutarının ödenemediğini, karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu, banka tarafından karşılıksız şerhine tabi olan çekin hamil ... tarafından geriye dönüş cirosu ile ...’a ciro edildiğini, bedelinin tahsil edildiğini, ...'ın ise çeki geriye dönüş cirosu ile müvekkiline ciro edip bedelini tahsil ettiğini, müvekkilinin çek karşılığını ...’dan haricen tahsil ettiğini, ancak çek aslı muhasebe kayıtlarında kaybolduğu için kendisine iade edemediğini, ...'nun çek aslını bankaya ibraz edemediği için mağduriyet yaşadığını,

mahkemece dava konusu çekin bankaya ibraz edilmeden müvekkili tarafından kaybedildiğini düşünerek hatalı karar verdiğini, zira çekin bankaya ibraz edildiğini ve karşılıksız kaşesi yedikten ve geriye dönüş cirosu ile müvekkiline iade edildikten sonra muhasebe kayıtlarında kaybedildiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758. maddesi uyarınca dava sırasında çeki elinde bulunduranın bilinmesi halinde mahkemece bu kişi aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilip, dava açılmaması halinde davanın reddine, dava açılması halinde ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Somut olayda davacı vekili, zayi nedeniyle çeklerin iptali isteminde bulunmuştur.

Dava konusu çekin dava dilekçesinde dava tarihinden önce bankaya ibraz edildiği belirtildiği için, davacı tarafın hasımlı görülecek dava açması mümkün iken hasımsız görülen çekin zayi nedeniyle iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.

Davacı vekilince istinaf aşamasında dava konusu çekin geriye dönüş cirosu yoluyla müvekkiline teslim edildiği, müvekkilinin de çek karşılığını dava dışı keşideciden haricen tahsil ettiği, ancak çek aslı muhasebe kayıtlarında kaybolduğu için keşideciye iade edemediği belirtilmiş ise de, dosya kapsamındaki delillere göre bu hususun da kanıtlanamadığı anlaşılmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmuştur.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.