İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/121 K.2023/139

Aydın Asliye Ticraret Mahkemesinin 2022/634 Esas 2022/637 Karar sayılı dosyasından verilen 03/11/2022 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı avukatı tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili dilekçesi ile; davacı vekili tarafından davalı borçlunun ... Mahallesi ... ... adresindeki inşatında yapılan incelemede şehir şebekesi suyunu usulsüz olarak kullandığını, davalı hakkında Aydın icra müdürlüğünün 2020/14191 Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalı tarafından borca itiraz edildiğini, itiraz nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının borçlu olmadığını, ayrıca bu davanın ticari bir vakıa olmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk mahkemesi olduğunu, ayrıca yetki itirazında da bulunduklarını, görevli ve yetkili mahkemenin Aydın Asliye Hukuk mahkemesi olduğunu, kaçak su kullanıldığı iddialarının doğru olmadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş bunan yanı sıra zaman aşımı ve husumet konusunda da itiraz da bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, "Yetkili icra dairesinde usulüne uygun yapılan icra takibi bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine " dair karar vermiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı vekili yasal süresi içinde istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu alacağın haksız fiilden kaynaklandığını HMK 16. Maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği, yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer yada zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, seçimlik hakkın söz konusu olduğunu, bu nedenle zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, yetkisizlik kararının sehven verildiğini, icra takibinin yetkili icra dairesinde açıldığını, belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İSTİNAF İSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dava, kaçak su tutanağına dayalı itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşme gereği verilen senetler nedeniyle davacının borçlu olup olmadığının tespiti hususundan kaynaklanmaktadır.

6102 Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Somut olayda davacı vekili tarafından kaçak su tutanağına dayalı olarak davalı hakkında Aydın İcra Müdürlüğünün 2020/14191 Esas sayılı dosyasında takip yapıldığını, borçlunun göreve, yetkiye ve borca ferileri ile birlikte itiraz ettiğini, belirterek itirazın iptaline karar verilmesini ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile görev ve yetki itirazında bulunmuş, ayrıca zaman aşımı ve husumet itirazlarında bulunmuş davanın reddine karar verilmesini istemiş görevli mahkemenin Nazilli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirtmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından HMK 16. Maddesine dayanılarak haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer yada zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi ve yetkilidir hükmüne dayanılarak Nazilli İcra dairelerinin yetkili olduğu, yetkili İcra dairesinde geçerli takip yapıldığı gerektiği belirtilerek yetkili İcra dairesinde usulüne uygun icra takibi yapılmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine dair karar verilmiştir.

Davacı ... Müdürlüğü olup davalı gerçek kişidir. Dava sözleşmeye dayanmamakta kaçak su tutanağına dayanmaktadır. Dava mutlak ticari dava değildir. Bu sebeple görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Görev kurallarının mahkemelerce resen dikkate alınması gerekir. Nitekim davalı tarafça da görevli mahkeme konusunda itirazda bulunulmuştur. Davalı ...nin tacir olduğu hususunda herhangi bir iddia söz konusu değildir.

Görevli mahkeme Aydın Asliye Hukuk Mahkemesi olmasına rağmen Aydın Asliye Ticaret mahkemesinin görev itirazlarını değerlendirmeden İcra dairesinin yetkisi yönünden davanın usulden reddine karar vermesi doğru nitelikte değildir. Yetkili mahkeme ve yetkili İcra dairesine yönelik itirazların görevli mahkeme olan Aydın Asliye Hukuk Mahkemesinde değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından davanın görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebi ile dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi ve istem halinde HMK 20. Madde uyarınca dosyanın görevli Aydın Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesi gerekirken, mevcut kararda olduğu şekilde usulden red kararı vermesi hatalı nitelikte bulunmakla davacı vekilinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353(1)-a-3 maddesi gereğince kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkemenin yetkisine ve İcra dairesinin yetkisine dair itirazların ise görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerekir.