İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/437 K.2025/1600

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2023 Tarih ve 2023/353 E. 2023/975 K.sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelenmenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin .... Mah. ...Cad.

No:..../İZMİR adresinde bulunan .... isimli otelin tadilatta olduğu ve aktif bir faaliyeti bulunmadığı dönem içinde davalı şirket ekiplerince 29/11/2022 tarihli K34779 seri numaralı tutanak ile kaçak elektrik kullanımının tespit edildiği gerekçesiyle 14/12/2022 tarihli GR12022000103648 numaralı fatura ile müvekkili şirket aleyhine 711.510,33-TL tutarında kaçak elektrik kullanım cezası kesildiğini, cezanın usulü aykırı olduğunu, 29/11/2022 tarihinde A007151 seri numaralı tutanak ile söz konusu tesisatın sayaç panosunun yerinin uygun olmadığı,

15 gün içinde dışarıya uygun yere alınması gerektiği hususunda tutanak düzenlendiğini, aynı gün K34779 seri numaralı başka bir tutanak ile müvekkili şirketin haberi olmaksızın tesisatın ölçü devresine müdahale ederek sayasın tükemit kaydetmesini engelleyerek kaçak elektrik kullandığınının tespitine ilişkin tutanak düzenlendiğini, kaçak elektrik kullanımına ilişkin tanzim edilen ceza neticesinde İzmir 21. İcra Dairesinin 2023/719 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkili şirkete ait banka hesaplarına bloke konulara kadar süreç ile ilgili müvekkili şirketin haberinin olmadığını,

icra takibine ilişkin tebligatın usulsüz yapıldığını, ayrıca tanzim edilen hesaplamasında hata yapıldığını, kontrol tarihi olan 18/10/2022 ile kaçak elektrik tespit edilen 29/11/2022 tarihine kadar olan süre için hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirketin yapmış olduğu itirazın sonuçlanmasını beklemeden icra takibi başlattığını beyan etmekle, davanın kabulüne, kaçak elektrik kullanımına iliştin para cezasının iptaline, icra takibinin tedbiren durdurulmasını, yargılama ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaçak elektrik tutanağının mevzuata uygun ve eksiksiz olarak tutulduğunu, kaçak elektrik tüketimini gerçekleştiren kişinin tespit mahallinde hazır bulunmaması, imzasının bulunmaması tutanağın geçerliliğini etkilemeyeceğini, kaçak kullanımın 31/10/2022 ile 04/12/2022 tarihleri arasında meydana geldiğini, dolayısıyla kaçak elektrik faturasının mevzuata uygun olarak hesaplandığını, müvekkili şirketin icra takibi başlatmak için itiraz süresini beklemeye ilişkin bir yükümlülüğünün bulunmadığını, usulsüz tebligata ilişkin olarak,

tebliğ işlemini öğrenen muhatabın tebliği öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde şikayet yoluna başvurması gerektiğini, davacı tarafça tebligatın usulsüz olduğunu gösteren ve kaçak elektrik kullanmadığına dair hiçbir somut veya yazılı bir delil sunulmadığını beyan etmekle, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2023/2416 Dosya, 2023/42054 Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir 21. İcra Dairesinin 2023/719 Esas sayılı takip dosyası, .... Şirketi nezdinde ... Vergi Kimlik numarası davacı ...ne ait ''....

Mahallesi ....Caddesi No.../İZMİR'' adresinde bulunan otele ait olarak bulunan 17008612 tesisat numaralı abonelik sözleşmesi, tüm faturalar, tüketim kayıtları ve sair tüm abonelik kayıtları, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde ...

Vergi Kimlik numarası davacı ...ne ait olarak bulunan ticaret sicil kayıtları, keşif tutanağı, bilirkişi heyetinin 05/12/2023 havale tarihli raporları ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın davacı şirkete ait "... Mahallesi,....

Caddesi, No:..../İzmir" adresinde bulunan ....isimli otel tadilatta olduğu ve aktif olmadığı dönemde davalı şirket tarafından düzenlenen 29/11/2022 tarihli ve K34779 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağında belirtildiği üzere söz konusu adreste kaçak elektrik kullanıldığının tespiti akabinde Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin kaçak elektrik kullanımına esas hükümleri gereğince davacı şirket adına düzenlenen 14/12/2022 tanzim tarihli ve GR12022000103648 numaralı fatura ile tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanım bedelinden dolayı,

kaçak elektrik kullanım tutanağının davacı şirkete bildirilmediği ve tutanağa imzadan imtina ibaresinin yazıldığı, bu sebeple usule aykırı olduğu, icra takibinin usule aykırı olduğu, tanzim edilen ceza bedelinin hatalı hesaplandığı, kaçak elektrik kullanımı olmadığından bahisle davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti ile 29/11/2022 tarihli ve K34779 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı ile 14/12/2022 tanzim tarihli ve GR12022000103648 numaralı faturanın iptaline, icra dosyasının kapatılmasına karar verilmesi talebine ilişkin olduğu,

davalı şirket tarafından davacı şirkete ait ....isimli iş yerinde 18/10/2022 tarihinde yapılan periyodik kontrol sonucunda, ölçü sisteminin normal ve sayacın doğru değer kaydetmediğinin tespit edildiği ve bununla ilgili olarak 007253 seri numaralı tutanağın tanzim edildiği, davalı şirket çalışanları tarafından söz konusu aboneliğe ait elektrik ölçü sisteminde 29/11/2022 tarihinde yapılan periyodik kontrolde ise sayaç panosunun yerinin uygun olmadığı,

