İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1533 K.2025/1666

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.05.2024 tarih 2023/356 Esas 2024/398 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı ... ... Şirketi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili. 24/07/2022 tarihinde davalı ...'ün maliki olduğu, ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacının maliki olduğu ... plakalı araca arkadan çarpmasıyla davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini, davalının kusurlu olduğunu,

müvekkilinin aracında meydana gelen toplam KDV dahil 4.409,89 € tutarındaki hasar bedeli ve 300,00 € değer kaybı olmak üzere toplam 4.709,89 € maddi zarardan sigorta şirketi tarafından 07/04/2023 tarihinde yapılan 11.967,37 TL (07/04/2023 ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden 568,09 €) ödemenin zarardan mahsubuyla bakiye 4.141,80 € hasar bedelinin aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 912,49 € ekspertiz ücretinin de yargılama giderleri

arasında değerlendirilerek davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir

CEVAP

Davalı ... vekili; davacının 24/07/2022 tarihinde meydana gelen kazadaki kusur durumunun netleştirilmediğini, meydana gelen kazada her ne kadar Türkiye'de tamir ve onarım zorunluluğu bulunmamakta ise de, davacının öncelikle ... A.Ş.'ne müracaat ettiği ancak herhangi bir gerekçe göstermeden hasar dosyasının "talepsiz olarak kapatılmasını" talep ettiğini, davacının yurt dışında yaptırdığı sigorta nedeniyle sigorta şirketinden ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini, eksper raporunun oldukça fahiş olduğu, kazaya karışan aracın Almanya'daki değerinin tespit edilerek hasar miktarının makul olup olmadığı hususlarının araştırılmasının gerektiğini işbu nedenle açılan davanın reddinin, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; kazada davalının hiçbir kusurunun bulunmadığını, davalının sahibi olduğu aracın ZMMS bulunmakta olduğu bu sebeple sigorta şirketi olan ... Sigorta şirketinin bu kazadan kaynaklı tüm zararlarından sorumlu olduğunu, davacının talep ettiği miktarın kaza fotoğrafları incelendiğinde böyle bir rakam ile açılmasının gerçeğe aykırı olduğunu, işbu nedenle davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve avukatlık vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 24/07/2022 tarihinde davalı ...'ün malik olduğu, ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... ili .... ilçesi ... Caddesi ...

Bulvarı istikametine dönmekte iken, ışıklarda dönüşte fren yaptığı esnada, davacının maliki olduğu ... plakalı araca arkadan çarptığını, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, hasarın kaza ile uyumlu olduğu,

itirazlar üzerine aldırılan ek bilirkişi raporunda davacı aracında meydana gelen hasarın 1.214,12 Euro, değer kaybının 165 Euro, hasar ve değer kaybı toplamının 1.379,12 Euro, davalı sigorta şirketi tarafından 568,09 Euro olduğu ve kalan maddi tazminat bedelinin 811,03 Euro olduğunun bildirildiği, davalı sürücü ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar kaybı ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu,

davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile,

ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan eksper incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) ekspertiz ücretinin de anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının ek bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne ile 811,03 Euro hasar tazminatı davalı ... . şirketi yönünden temerrüde düştüğü 04/04/2023 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 24/07/2022 tarihinden itibaren itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek değişken faiziyle birlikte,

fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat talebinin reddine, ekspertiz ücretinin yargılama gideri bölümünde takdirine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı ... . A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, karara dayanak olan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kabul oranına göre hükmedilen ekspertiz ücreti ile davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporu ve ek raporunda ekipman, malzeme giderleri ile reel işçilik maliyetleri olan 690,00 Euro işçi ücreti ve 1.587,46 Euro cilalama hizmet bedeli ayrı ayrı gösterildiği halde, bu hususun bilirkişi raporlarında dikkate alınmadığını, bu hasar bedeli kalemlerinin hangi gerekçeyle kapsam dışı tutulduğunun açıklanmadığını,

yedek parça ve işçilik ücretleri için eksik hesaplama yapıldığından gerçek zararın belirlenmediğini sunulan ekspertiz raporu ile müvekkilinin zararının ispatlandığını, hükme esas alınan raporda aracın rayiç bedeli ve değer kaybının düşük hesaplandığını, bu orana göre ekspertiz ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, karar tarihindeki TCMB efektif satış kuru esas alındığında, mahkemece hükmedilen hasar bedelinin o günkü TL karşılığı olan 28.434,06 TL üzerinden hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin 17.900 TL olduğunu, AAÜT'nin 13/3. maddesi uyarınca maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda,

karşı taraf vekili yararına hükmedilecek vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilen ücreti geçemeyeceğini belirtmiştir.

...

A.Ş. vekili, davacı tarafa söz konusu kaza nedeniyle hasar onarımı için 6.952,55 TL ödenmiş olmakla, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini, tazminat hesaplamasında Almanya piyasasının esas alınmasının mümkün olmadığını, zarar gören araç sahibi Türkiye vatandaşı olup, kazanın Türkiye'de gerçekleşmesine rağmen, onarımı yurt dışında yapılan aracın onarım bedelinin Almanya piyasasına göre belirlenmiş olmasının hatalı olduğunu, aksi halde haksız fiilin gerçekleştiği tarihte geçerli olan kur esas alınarak TL karşılığı üzerinden karar verilmesi gerektiğini,

Trafik Sigortası Genel Şartları B.2.1 bendi gereğince konu aracın 3 yaşını geçmiş olması halinde müvekkil şirket eşdeğer parça bedelinden sorumlu olmakla, B.2.2 bendi gereğince de yüksek tedarik ve işçilik bedelleri nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını, davanın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle 3095 sayılı kanun uyarınca faize hükmedilmesinin hatalı olup, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait yabancı plakalı araçta trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar ve değer kaybı bedelinin ZMMS poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketi ile davalılar araç işleteni ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekmektedir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E - 2015/1745 K.)

6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür.

Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E-2018/5155 K) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede.

“Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekir.( Yargıtay 17. HD'nın 21.10.2019 tarih ve 2017/1822 E.- 2019/9723 K). Buna göre yabancı para cinsinden talep edilmesi halinde ekspertiz ücretinin fiili ödeme tarihindeki kura göre tahsiline karar verilmesi gerekmektedir. (aynı yönde Dairemizin 10.02.2017 tarih ve 2017/72 E-2017/111 K sayılı kararı)

İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11.HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K)

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde.

HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacınını yurt dışında ikamet etmekte olup, yabancı plakalı aracıyla Türkiye'ye geldiğinde kazaya karıştığı, kazadan sonra ikamet ettiği ülkeye giderek aracın hasar ve değer kaybı bedelini tespit ettirdiği, mahkemece bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın Almanyadaki rayiç değeri, hasar ve değer kaybı bedeli tespit edilerek,

sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, ödeme tarihindeki Euro kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek hasardan mahsup edilmesinde ve mahkemece ekspertiz ücretinin yargılama giderlerinden olması nedeniyle bu ücretin yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre davalı taraftan tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında ve HMK'nun 355. maddesi uyarınca taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına,

söz konusu bilirkişi raporunda davacıya ait aracın Almanyadaki rayiç değeri, hasar ve değer kaybı bedeli tespit edildikten sonra sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, ödeme tarihindeki Euro kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek hasardan mahsup edilmesinde ve ekspertiz ücretinin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesinde isabetsizlik bulunmamasına, hasarın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından kanıtlanamamış olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.