İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/581 K.2023/794

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.02.2023 tarih 2022/1111 E. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi yetkili hamil vekili vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen vekili, keşidecisi olduğu 22.12.2022 keşide tarih ve 240.000,00-TL bedelli çekin boş halde çalındığını, çek üzerindeki imza ve yazıların davacıya ait olmadığını, belirterek; borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verilmesini talep etmiş, mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati tedbire itiraz eden vekili, tedbir koşullarının oluşmadığını, itiraz eden hakkında açılmış bir dava bulunmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, belirterek; ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı tarafça çekteki imzanın kendileri tarafından atılmadığından bahisle sahtelik iddiasında bulunulduğu, davacının bu şekildeki iddiasının, mutlak def'i niteliğinde olduğu, çekin hükümsüzlüğüne ilişkin mutlak def'ilerin iyi niyetli olsa bile her hamile karşı ileri sürülebileceği, dosyanın tarafı olmasa bile mutlak def'i niteliğindeki sahte imza iddiasının itiraz eden ilgili şirkete de ileri sürülebileceği, ihtiyati tedbir kararının teminat mukabilinde verildiği, bu aşamada koşullarda bir değişiklik olmadığı, yaklaşık ispat koşullarının bulunduğu belirtilerek; itirazın reddine karar verilmiştir. Karara karşı hamil tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbire itiraz eden vekili, tedbir koşullarının oluşmadığını, davacının hukuki yararı bulunmadığını, vadeden önce çekin ibraz edilmesinin mümkün olmadığını, itiraz edenin yetkili hamil olduğunu, yetkili hamile karşı açılmış bir dava bulunmadığını, üçüncü kişilerin hak ve yetkilerini kısıtlayacak şekilde tedbir kararı verilemeyeceğini, itiraz edenin davada taraf olmadığını, itiraz edene karşı açılan bir dava bulunmadığını, itiraz edene karşı açılan davada ise tedbir talebinin red edildiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çeke dayalı ödemenin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir kararına itiraz istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince itirazın reddine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle ve kamu düzenine ilişkin nedenlerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. HMK'nun 389/1. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nın 390/3. maddesi uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

3. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bu iki husus ihtiyati tedbirin temel şartını oluşturur. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir. İhtiyati tedbire esas olan hakkında iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır.

4. Her dava tarafları arasında hüküm ifade eder ve yargılama sonucunda dava taraflarına hak ve vecibeler yüklenir. Bu çerçevede, ihtiyati tedbir kararı da ancak uyuşmazlığın tarafları hakkında verilebilir. Davanın tarafı olmayan üçüncü kişileri etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ilke olarak mümkün değildir.

5. Eldeki davaya konu uyuşmazlıkta, ihtiyati tedbir talep eden tarafından çekin elinden rızası dışında çıktığını ve çek atılndaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek çek bedelin ödenmemesi hususnda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Her ne kadar çek altındaki imzanın sahteciliği iddiası mutlak defi olup herkese karşı ileri sürülebilir nitelikte ise de ihtiyati tedbir kararına itiraz edenin davalı sıfatı bulunmaması gözetildiğinde bu definin ancak ihtiyati tedbir karına itiraz edene karşı açılan / açılacak davada ileri sürülebilecek esasa ilişkin bir iddia olduğunun anlaşılması karşısında, davanın tarafları dışındaki kişiler yönünden sonuç doğuracak şekilde verilen ihtiyati tedbir kararının bu aşamada kaldırılması gerekir.

Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden ihtiyati tedbir kararına itiraz edenin istinaf başvurusu yerindedir,

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden ihtiyati tedbir talebi hakkında karar verilmesine, karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İhtiyati tedbire itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.02.2023 tarih 2022/1111 E. sayılı sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;

İhtiyati tedbire itiraz eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair karara karşı yaptığı itirazın kabulü ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.12.2022 tarih 2022/1111 E.sayılı sayılı ihtiyati tedbir konulmasına dair ara kararının kaldırılmasına,

İhtiyati tedbir talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin TEMİNAT KARŞILIĞI KABULÜ İLE ... .../... şubesine ait ... seri nolu 22.12.2022 keşide tarihli, 240.000,00-TL bedelli çekle ilgili davalı ... tarafından herhangi bir yasal yola başvurulmaması ve bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına,

Çekin bedeli olan 240.000,00-TL 'nin, takdiren % 20'si oranında hesaplanan 48.000,00-TL teminatın mahkeme veznesine yatırılması veya aynı bedelde kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkemeye sunulması halinde, bir hafta içerisinde talep edildiğinde tedbir kararının infazı için ... .../... şubesine müzekkere yazılmasına,

İhtiyati tedbir kararının infazına ilişkin hususların ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

3-İstinaf yoluna başvuran ihtiyati tedbire itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti.tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

4-İstinaf başvurusu nedeniyle ihtiyati tedbire itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti.tarafından yapılan 179,90-TL istinaf başvuru harcından oluşan yargılama giderinin davacıdan alınarak ihtiyati tedbire itiraz eden ... Tic. Ltd.Şti.ne verilmesine,