İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/559 K.2025/1541

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22.12.2022

NUMARASI

2021/504 Esas 2022/913 Karar

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 13.07.2021

KARAR TARİHİ : 31.10.2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 03.11.2025

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.12.2022 tarih 2021/504 Esas 2022/913 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı ile davalı ... arasında 10.09.2017 tarihinde ...Şti.’ndeki ortaklıklarını sona erdirmek amacıyla hisse devri ve ortaklığı sonlandırma sözleşmesi akdedildiğini, buna göre davacının payının tamammının davalılardan ...’a devredildiğini, davalı ... ve ....Şti.’nin müşterek ve müteselsil kefil olarak sözleşmede yer aldığını, sözleşmenin 2. maddesinde şirketin vergi borcunun bulunduğunu ve ...’ın davacının hissesine tekabül edecek olan vergi ve Sgk borçlarını da ödemeyi kabul ettiğini, bu borçları 01.06.2018 tarihine kadar ödemesinin kararlaştırıldığını,

söz konusu tarihe kadar davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle 16.12.2019 tarihinde ortaklığını sonlardığı şirkete ait vergi borcunu ödemek zorunda kaldıklarını, bu nedenlerle davanın kabulü, İzmir 25.İcra Müdürlüğü 2020/2318 E. sayılı dosyasınca davalılar aleyhine başlatılan icra takibine yönelik haksız itirazların iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının sözleşmedeki imzaya itiraz ettiğini, sözleşme ve davacı ...’ya yüklenen kefalet akdinin geçersiz olduğunu, davalının müteselsil kefil olduğunun düşünülse dahi, TBK 584 uyarınca cezai şarttan sorumlu tutmanın mümkün olmadığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı şirketin ortakları arasında yapılan sözleşmeye göre devir tarihi itibari ile kamu borçlarından davanın taraflarının hisseleri oranında sorumlu oldukları, davacı tarafından ödenen vergi borcunun ise hisse devrinden sonraki döneme ait olduğu bu hali ile davacının ödemiş olduğu bedelden davalı hissedarın sorumlu olduğu,

sözleşmenin 8.maddesine göre de kamu borçlarının zamanında ödenmemesi halinde davalı ...'ın davacıya 50.000,00 TL cezai şart ödemesi yapacağı, ancak TBK'nın 182/2. maddesine göre ceza koşulu aşırı görüldüğünden mahkemece resen yarı oranında indirim yapılarak davalı ...ın icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 88.680 TL asıl alacak üzerinden devamına karar verildiği, davalı ... ile ...Şti yönünden ise.

TBK'nun 583. maddesine göre, kefalet sözleşmenin yazılı yapılması, kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihinin belirtilmesi gerektiği, ayrıca müteselsil kefil olunması halinde bu sıfata veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girildiğinin kefilin kendi el yazısı ile yazması gerekmesine karşın, eldeki davada 10/09/2017 tarihli sözleşmede kefillerin yalnızca imzalarının bulunduğu kanunun aradığı diğer şekil şartlarının yer almadığı gerekçesiyle bu davalılar hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, taraflar tacir olup, uyuşmazlığın da limited şirket hisse devrine ilişkin olduğu göz önüne alındığında TBK'nun 182. maddesi uyarınca cezai şartta TBK 182.

Maddesi uyarınca indirime gidilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili tarafından şirkete ait 63.680,00-TL vergi ödemesi yapılmak zorunda kalındığını, bu bedel yanında 50.000,00 TL cezai şart ile toplam 113.680,00 TL alacaklı duruma geçildiğini, mahkemece 50.000,00 TL cezai şartta indirime gidilerek 25.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın tüm davalılar bakımından kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalı ... ile ....

Şti'ne karşı açılan dava yönünden TBK'nun 583.

Maddesinde aranan şekil şartlarının yer almadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, kendine özgü hükümsüzlük görüşüne göre, hükümsüzlük sadece taraflar arasında etkili ve yalnızca onlar tarafından def’i yoluyla ileri sürülebilecek olup kefaletin geçersizliğinin hakim tarafından resen nazara alınamayacağını, davalı.... bakımından borca itiraz dilekçesinde bu yönde bir iddiada bulunulmadığı gibi, davaya cevap dilekçesi de sunulmadığını, bu durumda mahkemece resen kefaletin geçersizliğine yönelik inceleme yapılamayacağını, davalı ... her ne kadar dava konusu sözleşmede kefil konumunda gözükse de aslen ....

Şirketi'nin ortaklarından olup sözleşme konusu borçtan hem münferiden hem de müştereken sorumlu olduğunu, sözleşmenin taraflarının, kefaletin haricinde sözleşmeyi ortaklar olarak imzaladıklarını, basiretli tüccar gibi davranmak zorunda olduklarını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, hisse devir sözleşmesinden kaynaklı alacak ve cezai şartın tahsili hususunda başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK'nun 67. Maddesi gereğince istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ile.... Şti.aleyhine açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

TTK'nun 22. Maddesinde "Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun 121/2 maddesi ile 182/3 maddesi ve 525. maddesinde yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez." hükmü amirdir.

Somut olayda, davacı ile şirket ortağı olan davalılardan ... arasında ortağı bulundukları ...

Şti. isimli şirketteki ortaklıklarını sona erdirilmesi amacıyla 10.09.2017 tarihinde Hisse Devri ve Ortaklığı Sonlandırma Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye göre devir tarihi itibari ile kamu borçlarından davanın taraflarının hisseleri oranında sorumlu oldukları, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacı tarafından ödenen vergi borcunun ise hisse devrinden sonraki döneme ait olup, bu hali ile davacının ödediği bedelden davalı hissedarın sorumlu tutulmasında ve TBK'nun 583.maddesinde aranan şekil şartlarının bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... ile ... şti.'ne karşı açılan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamakta ise de,

sözleşmenin 8.maddesine göre de kamu borçlarının zamanında ödenmemesi halinde davalı ...'ın davacıya 50.000,00 TL cezai şart ödemesi yapacağı, şirket hissedarı olan davanın taraflarının tacir olup, uyuşmazlığın da limited şirket hisse devrine ilişkin olduğu göz önüne alındığında TTK'nun 22. Maddesi gereğince cezai şartta indirim yapılmasına ilişkin TBK'nun 182.

Maddesinin tacir olan davalı bakımından uygulanmasının söz konusu olmayacağı gibi, davalının cezai şartta indirim yapılması konusunda herhangi bir talebinin de söz konusu olmadığı, dolayısıyla yerel mahkemece hükmolunan cezai şart miktarında TBK'nun 182.

Maddesi gereğince indirim yapılmasında isabet bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf itirazının bu yönüyle haklı ve yerinde olduğu, ancak iş bu hususun da yeniden yargılamayı gerektirmediği değerlendirilmekle HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden karar verilmesi gerekmiştir.