İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/44 K.2023/246

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01.04.2022 gün ve 2019/1222 Esas 2022/294 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle dava dışı şirket tarafından müvekkili lehine keşide edilen ve verilen 10.01.2009, 15.01.2009, 25.01.2009, 20.01.2009, 28.02.2009 ve 10.03.2009 tarihli 6 adet çekin müvekkili şirketin muhasebesinde kaybolduğunu ileri sürerek zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, çek suretleri , çeklere ilişkin bankalardaki yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek davaya konu çeklerin karşılıklısız blokesi şeklinde muameleye tabi tutulduğu, üzerinden zaman geçmesi itibari ile 4 adet çekin ilgililer tarafından ibraz edildiği ve bu itibarla kaybolmadıkları sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, çeklerin ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiğinden çek iptali davası açılabileceğini, dava konusu edilen çeklerin ticari ilişki nedeniyle davalı şirket tarafından müvekkiline verilip şirket muhasebesinde kaybedildiğini ve bu nedenle zayi sebebiyle iptal kararı verilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. 6100 Sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde kıymetli evrakın zayi olduğu hallerde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği açıkça düzenlenmiştir.

Somut olayda her ne kadar davacı adına keşide edilmiş çeklerin iptali talep edilmiş ise de, yargılama aşamasında ilgili çeklerin düzenlendiği bankalardan celp olunan yazı cevaplarından da açık olarak görüleceği üzere çeklerin bankalara ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Bir kısım çeklerin ise karşılıksız şerhine tabi tutulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda iddia edildiği gibi çeklerin kaybedildiği iddiasının aksine bu çeklerin kaybolmadığı üçüncü kişiler tarafından ibraz edildiği anlaşıldığından davacı iddiasının yerinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Çeklerin üçüncü kişiler tarafından ibraz edildiği karşılıksız şerhine tabi tutulduğuna göre davacı tarafça çek iptali istenemeyeceği, bu durumda ibraz edildiğine göre ibraz eden kişiler yönünden istirdat yada menfi tespit gibi hukuki yollara başvurulabileceği değerlendirilmiştir.

Açıklanan bu tespitler ışığında ileri sürülen istinaf sebeplerinde çeklerin ibsraz edilip meçhul olduğunun anlaşılması üzerine çek iptali istenemeyeceğinden başka bir anlatımla ziyaya uğraması mümkün bulunmadığından ilk derece mahkemesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.