İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1479 K.2025/1157

Taraflar arasındaki davadan dolayı Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01.06.2023 gün ve 2023/221 E. 2023/383 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin esnaf veya sanatkar sıfatına haiz ortaklarına ...bankası nezdinde kullandırılan hazine destekli kredilere kefalet vermek suretiyle ortaklarının bu krediyi kullanmasına aracılık eden bir kuruluş olduğunu, davalı borçlunun, dava dışı ....'ün müvekkili kooperatifin kefaletiyle ...bankası ...

Şubesinden 10.10.2018 tarihinde kullandığı 120.000,00 TL'lik krediyi kendi adına kayıtlı dükkan niteliğindeki taşınmazını müvekkili kooperatif lehine ipotek vermek suretiyle ve ayrıca kendisi de müteselsil kefil olarak kredi sözleşmesini imzaladığını, kredi taksitlerinin gününde ödenmeyip davalı borçlu ve dava dışı diğer borçluların temerrüde düşmesi neticesinde davalı borçlu ve dava dışı diğer borçlular aleyhinde ...

İcra Müdürlüğünün 2021/3195 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu iddia ederek, itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, TBK'nın 586. Maddesi uyarınca davacının müvekkili aleyhine icra takibi başlatabilmesi için dava dışı asıl borçlu bakımından sonuçsuz kalmış bir ihtarın bulunması gerektiğini, ayrıca kefil için de ayrıca ihtar çekilmesi, bu ihtarın da sonuçsuz kalması gerektiğini savunarak davanın reddine, davacı aleyhine haksız ve kötü niyetli takip başlatması sebebiyle uygun görülecek miktarda kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, TBK'nın 586. maddesine göre asıl borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehni paraya çevrilmeden kefil aleyhine takip yapılması mümkün değilse de, borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması halinde kefil aleyhine de takip yapılabileceği, dava dışı ....Bank tarafından mahkemeye gönderilen müzekkere cevabında, davalıya herhangi bir ihtarname gönderilmediğinin bildirildiği, TBK'nın 586/1. maddesi uyarınca, müteselsil kefil olan borçluya alacaklının müracaat edebilmesi için gerekli olan "ihtarın sonuçsuz kalması" koşulunun gerçekleşmediği, davacının alacağının muaccel hale gelmediği,

kefile herhangi bir ihtarname keşide edilmediğinden müteselsil kefile müracaat koşulunun da gerçekleşmediği, davacının kötü niyetli olarak takip yaptığına dair dosyada yeterli delil bulunmadığından davacının kötü niyet tazminat talebinin de yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davanın dayanağı olan icra takibinin esnaf kefalet kredisi alacağının tahsili amacıyla başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip olduğunu, söz konusu alacağın müvekkili Kooperatifin hesaplarından çekilerek ....bankası tarafından tahsil edilmesine müteakip ödemiş olduğu bölüm için rücu hakkını kullanarak talepte bulunduklarını, gerek işleyiş gerekse de sistem olarak Esnaf Kefalet kredisinin, banka kredisinden oldukça farklı olduğunu, bankalara uygulanan prosedüre bağlı olmadığını, ....

Bankası'nın 14.04.2023 tarihli cevabi yazısında taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin mahkemeye sunulduğunu ve esnaf kefalet kredisi olduğu için ihtarname bilgisine rastlanılmadığının belirtildiğini, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan TBK md. 586 hükmünün huzurdaki davada uygulanmasının mümkün olmadığını, eldeki davada hem asıl borçlunun takip edildiğini, hem de ipoteğin paraya çevrildiğini, dolayısıyla maddenin uygulanmasının ön şartı gerçekleşmemiş bulunduğundan madde hükmünün devamındaki şartların aranmasının söz konusu olamayacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı koopetatif aracılığıyla, dava dışı bankadan kullandırılan kredi borcunun ödenmemesi üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Alacaklının müteselsil kefillere başvurma koşullarının düzenlendiği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 586. maddesine göre, kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ile ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. (Uygur, Turgut; 6098 Türk Borçlar Kanunu Şerhi, Ankara, Nisan 2012, Cilt II. s. 2541).

Somut olayda, dava dışı ....ile dava dışı ...bank A.Ş. arasında, davacı kooperatif aracılığıyla kullanılmak üzere 10.10.2018 tarihli 120.000,00 TL tutarlı işletme kredisi sözleşmesi imzalanmış olup, davalı ... ile dava dışı ... bu sözleşmede müteselsil kefil olarak yer almış, ayrıca davalıya ait....İli .... İlçesi ... Mah...ada ...parsel ...nolu bağımsız bölüm üzerine bu borca karşılık davacı kooperatif yararına ipotek konulmuştur. Kredi borcunun ödenmemesi üzerine davacı kooperatif tarafından dava dışı asıl borçlu ... ile müteselsil kefiller davalı ... ve dava dışı .... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatılmıştır. Davalı ...'ın ödeme emrine itiraz etmesi üzerine eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.

İlk derece mahkemesince, TBK'nın 586/1. maddesi uyarınca davalı kefile ihtarname keşide edilmediği, müteselsil kefile müracaat edilebilmesi için gerekli olan ihtarın sonuçsuz kalması koşulunun gerçekleşmediği, davacının alacağının muaccel hale gelmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; dava konusu takip, ...

İcra Müdürlüğü'nün 2021/3195 E. sayılı dosyasında başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi olup, bu takibin asıl muhatabı olan davalı, ipotekli taşınmaz maliki sıfatı ile borçtan sorumlu olduğundan, ilk derece mahkemesince işin esasına girilerek,

davacı kooperatifin kredi sözleşmesi nedeniyle alacağının bulunup bulunmadığının, alacaklı ise miktarının tespiti, asıl borçlu ve dava dışı kefil hakkında başlatılan ayrı bir icra takibi bulunması halinde, söz konusu takip ile tahsilde tekerrür teşkil etmemek üzere işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının alacağının muaccel olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemenin kabulüne göre de, müteselsil kefil yönünden talepte bulunabilmek için asıl borçluya kat ihtarının tebliği yeterli olup, kefil için kat ihtarının tebliği aranmaz. (Yargıtay 11. HD 2016/11919 E, 2016/8568 K). Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.