İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/325 K.2024/386

İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.09.2023 tarih 2022/718 Esas 2023/629 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 15.08.2019 tarihinde davalı şirketin maliki, diğer davalının sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile sigortalı ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı kaza oluştuğunu, bu kazanın oluşumundan ... plakalı araç sürücüsünün tespit tutanağına göre asli kusurlu olduğunu, bu kaza sonucunda sigortalılarına ödeme yaptıklarını, sovtaj bedeli düşümü sonucu müvekkilinin 82.000,00 TL zarara uğradığını, bunun 39.000,00 TL'sinin trafik sigortacısından tahsil edilip bakiye 22.500,00 TL'nin davalılar tarafından ödenmesi gerektiğini, bunun tahsili için başlatılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile birlikte inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, kaza tespit tutanağında kusur oranlarının yanlış tespit edildiğini, ekspertiz raporunda maddi hatanın yüksek hesaplandığını, talep edilen hasarın poliçe kapsamında olup davanın ihbarı gerektiğini ve borcun zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece dava, cevap, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalılar vekili, dava konusu borcun zamanaşımına uğradığını, kaza tespit tutanağında kusur oranlarının ekspertiz raporunda da maddi hasarın yüksek hesaplandığını ve kabulünün mümkün olmadığını, eksik incelemeye dayalı usul ve yasaya aykırı rapor esas alınarak hüküm kurulduğunu, talep edilen alacağın poliçe kapsamında olup davanın ilgili sigorta şirketlerine yönlendirilmesi gerektiği halde bu konuda inceleme yapılmaksızın hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, müvekkili aracının kasko, ihtiyari mali ve ZMMS poliçelerinin bulunduğunu, sigorta teminat hakkı bulunmadığı halde karşı tarafa rücu hakkını kullanabileceğini,

müvekkillerine ait poliçeler incelenmeksizin dosyada müvekkillerine karşı rücu hakkı kullanılıp kullanılmayacağını ilişkin karar verilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kasko poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminatın tahsiline yönelik karşı aracın işleteni ve sürücüsüne karşı başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/I-a maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınması zorunlu olmakla birlikte Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında " Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre sigorta ettiren hangi mahkemeye başvurabilecek ise ona halefen sigorta şirketi de aynı mahkemede dava açabilecektir.

Somut olayda davacı sigorta şirketi vekili, müvekkili nezdinde kasko poliçesiyle sigortalı dava dışı üçüncü kişiye ait aracın davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu araçla oluşan kazada sigortalılarına ödenen bedelin tahsili istenmektedir. Davacı sigorta eldeki davayı sigortalısına halefen açmış olup sigortalı gerçek kişi ...'dır. Sigorta poliçesi gerçek kişi olan ... ile düzenlenmiştir.

Aynı şekilde davacının davasına dayanak olan 164.000,00 TL ödeme ile dosyaya sunulan dekont örneğine göre bu gerçek kişiye yaptığı görülmektedir. Sigortalı aracın ödeme tarihinden sonra el değiştirdiği ruhsat kaydından anlaşılmıştır. Buna göre aracın ruhsat kaydı ve poliçe örneğine göre hususi otomobil olduğu da sabittir. Bu durumda sigortalı aracın poliçesini düzenleten ve ödeme yapan dava dışı ... isimli kişi gerçek kişi olup tacir değildir.

Ayrıca aracın da hususi otomobil olduğu açıktır. Davacı sigorta eldeki davayı sigortalısın halefen açmış olup, sigortalı kişi ile davalı arasında haksiz fiil ilişkisi bulunmaktadır. Davacının halefi tacir değildir. Buna göre TTK 4. maddesine göre her iki tarafından ticari işlerinden kaynaklanan nispi ticari davadan da bahsedilemeyecektir. Haksız fiilden kaynaklanan eldeki davaya bakmakla asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup talep üzerine ya da resen her aşamada resen görev gözetilmesi gereken hususlardandır.

Bu durumda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-3 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.