İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1835 K.2025/656

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.09.2024 tarih 2023/1070 Esas 2024/583 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davalının ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacının sevk ve idaresindeki araca çarpması nedeniyle meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait araçta hasar oluştuğunun tespit edildiğini, araçta meydana gelen hasardan davalının ZMMS poliçe limitini aşan oranda İMMS poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, yapılan başvurulardan sonuç alınamadığını, belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı belirsiz alacak davası şeklinde 10,00-TL'nin ekspertiz rapor tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bedel artırım dilekçesi ile talebini 89.000-TL olarak artırmıştır.

KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; trafik kazasında zarar gören araç malikinin ... olduğu, ....'ın bu kaza nedeniyle aracında meydana gelen değer kaybı zararına ilişkin tazminat alacağını davacı ...'e 11/02/2020 tarihli sözleşme ile temlik ettiği, her ne kadar temlik sözleşmesinin yukarıda anılan 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa, 7251 sayılı yasanın 57 md. ile eklenen ek madde 6'nın yürürlük tarihi olan 22/07/2020 tarihinden önce yapılmış olması nedeniyle geçerli olduğu kabul edilse bile,

söz konusu yasal düzenleme ile yalnızca temlik yasağının değil ödeme yasağının da getirildiği, anılan ek madde 6'nın 2. Fıkrasına göre "tazminat ödemesinin yalnızca hak sahibine" yapılacağının öngörüldüğü, hak sahibi olarak ise trafik kazası nedeniyle doğrudan zarar gören kişi olarak kabul edildiği, eldeki davada hak sahibinin trafik kazasında aracı hasarlanan ... olduğu, ... dışındaki kişilere ödeme yapılmasının anılan yasal düzenleme karşısında artık mümkün olmadığı, davacı temlik alanın aktif husumet ehliyetini yitirdiği, belirtilerek; davacının davasının aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

DAİREMİZİN 20.12.2023 TARİH 2020/111 E. - 2020/629 K. SAYILI KALDIRMA KARARI ÖZETİ : 7251 sayılı Kanun'un 57. maddesi ile 22.07.2020 tarihinde 5684 sayılı Sigortacılık Kanun'a eklenen Ek Madde 6 gereğince sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da Hesaptan talep edilecek tazminat alacağının sadece hak sahibine veya avukatına ödeneceği, hiç kimseye devredilemeyeceği hüküm altına alındığı, anılan düzenlenme çerçevesinde;

sigorta ilişkinden kaynaklı tazminat alcağının temliki yasaklanmış ise de davacı tarafından sunulan temliknamenin en geç havale tarihi olan 14.02.2020 düzenlenebileceği dikkate alındığında, davanın açıldığı tarih itibariyle anılan kanun değişikliğinin geçmişe şamil olacak şekilde eldeki davaya uygulanması genel hukuk prensipleri kapsamında mümkün olmadığı, davacı araç malikinin dava konusu kaza nedeniyle oluşan alacağını, alacağın temliki sözleşmesi ile temlik alan davacıya devrettiği, temlik edilen alacağın malvarlığı haklarına ilişkin olmakla temlike uygun olduğu,

temlik eden alacaklının tasarruf yetkisinin bulunmadığının usulüne uygun şekilde ileri sürülüp kanıtlanamaması karşsında temlikin geçerli olduğu, temlik alan davacının eldeki dava yönünden geçerli temliknameye istinaden aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilmek suretiyle yargılamaya devam edilmek suretiyle davanın esasıyla ilgili diğer deliller irdelenerek talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyecek şekilde davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından bahsile dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilidiği belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı temlik edene ait araç ile davalı yanca kasko poliçesi ile teminat altına alınan sayılı aracın çarpışması sonucu dava konusu trafik kazası meydana geldiği, kazaya neden olan aracın davalı sigorta şirketince genişletilmiş artı kasko sigorta poliçesi uyarınca teminat örüntüsü içine alındığı, davalı sigorta şirketince davacı yanca yapılan başvuruya istinaden her hangi bir ödeme yapılmadığı,

davacı- temlik eden araç maliki ... ile temlik alan- davacı ... arasında imzalanan 11/02/2020 tarihli temlik sözleşmesi ile aracın karıştığı trafik kazası sonucu meydana gelen ve İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/111 esas sayılı dosyasına konu edilen alacağın, işlemiş faizin, yargılama giderleri ve vekalet ücreti dahil olmak üzere temlik alana temlik edildiği, olayın oluşumunda kazaya neden olan sigortalı aracın sürücüsü ... %100 oranında asli ve tam kusurlu, davacı aracın sürücüsünün ise kusursuz olduğu, kaza nedeniyle araçtaki bakiye hasar bedelinin 89.000,00-TL olduğu,

davalı sigorta şirketi kazaya neden olan aracın İhtiyari Mali Sorumluluk sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle ZMSS limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) ZMMS poliçesi ile birlikte sorumlu olacağı, davalı sigortalısı bulunan araç kamyonet olduğundan ve taleple bağlı kalınarak, hüküm altına alınan tazminata dava tarihinden itibaren avans faizi hükmetmek gerektiği, belirtilerek; davanın kabulüne, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, aynı konu ve mağdur araçla ilgili daha önce verilmiş kesin hüküm bulunduğunu, belirsiz alacak davası açılamayacağını, gerçek zararın tespitinin yerinde olmadığını, eş değe parça ve tedarik indirimi yapılması gerektiğini, orjinal parça kullnımından davalının sorumlu olmadığını, davalıdan KDV talep edilemeyceğini, hasar ve kusur tespitinin yerinde olmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınamaycağını, ATK dan rapor alınması gerektiğini, dava tarihinden yasal faiz yürütülebileceğini, belirterek; kararın kaldırlmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasarın İMMS poliçesi kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne, karar verilmiştir. 1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; kaldırma kararında belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede; davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilecek olmasına, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, davacının aracında oluşan zarar dolayısıyla hasar tazminatına hak kazanmasınına, kusur ve hasarın olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olmasına,

aracın hasarlı ve hasarsız ikinci el ve svotaj bedelinin piyasa rayiçlerine göre tespit edilmesine, kusur ve zarar kalemlerinin benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmesine, gerçek zararın zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsamasına,

zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanacak olmasına, hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zararın giderilecek olmasına (Yargıtay 17 HD'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. - 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. - 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. - 2016/4229 K.,17.03.2014 tarih 2014/4531 E. - 2014/3704 K.),

gerçek zarar ilkesi gereğince sigorta şirketinin aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olmasına (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K.), aracın tamirinin ekonomik olmaması nedeniyle pert kabul edilerek sovtaj bedeli ile ZMM sigortacısı tarafından poliçe limiti nispetinde yapılan ödemenin aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç bedelinden indirilmesi suretiyle tazminat miktarının hesaplanmasına,

bakiye miktar yönünden davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu sorumluluğunun söz konusu olmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememesine, bakiye miktarın poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına, kesin hükmün varlığının söz konusu olmamasına,

davalı tarafından süresinde zamanaşımı definde bulunulmadığı gibi belirsiz alacak davası olarak açılan davada dava açılmakla alacağın tamamına ilişkin zamanaşımı kesildiği için artırılan kısma yönelik alacağın zamanaşıma uğramamasına, zarara neden olan aracın ticari araç olması nedeniyle tazminata davalının sıfatına göre talep ile bağlı şekilde dava tarihinden avans faiz yürütülmesine, kabul edilen dava değeri, haklılık oranı, poliçe limiti ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine uygun şekilde yargılama gideri ve vekalet ücretinin belirlenmesine,

tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.