İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1720 K.2023/1501

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Tarih ve 2023/402E. sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Mahkemece elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup, tedbir kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan itiraz ettiklerini, öncelikle verilen teminat miktarının düşük olduğu,

HMK'NIN 389. maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için ihtiyati tedbir isteyen tarafın haklılığını yaklaşık olarak da ispat etmesi gerektiği, oysa henüz mahallinde keşif yapılmadığı, uzman bilirkişilerden kaçak kullanım hakkında rapor alınmadığı, bu nedenle davacının soyut beyan ve iddiaları dışında hiçbir somut delil bulunmadığı, ayrıca verilen tedbir kararı nihai karara yönelik olup, müvekkili şirketi zorlayıcı şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, davacı tarafın kaçak elektrik kullanması neticesinde faturalandırma yapıldığı, Medeni Kanunun 2.maddesi gereği;

kaçak ve usulsüz elektrik kullanan davacının iyiniyetli olduğundan bahsedilemeyeceği gibi, mahkemenizce hukuki himaye görmesi de, bu yönde kaçak elektrik kullanımına ilişkin olaylara emsal oluşturabilecek nitelikte olduğu, kaçak elektrik kullandığı tespit edilen abone kendisine yasal olarak faturalandırılan borcun tamamını ödemediği halde, hemen bir tedbir kararı ile elektriğini kullanmaya devam etmiş olacağından bahisle tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 20/06/2023 Tarih ve 2023/402 Esas sayılı ara kararında özetle;"...İhtiyati tedbire itirazın yerinde görülmediğinden reddine..." dair karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı avukatı tarafından verilen 06/07/2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; teminat miktarının düşük olduğunu, henüz mahallinde keşif yapılmamış, uzman bilirkişilerden kaçak kullanım hakkında rapor alınmadığını, davacının soyut beyan ve iddiaları dışında hiçbir somut delil bulunmadığını, Ayrıca verilen tedbir kararı nihai karara yönelik olup, müvekkil şirketi zorlayıcı şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, iş bu tedbir kararları ile; müvekkil şirketin personelince kaçak elektrik kullanımı yaptığı tespit edilen abone, kendisine yasal olarak faturalandırılan borcun tamamını ödemediği halde, hemen bir tedbir kararı ile elektriğini kullanmaya devam etmiş olacağını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik tespit tutanağına dayalı menfi tespit davasıdır.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

İhtiyati tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun ''uyuşmazlık konusu hakkında'' diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (madde 389/1). Ancak özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir. Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir. Keza, diğer özel hükümlerde açıkça farklı bir geçici hukuki korumadan bahsedilmişse, bu durumda da o çerçevede bir karar verilmeli, ihtiyati tedbir kararı verilmemelidir.

Somut olayda davacı vekili kaçak elektrik tespit tutanağından ötürü (223.878,54 TL'lik faturaya ilişkin) davacının borçlu olmadığının tespitine (şimdilik 10.000,00TL'si için dava açılmış olması kaydıyla) karar verilmesine talep etmiş ayrıca elektrik kesinti işleminin tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 12/05/2023 tarihli ara kararı ile teminat karşılığında elektrik kesme işleminin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir ara kararı vermiştir. Bu ara kararına davalı şirket tarafından itiraz edilmiş duruşmalı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi 20/06/2023 tarihli ara kararı ile itirazın reddine dair ara kararı vermiştir.

Davalı vekili tarafından ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararına karşı kararın haksız olduğu gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dava kaçak elektrik tespit tutanağına dayanmış olduğu gibi dava konusu itilaf yargılamayı gerektirmektedir. İhtiyati tedbir kararı verilebilmesi için davalı tarafın yaklaşık olarak haklı olduğunu ispat etmesi gerekir. Mahkemenin HMK 389.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı vermesi için gerekli yasal koşulların oluşmadığı kanaatine ulaşılmakla davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne ve ilk derece mahkemesinin 12/05/2023 ve 20/06/2023 tarihli ara kararlarının ayrı ayrı HMK 353(1)-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddine dair Dairemiz tarafından karar verilmesi gerektiği görüşüne ulaşılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.