İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/502 K.2024/52

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/01/2022 tarih ve 2022/42 Esas 2022/418 , Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı, davalılara kilogramı 1 TL'den üzüm satmak üzere yaptıkları pazarlığa göre üzüm bedelinin10.000 TL peşin, gerisi için davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın devri ile ödemek üzere anlaştıklarını, davalılar tarafından 19/09/2011 tarihinde toplam 17900 kg üzüm kesildiğini, pazarlığa göre ...'nin kantarda peşin ödemesi gereken 10.000TL'yi ödemediğini, bir kaç ay sonra babasına sadece 1.000 TL verdiğini, 2014 yılı Aralık ayına kadar para verme olayını ertelediğini, Aralık ayında parayı almaya gittiğinde yine vermeyince sözlü olarak tartıştıklarını, davalı ...'nin üzümleri kendi şahsı adına aldığını,

borcun geri kalanı için vermeyi vaat ettiği aracı vermediğini belirterek, 13.000,00 TL alacağının satış tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar, davacının .... Ltd. Şti. İle üzümleri satmak üzere anlaştığını, şahsi olarak satış yapılmadığı için davada taraf sıfatları bulunmadığını, davacının 6.000,00TL alacağı kaldığını, ödeme için bankaya talimat verilmesine rağmen kendi alacakları tahsil edilemediği için ödeme yapılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

Mahkemece, "01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan TTK'nun 4.maddesi uyarınca ticari dava niteliğindeki bu dosyanın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gerekçe gösterilerek mahkememize görevsizlik nedeniyle gönderilmesi, Anayasa tarafından güvence altına alınan doğal hakim ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Neticesinde doğal hakim ilkesinin ortaya koyduğu “kanunilik” ve “önceden belirlenmiş olma” ilkeleri ile de çelişmektedir.

Ayrıca Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun ilgili kararında da açıkça iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına denilmek suretiyle bu tarihten önce açılmış ticari davaların bu belirleme kapsamı dışında tutulduğu ve ilgili kararda doğal hakimlik ilkesinin gözetildiği de ortadadır. Kararda görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemeye de yer verilmemiştir.

Dava açılmasının yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından birisi davanın açılması ile görevli ve yetkili mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Sonradan ortaya çıkan değişikliklerin görevi ve yetkiyi etkilemeyeceği ortadadır. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuçta mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır.

Bu durumda yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hüküm yoksa mevcut mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerindeki derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemelere gönderemeyecektir.

İlçe mahkemesince dosyanın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gerekçe gösterilerek mahkememize görevsizlik nedeniyle gönderilmesi mümkün olmadığı gerekçesi ile 01/09/2021 tarihinden önce açılan ticari davanın yetkili ve görevli olan Sarıgöl Asliye Hukuk Mahkemesi'nde (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalılar istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun dayanagını 5235 sayılı Kanun'un 7. maddesinden alan, 08/07/2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile “Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Manisa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına.” seklinde karar verildiğini, Sarıgöl Asliye Hukuk Mahkemesi, Manisa ili mülki sınırları içinde kaldığından ve eldeki dava ticari dava sayıldığından,

ayrıca görev hususu kamu düzenini ilgilendiren bir husus olup, davanın her aşamasında gözetilmesi gerektiğinden, Sarıgöl Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı doğru olup, Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi iş bu davada görevli olduğu halde usul ve yasaya aykırı olarak görevsizlik kararı vermiş olması nedeniyle, bu kararı istinaf ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, üzüm satış bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalıların ödenmeyen üzüm bedelinden sorumlu olup olmadıkları ve miktarının tespitinden kaynaklanmaktadır. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davada ki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı,

özellikle, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu, ayrıca davanın açılış tarihi itibarıyla bu aşamada görevli olduğu belirlenen mahkemece tarafların ve davanın niteliği değerlendirilmek suretiyle mahkemenin sıfatının belirlenmesi ve yargılamaya buna göre devam edilmesi gerektiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı, davalılar tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.