İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/478 K.2024/936

İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.02.2024 tarih 2024/30 D.İş 2024/31 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, alacaklı adına Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 11/09/2023 tarihinde yapmış oldukları başvurunun 30/01/2024 tarihinde K-2024/48493 Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti karar numarası ile karara bağlandığını, söz konusu kararın ilam niteliğinde olduğunu, talebe konu alacağın rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu kararının incelenmesi ile görüleceği üzere alacaklının ...

Sigorta A.Ş.'den 50.895,03-TL maddi tazminat, 1.939,00- TL yargılama gideri, 17.900,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 70.734,03-TL alacaklı olduğunu ve sigorta şirketinin müvekkiline 70.734,03-TL vadesi geçmiş borcu bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla toplam 70.734,03-TL alacağının tahsilini teminen borçlu ...

Sigorta A.Ş.'nin menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine, masraf ve vekalet ücretinin borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, her ne kadar davacı vekilinin Sigorta Tahkim Komisyonunun 29/01/2024 tarihli K-2024/48502 sayılı kararına binaen, ilamda yer alan alacak bedellerinin temini amacıyla aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketine ait menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiği, aleyhinde ihtiyati haciz talep edilenin sigorta şirketi olduğu ve Türkiye genelinde sigorta hizmeti verdiği,

sigorta şirketlerinin faaliyet alanları ve mevcut durumları itibariyle mal kaçırma ihtimallerinin bulunduğundan bahsedilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ihtiyati haczin muhafaza ve emniyet tedbiri mahiyetinde bulunduğu, alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile,

borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması olarak tanımlanması gerektiği gözetildiğinde ve aleyhine ihtiyati haciz talep edilenin sigorta şirketi olduğu dikkate alındığında, tazminat bedelleri ve ferilerinin teminatı amacıyla, sözleşmenin niteliğine göre sigortalısının veya sigortalısının kusuru neticesinde zarar gören üçüncü kişilerin maddi ve manevi zararlarını karşılamayı taahhüt eden sigorta şirketinin malvarlığına yönelik olarak muhafaza ve emniyet tedbiri alınması talebinin yerinde olmadığı,

Sigorta Tahkim Komisyonu kararında hüküm altına alınan meblağın miktarı gözetildiğinde sigorta şirketi tarafından ödenmekte güçlük çekilecek miktarda olmadığı, ayrıca sigorta şirketi tarafından başvuru neticesinde bir miktar ödeme yapıldığı ve bu çerçevede sigorta şirketinin mal kaçırma amacının ve niyetinin bulunduğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle ihtiyati haciz talep eden vekilinin ...

Sigorta Anonim Şirketi'nin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili, davacı adına Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 11/09/2023 tarihinde yapmış oldukları başvuru, 30/01/2024 tarihinde K-2024/48493 Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti karar numarası ile karara bağlandığını, söz konusu kararın ilam niteliğinde olduğunu, işbu ilama dayalı olarak İİK 257/1 uyarınca muaccel alacaklara ilişkin İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati haciz talebinde bulunulmuşsa da işbu taleplerinin haksız ve hukuka aykırı şekilde 07.04.2024 tarihli karar ile reddedildiğini, oysa ki İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesinin 2023/2085

E. 2024/211 K sayılı ilamının işbu hatalı kararın aksine muaccel halde bulunan alacaklar bakımından İİK 257/1. maddesi uyarınca sigorta şirketleri aleyhine ihtiyati haciz talep edilebileceği yönünde olduğunu, mahkemeler arasında uygulama birliği olmaması,

bazı numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin işbu talepler bakımından kabul yönünde karar verirken bazı numaralı Ticaret Mahkemelerinin işbu taleplerimizi kati suretle reddetmesi uygulama birliğini yok sayarak hukuka olan güveni sarstığını, bu hususta işbu hukuksuz kararı istinaf etme zarureti doğduğunu, uygulama birliğinin sağlanması adına istinaf nedenlerinin kabulüne karar verilmesini, talebe konu alacağın rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu kararının incelenmesi ile görüleceği üzere, davacı, ...

Sigorta A.Ş.'den 50.895,03 TL maddi tazminat, 1.939,00 TL yargılama gideri 17.900,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 70.734,03 TL alacaklı olduğunu, sigorta şirketinin 70.734,03-TL vadesi geçmiş borcu bulunduğunu, İİK md 257/1 hükmünün uygulanması gerektiğini, mevcut uyuşmazlıkta vadesi gelmemiş bir borçtan söz edilemeyeceğinden, mal kaçırma şüphesine dayalı hükmün uygulanması da mümkün olmadığını, mal kaçırma şüphesine dayalı bir taleplerinin bulunmadığını,

mevcut uyuşmazlık bakımından alacağı ilama dayalı alacaklının ilamlı takip süreci başlatmadan ihtiyati haciz ile alacağının güvence altına alınmasını talep etmesinde hukukî yararı bulunduğunu, talebe konu alacağın dayanağının Sigorta Tahkim Komisyonu kararı olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarının ilam niteliğinde olduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz talepleri için teminat aranmaması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak ihtiyati hacze karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacize ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde “Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

Aynı kanunun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden vekilince, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı kaza nedeniyle araç oluşan hasar bedelinin poliçe kapsamında sigorta şirketi tarafından ödenmesi için Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'ne başvurulduğu, başvurunun kabulüne dair Hakem Heyeti Kararına dayanılarak eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu talep haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğu muaccel hale gelmektedir.

Talep konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti kararı kesinleşmediği için ilam mahiyetini haiz değil ise de, İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu söz konusu olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf isteminin kabulü ile takdiren %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.