İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/467 K.2025/535

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.12.2024 tarih 2024/568 E. - 2024/764 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkil şirket müdürünü aracında meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda müvekkili şirkete ait bir takım evraklar ile birlikte toplantı ve müzekkere karar defterinin çalındığını, bu defterlerin olmaması halinde hisse devir ve yeni müdür atama işlemlerinin Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Noter'de işlemlerin yapılamadığını ileri sürerek, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince iddia ve toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafın bir tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği , saklamakla yükümlü olduğu defterleri özenle korumadığı, şirket merkezinde muhafaza etmediği ve basiretli davranmadığı kanaatine varılarak talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, müvekkili şirket yetkilisinin yurt dışında ikamet ettiğini, muhasebeciye gitmek üzere şirket merkezinden evrakları aldığını, işlerin uzaması sonucu 3. Kişi ile yemek yemek için restorana gittiğini, yemek yedikten sonra aracın yanına geldiğinde kapılarının açık olduğunu fark ettiğini, araçtaki çantasındaki eşyalar ile birlikte toplantı ve karar müzekkere defterinin çalındığının fark edildiğini, müvekkilinin araçtan ayrılırken defter ve belgeleri çantanın içine koyup dışarıdan görülmesini engelleyerek,

kapıları kilitleyerek gerekli dikkati gösterdiğini, TTK 82/7 maddesi gereğince şartların oluştuğunu, TTK 82/7 de mücbir sebeplerin sınırlandırılmadığını, mücbir sebep teşkil eden olayda illiyet bağının bulunmasının gerektiğini, dava konusu olayda hırsızların çanta içindeki değerli eşyaları çalarken diğer defter ve belgeleri alması ile birlikte illiyet bağının da gerçekleştiğini, bu hırsızlık olayında müvekkilinin kusurunun da bulunmadığını, basiretli bir tacir olsa da mücbir sebeplerden dolayı kimseye mağduriyet yüklenemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı şirketin kaybolduğu iddia olunan defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi istinafa başvuran davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda davacı, müvekkilinin talep konusu defterlerini şirket müdürünün aracında meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda çalındığını ileri sürerek zayi belgesi isteminde bulunmuştur. Konuyu düzenleyen TTK 82/7 maddesi uyarınca iptal isteminde bulunabilmesi için gereken dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen yasada belirtilen hallerden birinin gerçekleşmiş olması şartı aranmaktadır. Davacı taraf tacirdir.

Defter tutmakla yükümlü bulunan tacirlerin her halukarda defterlerini muhafaza etmekle, gerekli özeni göstererek basiretli davranması şartı aranmaktadır. Konuyu düzenleyen TTK 82.maddesi gereğince tacirin zayi isteminde bulunabilmesi için maddede belirtilen sebeplerin gerekli özen ve dikkat gösterilmesine rağmen gerçekleştiğini ispat etmesi gerekmektedir.

Kaldı ki somut olayda olayın oluş biçimi ve anlatılış biçimine göre iddia olunan belgelerin şirket merkezinde ya da muhasebecide çalınmadığı açıktır. Bu durumda gereken dikkat ve özenin gösterilmediği açık olup, ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Dosya üzerinde yapılan incelemede istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.