İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/2343 K.2024/1422

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2022 Tarih ve 2021/814 Esas 2022/302 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; davalı ..., müvekkil ...'un ve dava dışı 3. kişi olan ...'un amcasının oğlu olduğu, ...

20/07/2018 tarihinde davalı ...'dan 50.000 TL borç aldığı, İşbu borca karşılık olarak bono düzenlendiği, söz konusu bonoda müvekkil ...'un aval olarak imzası bulunduğu, daha sonra davalı ...'un öz yeğeni olan ..., dava dışı 3. kişi olan ...'a ait söz konusu borcun ödenmesi amacıyla Fransa'dan Türkiye'ye gelmiş ve "5000 Euro ödeyeyim bu olay tatlıya bağlansın" demiştir.

Davalı ...'un kabul etmesiyle birlikte tarafların hepsinin bulunduğu bir ortamda ..., 5000 Euro miktarındaki parayı ...'a teslim ettiği, yine aynı şekilde ... tarafından da söz konusu borca karşılık 6.000 TL miktarında para verdiği, borcun ifa edilmesiyle birlikte ... ile ... senedin iadesini istetiği, bunun üzerinde davalı ... senedin Diyarbakır'da bulunduğunu söyleyip, akraba olduklarını belirterek; "ya senedi yırtıp fotoğrafını atarım ya da senedi size gönderirim" dendiği, müvekkil ve dava dışı 3. kişi olan ..., davalının amcaoğulları olması sebebiyle aralarındaki akrabalık ilişkisine güvenerek,

parayı teslim ettiği ve bulundukları yerden ayrıldığı, ancak aradan geçen zaman diliminde davalı ..., senedi göndermediği, bunun üzerine müvekkil senedin yırtıldığını düşünüldüğü, müvekkil kendisine isnat edilen bir suçlamadan dolayı, Çeşme Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklanmış ve 2020 Ekim- 2021 Ocak tarihleri arasında tutuklu kaldığı, davalı ..., müvekkilin tutuklandığını öğrenmesinin üzerine, müvekkilin cezaevinde olmamasını fırsat bilerek, Diyarbakır İcra Müdürlüğü 2020/161589 E.sayılı icra takibini başlatıldığı,

söz konusu takibe yetki itirazında bulunulduğu ve Diyarbakır 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/231 E. 2021/783 K. sayılı kararı ile itirazın kabulüne karar verildiği ve dosya yetkili icra dairesi olan İzmir İcra Dairesine gönderildiği, icra takibi İzmir 9. İcra Müdürlüğünün 2021/9819 E. sayılı dosyasında yapıldığı, İcra takibine konu senedin, daha önce ifa edilmiş olması, senede ilişkin herhangi bir borcun mevcut olmamasına rağmen davalı tarafından kötüniyetli bir şekilde icra takibi başlatıldığı, böylece senet borcu daha önce ifa edildiği için davanın açılması hasıl olduğu,

açıklanan nedenlerle, müvekkillerine karşı başlatılan İzmir 9. İcra Müdürlüğünün 2021/9819 E. sayılı takip dosyasının geçersizliğine (iptaline) ve müvekkilin davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, ayrıca kötüniyetli olarak başlatılan icra takibi sebebiyle davalı aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YANIT

Davalı avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle; davacı borcu ödediğini herhangi bir yazılı delille ispat edemediği gibi sadece tanık deliline dayandığı, somut olayda, davacı/borçlu, yazılı senette 50.000,00 TL bedelli bonoda yer alan imzasını inkar etmediği, kaldı ki iş bu davada aval veren tarafından ikame edildiği, senet sebepten mücerret olmakla, davacının ileri sürdüğü iddiaların varlığını yazılı delille ispat yükü altında olduğunun kabulü gerekli olduğu, bu kapsamda davacının tanık deliline dayanılarak tanıklarının dinlenilmesine muvafakat etmedikleri, davacının iddia ve taleplerini kabul etmedikleri ve davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 29/03/2022 Tarih ve 2021/814 Esas, 2022/302 Karar sayılı kararında özetle; "... davacının borçlu olmadığına yönelik iddialarının varlığını yazılı delille ispat yükü altında olmakla, davacı tarafından imzalanan bononun bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispatı zorunlu olduğundan ve yazılı delille ispat edilemediğinden yerleşmiş Yargıtay ve HGK. 17/12/2003 gün ve 2003/19-781 esas 2003/768 Kararında da benimsenmekle ilgili ilam da dikkate alınarak..." ifadelerini içeren gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı avukatı tarafından verilen 10/05/2022 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; -tanıkların dinlenmediğini, - toplanmasını istediğimiz deliller toplanmadığını, -yemin delilini kullanıp kullanmayacağımızın sorulmasının gerektiğini ancak tüm bu hususlar mahkemece dikkate alınmadığını, -davacının kendisine isnat edilen bir suçlamadan dolayı, Çeşme Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklandığını, -açıklamış oldukları hususlardan hiçbiri mahkeme tarafından dikkate alınmadığını talep ettikleri delilerin hiçbiri toplanmadan hüküm kurulmuş ve davacının Hukuki Dinlenilme Hakkı açık bir şekilde ihlal edildiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki borç ilişkisi kapsamında davalıya verilen bono nedeniyle başlatılan takipten ötürü borçlu olmadığının tespitine dair menfi tespit davasıdır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı takibe konu senet bedelini ödediğini ,senedin bedelsiz kaldığını iddia etmiş, davalı ise senet bedelinin ödenmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki temel ilişki borç ödünç ilişkisi olup, uyuşmazlık bonodan değil, şahsi alacak ve borç ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle öncelikle tarafların tacir olup olmadığı ve takibe konu bononun ticari ilişkiden kaynaklanan borç nedeniyle verilip verilmediği araştırıldıktan sonra işin esasına girilmelidir.

Kabule göre de; davacı iddiasını ilk derece mahkemesinin kabulünde yer aldığı üzere yazılı delille ispat edememiş ise de, dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır. Hal böyle olunca, dava dilekçesinde yemin deliline de dayandığı anlaşılan davacıya, davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmaksızın karar verilmesi de dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

Bu çerçevede, yukarıda belirtilen, kuşku ve duraksamaya yer olmayacak şekilde yargılamanın sonuçlandırılabilmesi için, gereken deliller toplanmaksızın ve değerlendirmeler yapılmaksızın karar verilmiş olduğu belirgin olup, açıklanan eksiklikler ikmal edilerek sonuca ulaşılması için 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca davacının istinaf başvurusunun kabul edilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.