İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/838 K.2025/1761

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.02.2023 tarih 2021/904 E. 2023/102 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı .... A.Ş vekili, davalı .....vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 28/04/2014 tarihinde davalı ... A.Ş. nezdinde ZMMS Poliçesi ile sigortalı, davalı ... adına kayıtlı ... plakalı araçla müvekkilini nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın çarpışması neticesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'in hayatını kaybettiğini, yine aynı araçta bulunan yolcu ...'in de yaralandığını, Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/817 E,

2017/55 K sayılı dosyasında davacı ...'in müvekkili aleyhine geçici ve sürekli iş göremezlikten kaynaklanan tazminat davasında verilen kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2017/715 E 2020/1299 K sayılı dosyasında kaldırılıp esas hakkında yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabulü ile 49.159,66TL tazminata hükmedildiğini, müvekkilinin %100 kusur oranında ödeme yapmasına karşın, bilirkişi raporuna göre sigortalısına ait araç sürücüsünün %30 kusurlu olduğundan, bakiye kusur oranıyla davalıların tazminattan sorumlu olduklarından,

davalıların takibe yaptıkları itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, müvekkiline başvuru yapılmadan dava açılamayacağını, davacının haksız ödeme yaptığını, yaralanan ...'in maluliyeti bulunmadığını, davaya konu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, müvekkilinin poliçe kapsamında hiçbir sorumluluğunun olmadığını, dava konusu icra takibine konu ödeme emrinde borcun sebebinin bildirilmediğini belirterek davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, 28/04/2014 tarihinde müvekkili adına kayıtlı bulunan, diğer davalı ... A.Ş.

Nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın, davacı şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucunda ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, ...'in vefat ettiğini, araçta yolcu olarak bulunan diğer davalının müvekkilinin kaza tarihinde gelini olan ...'in yaralandığını, İzmir 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/180 E, 2016/221 K sayılı dosyasında kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, diğer davalı ...'in kaza sonucunda yaralanmasının ardından Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/817 E.,

2017/55 K sayılı dosyası ile geçici ve sürekli iş göremez halde yaralandığını bu yüzden maddi tazminat davası açıldığını, müvekkilinin söz konusu davada taraf sıfatı olmadığını, görevsiz mahkemede dava açıldığını, müşterek müteselsil sorumluluk gereği ....'nın fazla ödediği miktarı sadece ...'ya rücu edebileceğini, davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkiline ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğunu, açıkladığı nedenlerle; davanın reddini İzmir 12. İcra Müdürlüğü 2021/6288 E sayılı icra takibinin iptali ile kötü niyet tazminatına tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili, müvekkillerinin davada taraf sıfatı olmadığını, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, müşterek müteselsil sorumluluk ilkesi gereği ....'nın fazla ödediği miktarı sadece ...'ya rücu edebileceğini, açıkladığı nedenlerle; davanın usulden reddini, husumet yokluğu nedeniyle reddini, görevsizlik nedeniyle reddini, esastan reddini, İzmir 12. İcra Müdürlüğü 2021/6288 E sayılı icra takibinin iptalini, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraftan tahsilini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 28.04.2014 tarihinde davacının sigortalısı olan ... plakalı araç ile davalılardan ...'in maliki ve davalılar ... ve ...'in murisi ...'in sürücüsü olduğu, davalı ... şirketince ZMMS poliçesi düzenlenen ... plakalı aracın çarpışması nedeniyle .... plakalı araçta yolcu olarak bulunan .... tarafından sadece ... plakalı araç ZMM sigortacısı olan davacı ... ..

AŞ. aleyhine Ankara 13. ATM 2015/817 E sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığı, Ankara 13. ATM 2015/817 E sayılı dosyası ile verilen kararın istinaf incelemesi sonucunda Ankara BAM 22. HD 2017/715 E, 2020/1299 K sayılı kararıyla davacı ...'in maluliyeti % 7,2; geçici iş göremezlik süresi 4 ay, davacının içinde bulunduğu ... plakalı araç sürücüsünün kusur oranı % 70, ... plakalı araç sürücüsünün kusur oranının ise % 30 olarak tespit edildiği,

TBK 61 maddesi uyarınca zarardan diğer zarar sorumluları ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması ile zararın tamamının davalı ... plakalı araç ZMM sigortacısından talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 3.149,74 TL geçici iş göremezlik 49.159,66 TL kalıcı işgöremezlik olmak üzere toplam 49.159,66 TL'nin 19.03.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile iş bu dosyanın davacısından tahsiline karar verildiği, verilen kararın Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/3056 E sayılı dosyasının icraya konulması ile davacı ....

Şirketi tarafından 95.029,63 TL icra dosyasına ve yasal mevzuat gereği 3.170,05 TL stopaj ve 1.426,52 TL KDV ödemesi ile toplam 99.626,20 TL ödeme yapıldığı, davacı .... AŞ tarafından, tazminatın tamamı ödendikten sonra, sürücüsü %70 oranında kusurlu olan ... plakalı aracın maliki davalı ... aleyhine, sürücüsü ... için mirasçıları davalılar ve ZMM sigortacısı ...

AŞ aleyhine 19.06.2021 tarihinde İzmir 12. İcra Müdürlüğü'nün 2021/6288 E sayılı icra takibi başlatıldığı, ödenen toplam 99.626,20.-TL'nin karşı araç sürücüsünün %70 oranındaki kusuruna isabet eden 69.738,34 TL ile 1.063.51 TL yasal faiz olmak üzere toplam 70.801,92 TL talepte bulunduğu, TBK'nun 62. Maddesi uyarınca kendi sorumluluğundan fazlasını ödemiş olması nedeniyle davacının diğer müteselsil borçlulara bu miktarı rücu edebileceğinden davacının davasının kabulüne.

