İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/273 K.2025/1305

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/12/2022 tarih 2022/149 Esas 2022/920 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı tarafından makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan dava dışı ..... AVM'de bulunan ve davalı tarafından üretim ve montajı yapılmış olan trafoda malzeme kusurundan kaynaklı olarak patlama meydana geldiğini, hasar dosyası kapsamında yapılan inceleme ile eksper raporu ile tespit edildiği üzere dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında davacı tarafından, sigorta poliçesindeki sorumluluk oranı çerçevesinde ödeme yapıldığını, sigortalının haklarına halef olarak ödenen bedelin zarara neden olandavalıdan rücuen tahsili talep edilmesi gerektiğini, bu kapsamnda yapılan takibe davalı tarafından haksız yere itiraz edildiğini, belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, transformatör arızası gibi görülen bir çok arızanın kök nedeninin transformatörler olmadığını, olayın geçici anahtarlama darbeleri ya da kullanıcı hatası nedenleriyle de gerçekleşebileceğini, hasar ihbarının süresinde yapılmadığını, talebin zamanaşımına uğradığını, sigortalının hasarın büyümesine engel olmak zorunda olduğunu, sözleşmenin imzalanmasının üzerinden dört yıl yedi ay geçtikten sonra yaşanan olay nedeniyle ortaya çıktığı iddia olunan zararın garanti kapsamında olamayacağını, alacak likit olmadığından icra-inkar tazminatı talebinin yersiz olduğunu bildirerek, davanın reddine, kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, talebin ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali olduğu, davacı tarafça davalının ayıplı imalatı nedeniyle doğan zararın sigorta poliçesi kapsamında ödendiğinden bahisle davalıdan rücuan tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı, rücuya konu alacağın zamanaşımına uğradığı, kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği,

davalı tarafça tanık isimleri bildirilip dinlenilmesi talep edilmiş ise de teknik konu kapsamındaki dava konusu olaya ilişkin tespitlerin bilirkişilerce yerine getirilmiş olduğu anlaşıldığından davalı tarafça bildirilen tanıkların dinlenilmesine lüzum görülmediği, 29/11/2021 tarihli ödeme dekontu ve olay tarihine göre davanın zamanaşımına uğramadığı, dosya kapsamına alınan teknik bilirkişi raporunun, dava açılmadan önce alınan teknik raporlarla uyumlu olduğu,

her ne kadar davalı tarafından süresinde ayıp ihbarı yapılmadığı belirtilmiş ise de olayın ertesi günü, patlayan trafoya dair bildirim dava dışı sigortalı şirket tarafından davalıya bildirilmiş olup, davalı çalışanları trafonun kurulu olduğu AVM'ye giderek trafonun patlamasına ilişkin tespitlerde bulunmuş ancak dava dışı sigortalı şirket transformatöre müdahale edilmesini engellediğinden arızalı transformatör davalı şirketçe mühürlenerek kapatıldığı, bu süreçte dava dışı sigortalı şirket davacı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunup patlamanın neden kaynaklandığını tespit ettirerek hasara ilişkin ekspertiz raporu hazırlatıldığı,

incelemeler sonucu gizli ayıp tespiti ile satıcıya mail ile bildirim yapıldığı, hasarın neden kaynaklandığına ilişkin inceleme ve tespit süreci dikkate alındığında ayıp ihbarının makul sürede yapılmış olduğu, davalı şirketin hasarın meydana geldiği tarihin ertesi günü durumdan haberdar olduğu, bilirkişi raporuna göre davalı tarafça imal edilen trafonun yüksek gerilim sargılarındaki izolasyon malzemesinin kusurundan ve aşırı gerilime dayanamamasından kaynaklı gizli ayıplı olduğu ve meydana gelen hasardan davalının imalatçı olarak sorumluluğunun bulunduğu,

davacı sigorta şirketinin davalının zararını gidermesi nedeniyle halefiyet kuralı gereği davalıdan bu bedeli rücuen talep edebileceği, davaya dayanak alacağın tazminat niteliğinde olduğu ve bu nedenle likit olmadığı, belirtilerek; davanın kabulüne, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, dava icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, davalı ile dava dışı sigortalı şirketler arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalı tarafından .....AVM'ye satışa konu transformatörlerden 1600/2240 kVA gücünde, 34,5/0,4 kV geriliminde, KT-16-3937 seri numaralı kuru tip trafo kurulduğunu, 05.09.2020 günü transformatörde arıza meydana geldiği bildirilmesi üzerine 06.09.2020 tarihinde davalı şirket tarafından YG bobinlerin aşırı akıma maruz kaldığını tespit edildiğini, saha testi uygulayarak sorunun kaynağı tespit edilmek istenmişse de dava dışı sigortalı şirketin transformatöre herhangi bir müdahaleye izin vermediğini, arızalı transformatörü branda ile kapattığını,

...... mührü ile mühürlenerek fotoğraflandığını, davalı trafça 06.09.2020 tarihinde geçici olarak destek verilmesi adına transformatör kurularak teslim edildiğini, Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan 16.06.2021 tarihli revize teknik raporda hasar mekanizmasının transformatörün yüksek gerilim sargısındaki izolasyon malzemesinin kusurundan aşırı gerilime dayanamaması nedeniyle geliştiği tespiti yapıldığını, dava dışı sigortalı tarafından 09.10.2021 tarihinde davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğunu, rücu edilmek istenen kalemlerin poliçe kapsamında olup olmadığına dair inceleme yapılmaksızın karar verildiğini,

arızalı trafonun demonte bedelinin rücuen davalıdan talep edilebileceğini, müşterek sigorta tezil oranın dikkte alınmadığını, AVM otomasyon sistemine ait modül bedeline ilişkin raporda değerlendirme olmadığını, trafoda meydana gelen hasarın sebebinin tespiti için alınan bilirkişi raporu için ödenen bedelin, hasar nedeniyle uğranan zararın giderilmesi veya ikamesi için ödenen bedel sayılamayacağını, davalının transformatörde meydana gelen hasara ilişkin bir kusuru olmadığını, davalıya yasal süresi içince ayıp ihbarında bulunulmadığını, davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, belirterek;

kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili isitnafa cevap dilekçesi ile davalının istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, makine kırılması sigorta poliçesine dayalı olarak sigortalıya yapılan hasar ödemesinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. 1.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2.Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, davalının kurulumunu yüklendiği trafoda malzeme kusurundan kaynaklı meydana patlama dolayısyla davacının sigortalısının zarara uğradığının tespit edilmesine, bu şekilde rizikonun gerçekleşmesine, zararının davacı tarafından sigorta poliçesi kapsamında giderilmesine,

rücuya konu tazminatın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, davacının ödediği tazminatı gerçek zarar miktarı üzerinden halefiyet ilkesi ve sigorta genel şartları gereğice sorumluluk oranına isabet eden bedel nispetinde ve ödediği miktar ile sınırlı olmak üzere rizikonun gerçekleşmesinde sorumluluğu bulunduğu belirlenen davalya rücu edebilcek olmasına,

rücu alacaklısı olan davacı sigorta şirketinin dava konusu hasar nedeniyle üçüncü kişilere ödeme yaptığı tarih itibariyle rücu borçlusu olan davalı temerrüde düşeceğinden tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.