İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/974 K.2024/1426

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.05.2024 tarih 2024/25 D.İş sayılı ek kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden (alacaklı) vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14.12.2023 karar tarihli 2022/675 Esas; 2023/1048 Karar nolu ilamı uyarınca davalı/borçlunun müvekkiline 52.241,32 TL maddi tazminat, 17.900,00 TL ilam vekalet ücreti ve 3.348,80 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 73.490,12 TL borcu bulunduğunu, alacağın likit durumda olduğunu iddia ederek, İİK m. 259 gereğince teminatsız olarak borca yetecek tutarda borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, ihtiyati haciz isteyenin talebinin kanuna uygun olduğu, borçluların borcunun vadesinin geldiği gerekçesiyle, 73.490,12 TL alacağı karşılar nitelikte haczi caiz taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının kanun dahilinde İ.İ.K.nun 257/1. maddesi uyarınca ihtiyati haczine karar verilmiştir.

Karara karşı aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi vekili tarafından itiraz edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalı sigorta şirketinin yasal sorumluluk gereği poliçe ile belli bir kısım zararları teminat limiti dahilinde teminat altına aldığı, yasa gereği poliçe teminatı ile teminat tutarı kadar zarar gören kişinin alacağının güvence altına alındığı, sigorta şirketinin mal kaçırma yahut adresini belirli olmaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, sigorta şirketi açısından ihtiyati haciz kararı vermenin 2004 sayılı yasanın 257 vd maddelerinin ruhuna uygun düşmediği gerekçesiyle itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, ihtiyati haciz kararının mahkeme ilamına dayalı olarak alındığını, borcun halen ödenmediğini, ihtiyati haciz talep edilebilmesi için para alacağının olması, alacağın rehinle güvence altına alınmamış olması ve ihtiyati haciz nedenlerinden birinin bulunması gerektiğini, yasada büyük şirket-küçük şirket ayrımı ve devlet güvencesi altında alacak-devlet güvencesi altında olmayan alacak ayrımının bulunmadığını, ortada bir ilam varsa alacağın rehinle teminat altına alınıp alınmadığına bakılmaksızın ihtiyati haciz kararının İİK 257/1 uyarınca verilmesi gerektiğini,

poliçe tutarı ve davada hak edilen tazminatın devalüasyon karşısında yıllık yüzde %9 faizle eriyip yok olduğunu, mahkemenin ek kararının asıl kararla çeliştiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak ihtiyati hacze karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle, ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile daha önce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

Aynı kanunun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden vekilince, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı kazada ihtiyati haciz talep edenin yaralanması nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı giderinin poliçe kapsamında sigorta şirketinden tahsili istemiyle İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan 2022/675 E. 2023/1048 K. sayılı dosyada verilen karara dayanılarak eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu talep haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğu muaccel hale gelmektedir.

İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu söz konusu olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf isteminin kabulü ile İİK'nın 259/2. maddesi uyarınca teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.