İzmir 12. İcra Müdürlüğü' nün 2021/6288 E. sayılı dosyasında davalının. 69.738,41-TL asıl alacak ve 1.063.51.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 70.801,92-TL'den oluşan borca ilişkin itirazın iptali ile, asıl alacağa yıllık yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, haksız fiilden kaynaklanan alacak likit ve hesaplanabilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı Davalı ... A.Ş vekili, davalı ... vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalılar ... ve ... vekili, öncelikle müvekkili davalıların bu davanın tarafı olmayıp müvekkiller bakımından husumetin bulunmadığını, Ankara 13. Adliye Ticaret Mahkemesi 2015/817-E sayılı dosyasında esas alınan kusur raporu dışında mahkemece kusur oranın tespiti bakımından inceleme yapılmadığını, ancak Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/817 E sayılı dosyasının henüz kesinleşmediğini, kaza tespit tutanağında davacının sigortalı aracının sürücüsü ....'u asli, sürücü ...'in ise tali kusurlu bulunmasına karşın, kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporu arasında çelişkinin giderilmediğini, bu nedenle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden tereddüte yer vermeyecek şekilde kusur raporu alınması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ...

A.Ş vekili, yerel Mahkeme kararının gerekçesinde itirazlarının değerlendirmediğini, bilirkişi raporuna değinmekle yetindiğini, davacının sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapmadığından dava şartını yerine getirmediğini, kusura ilişkin ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığını, maluliyet hesabı yapılmadığını, bu husustaki itirazlarının değerlendirilmediğini, davacı sigorta şirketin yaptığı ödemenin dayanağı olan Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/817 E. dosyasında alınan rapor hatalı olup, stres bozukluğundan maluliyet belirlenmesine karşın,

stres bozukluğunun maluliyet oluşturacak boyutta olduğu irdelenmediğini, bu hususta Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, dava konusu talebe ilişkin istinaf kararında asıl alacak 49.159,66 TL olup, müvekkili şirketin bu tutardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, sadece gerçek zarar tutarından sorumlu olunabileceğini, TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak tazminat hesabı yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri sgk'nın sorumlu olup,

bu giderler tedavi teminatı kapsamında olduğundan ilgili mevzuat kapsamında sgk tarafından karşılanması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili, söz konusu kazaya ilişkin olarak, İzmir 12.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/180 Esas ve 2016/221 Karar sayılı dosyasında kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsü olan davalı .....'in sanık olarak yargılandığı davada, olayın meydana gelişinde asli kusurlu olduğu tespit edildiğini, verilen kararın kesinleştiğini, müvekkilinin söz konusu davada taraf sıfatı olmadığı için davanın husumetten reddi gerektiğini, davacının ödediği fazla tutarı ancak diğer davalı ...

A.Ş.'ye rücu edebileceğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğunu, ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması gerektiğini, davacının müşterek müteselsil sorumluluk gereği yapmış olduğu ödemeden kendi kusuruna denk gelmeyen zarar tutarına faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından karşılanan tazminatın, TBK'nun 61. Maddesi uyarınca zarardan müteselsilen sorumlu olan karşı araç maliki, sürücüsü ve ZMM sigortacısından rücuan tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Bilindiği üzere müteselsil sorumluluk kavramı TBK'nun 61 ve devamı maddelerinde hüküm altına alınmış olup, buna göre, tek bir olaya bağlı aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri, TBK’nun 61 ve 62. maddeleri uyarınca zarardan müteselsilen sorumludurlar. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, TBK’nun 162. maddesine göre borcun tamamından sorumlu olup, açılan davada taraf olsun veya olmasın müteselsil borçlulardan her birinin yaptığı ödeme, ödeme miktarınca diğer borçluları borçtan kurtaracaktır.

Rücunun kapsamı, davacının Ankara Bam 22. HD 2017/715 E, 2020/1299 K sayılı kararıyla kararıyla mahkum olup ödediği para, bu paranın kararın kesinleşmesine kadar işleyecek faizi, hükmedilen avukatlık ücreti ve yargılama giderleri toplamından davalının payına düşen kısmıdır.

Ankara Bam 22. HD 2017/715 E, 2020/1299 K sayılı kararıyla toplam 49.159,66 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 19.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı sigorta şirketinden tahsiline karar verildiği, söz konusu kararla belirlenen 49.159,66 TL maddi tazminat, 25.091,63 TL işlemiş faiz, 231,62 TL yargılama gideri, 37.20 TL işlemiş faiz, 7.190.75 TL vekalet ücreti ve 4.77 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.404,26 TL üzerinden Ankara 9.İcra Müdürlüğü'nün 2017/3056 E sayılı dosyasıyla icra takibine girişildiği,

davacı tarafından söz konusu icra dosyasına stopaj ve KDV ödemesi ile toplam 99.626,20 TL ödeme yapıldığı, alınan bilirkişi raporuyla ödenen toplam 99.626,20 TL'nin karşı araç sürücüsünün %70 oranındaki kusuruna isabet eden 69.738,34 TL ile 1.063.51 TL yasal faiz olmak üzere toplam 70.801,92 TL tutarla davalı tarafın zarardan sorumlu olduğunun tespit edildiği, belirlenen miktarın davalı ...

Aş'nin poliçe limiti dahilinde kaldığı, mahkemece söz konusu bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesinde ve alacak miktarının yargılama sonucunda ortaya çıktığı dikkate alındığında İİK'nun 67/2 maddesi gereğince davacı yararına icra inkar tazminatı koşullarının gerçekleşmediği yönündeki yerel mahkeme tespitinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı dikkate alınarak, HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davalı vekillerinin istinaf itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.