İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1880 K.2026/637

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.07.2023 tarih 2022/817 E. 2023/566 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı .... A.Ş vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 15/07/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesiyle sigortalı, dava dışı ...'e ait, dava dışı....'in sevk ve idaresinde bulunan ....plakalı araçla davacıya ait.... yabancı plakalı aracın çarpışması sonucunda davacıya ait aracın hasarlandığını, Almanya'da bulunan .... büro isimli firma tarafından düzenlenen 26/07/2022 tarihli ekspertiz raporunda davacının aracında meydana gelen hasar miktarının KDV dahil 9.654,61 Euro olarak tespit edildiğini, ancak aracın piyasa değerinin 6.800,00 Euro olması nedeniyle araç tamirinin ekonomik olmayacağı, sovtaj değerinin ise 750,00 Euro olarak belirlendiğini,

davacının aracını Sinop Gümrük Müdürlüğü'ne teslim etmek zorunda kaldığını, düzenlenen bu rapor için de 1.097,66 Euro ödeme yapıldığını, oluşan zarardan davalı sigorta şirketinin kaza tarihi itibariyle poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu,

davacının aracının yabancı plakalı olması nedeniyle Euro üzerinden harcama yapacağı dikkate alınarak araçtaki zararın bulunduğu ülke olan Alman rayiç değerlerine göre belirlenmesi gerektiğini, meydana gelen zararlardan davalı sigorta şirketinin, davalı araç malikinin ve davalı araç sürücüsünün sorumlu olduklarını belirterek şimdilik 100,00 Euro'nun davalı gerçek kişilerden kaza tarihi itibariyle,

davalı sigorta şirketinden teminat limiti sınırları dahilinde temerrüt tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte bir fiil ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif Satış Kuru karşılığı TL olarak müştereken ve müteselsilen tahsiline, ödenen ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı davalı sigorta şirketi vekili, yetki itirazında bulunduklarını, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu ve poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, yine kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalı şirketin temerrüde düşmediği için dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesinin istemiştir.

Davalı ..., açılan davayı kabul etmediğini, maliki olduğu.... plakalı aracının davalı sigorta şirketinde ZMS Sigopta poliçesi ile sigortalı olduğunu, maddi tazminat sorumluluğunun 100.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, bu nedenle 100.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması gerekeceğini, ....plakalı aracının dava dışı .... A.Ş.'de kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu nedenle ZMS Sigorta poliçesiyle karşılanmayan kısmın kasko şirketi tarafından karşılanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ....., ....plakalı aracın davalı sigorta şirketinde ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğunu, maddi tazminat sorumluluğunun 100.000,00 TL ile sınırlı olması nedeniyle bu bedelin ZMS sigortacısı davalı sigorta şirketinden karşılanması gerektiğini,.... plakalı aracının dava dışı.... A.Ş.'de kasko sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, ZMS Sigorta poliçesini aşan kısımın kasko şirketi tarafından karşılanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait araçta oluşan hasar bedelinden davalı sigorta şirketinin teminat limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla sorumlu olduğunu, davacının davalı sigorta şirketine 09/08/2022 tarihinde başvuru yaptığı ve bu tarihe 8 iş günü eklendiğinde 22/08/2022 tarihinde temerrüde düştüğünü, davalı ....'in araç maliki ve işleteni, davalı... ..'in sürücü olması nedeni ile tespit edilen zarardan kaza tarihi olan 15/07/2022 tarihinden itibaren sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalı .... A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı.... A.Ş vekili, mahkemece ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak hüküm altına alınmasına karşın, söz konusu dolaylı zarardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, ekspertiz ücretinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait yabancı plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar bedelinin karşı araç işleten ve sürücüsü ile ZMMS poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili isteline ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekmektedir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E - 2015/1745 K.)

6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür.

Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 17.HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E-2018/5155 K) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede.

“Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

Sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketindedir.

İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11.HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K. )

Yabancı plakalı araçların hasar tazminat talepleri yönünden aracın pert değerlendirilmesi yapılsa dahi, aracın onarım bedeli, aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri ile karşılaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Şöyle ki; eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise, aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebilir. Bu durumda mahkemece, aracın Türkiye'deki tamir bedeli, olay tarihinde kayıtlı olduğu ülkedeki ikinci el piyasa rayiç değeri ile karşılaştırılarak hangisi az ise o miktara hükmedilmesi gerekir. (Yargıtay 4. HD'nin 31.02.2012 tarih ve 2021/26157 E. 2022/1048 K.)

Dosyaya kazandırılan 22.02.2023 tarihli ATK raporunda davacıya ait aracın pert total değerlendirilmesine tabi tutulduğu ve aracın Türkiye'deki onarım bedelinin, aracın kayıtlı olduğu Almanya ülkesindeki hasarsız ikinci el değerinden fazla olduğu ve hasarlı aracın gümrüğe terk edilmiş olduğunun tespit edildiği, buna göre, davacının yurt dışında ikamet etmekte olup, yabancı plakalı aracıyla Türkiye'ye geldiğinde kazaya karıştığı, kazadan sonra hasarlı aracı gümrüğe terk ettiği, bu nedenle ATK raporuyla aracın yurtdışı ikinci el değerinin Türkiye'deki tamir masrafından daha az olduğu tespit edilerek, aracın yurtdışı ikinci el değerinin davalı araç sürücüsünün kusuru oranında davalılardan tahsil edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.