ölçü devresine müdahale edilerek sayacın tüketim kaydetmesinin engellenerek kaçak elektrik enerjisi kullanıldığı tespit edilerek panonun 15 iş günü içerisinde dışarıya uygun yere alınması gerektiğinin belirtildiği, bununla ilgili olarak 29/11/2022 tarihli ve K34779 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağının tanzim edildiği, bununla ilgili olarak tespit edildiği belirtilen kaçak elektrik kullanımı nedeniyle davalı şirket tarafından davacı şirket adına 14/12/2022 tarihli GR12022000103648 numaralı 711.510,33-TL tutarında kaçak elektrik faturası düzenlendiği,

davaya konu kaçak elektrik tüketimine ilişkin olarak alacaklı davalı şirket tarafından düzenlenen 14/12/2022 tarihli 711.510,33-TL bedelli faturanın son ödeme tarihinin 26/12/2022 olduğu ve borçlu davacı şirket tarafından kaçak elektrik tespitine ilişkin tutanağa ve cezaya itiraz edilerek 711,510,33-TL değerinde belirtilen kaçak elektrik cezası miktarının da %20'sine tekabul eden 143.000,00-TL ödemenin davacı şirket adına kayıtlı hesaba 21/12/2022 tarihinde yatırıldığı, bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan raporda kaçak elektrik kullanımının belirlendiği, ancak faturanın usulüne uygun şekilde düzenlenmediğinin tespit edildiği,

faturanın usulüne uygun şekilde düzenlenmesi halinde kaçak elektrik faturası bedelinin 92.078,41-TL olduğu, davacı şirket tarafından 143.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığı gözetildiğinde davacının 50.921,29-TL tutarında fazla ödeme yapmış olduğu, ödemenin 21/12/2022 tarihinde, 24/01/2023 tarihinde başlatılan icra takibinden önce ödendiği gözetildiğinde, davacı ... takip tarihi itibarıyla davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı, aksine alacaklı olduğu, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı,

her ne kadar dava dilekçesinde 14/12/2022 tarih ve GR12022000103648 numaralı 711.510,33-TL tutarındaki faturanın iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de, mahkememizin özel hukuk tüzel kişisi tarafından düzenlenen faturayı iptali etme yetkisinin ve bu yönde bir karar verilmesinin de mümkün bulunmadığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. açılan davanın kabulü ile, davacı ...nin, İzmir 21. İcra Dairesinin 2023/719 Esas sayılı dosyası kapsamında davalı ...

Şirketine borçlu olmadığının tespitine..." ifadelerini içeren gerekçelerle davanın kabulüne karar vermiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle; davalı şirket tarafından davacının kaçak elektrik kullanımı yapıldığı tespit edildiğini buna istinaden mevzuata uygun olarak kaçak elektrik tahakkuku gerçekleştirildiğini, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi incelemesi ile kaçak kullanım tespit edilmiş ve fakat bilirkişi tarafından yapılan hatalı hesaplama da hükme esas alındığından davalı kurumun tahakkuk ettiği değerin altında bir kaçak kullanım bedeli tespiti yapıldığını,....

Mahallesi .... Caddesi ..../İZMİR adresinde bulunan 17008612 tesisat numaralı aboneliğe yerinde yapılan kontrolde "sayacın ölçü devresine müdahale etmek" suretiyle kaçak elektrik kullanımı yapıldığı tespit edilmiş ve K/34779 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlenmiş, tutanağa istinaden ... adına 687001178537 seri numaralı 711.510,33 TL kaçak kullanım faturası oluşturulduğunu, ancak sunulan hesaplamada gücün hatalı alındığı,

tesisatın kullanımlarına göre geriye dönük 331 gün ek tüketim hesabı yapılmadığı açıkça görülmekle birlikte ilgili tahakkuk dönemlerinde ilişkin kurumun belirlediği birim fiyatlar baz alınmadığını, mevcut kaçak 2022 yılına ait olup, bilirkişi tarafından 2023 yılında yapılan kontrolde ilgili adresin ticarethane olarak faaliyette bulunduğu tespit edilmiş olup, aynı zamanda tesisat ticarethane tarifesinde olduğunu,

bu yönde yapılan itirazlarının gereği yeni bir bilirkişiden tekrardan inceleme istenilmesi veyahut itirazları doğrultusunda ek bir rapor alınması gerekirken ihtilaflı noktaları bulunan mevzu bahis raporun hükme esas alınabileceği niteliği atfedilerek dayanak edildiğini, bilirkişi raporunun çelişkiler barındıran, eksik inceleme ve değerlendirme içeren, hukuka uygun olmayan bilirkişi raporuna ilişkin itirazlarının değerlendirilmeden hükme esas alınması hukuka aykırı olacağını belirterek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İİK 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkesince yapılan yargılama sonucunda mennfi tespit talebinin kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair verilen karar davalı tarafça istinaf edilmiştir.

6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357. Maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunduğu, davacı şirkete ait otelde yapılan denetimlerde kaçak kullanım tespit edilerek tutulan tutanağa istinaden kaçak kullanım bedelinin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı ve davacı tarafça sözkonusu icra takibine konu edilen kaçak kullanım bedelinden sorumlu olmadığı ve kaçak kullanım bulunmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

İlk Derece Mahkemesince tüm taraf delilleri toplanmış,mahallinde keşif yapılmış ve bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyet raporu usulüne uygun olarak davacı ve davalı tarafa tebliğ edilmiş ve davalı tarafça süresi içerisinde bilirkişi raporuna itiraz edildiğine dair dilekçe dosyaya sunulmuşturTahkikatın sona erdiğinin bildirildiği ikinci celsede de davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesini yinelediğini beyan etmiş,mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar alınmadan yargılama sonuçlandırılmıştır.6100 Sayılı HMK'nın 266.maddesi hükmüne göre; çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur.

6100 Sayılı HMK'nın 281. maddesinde ise; tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri, mahkemenin, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği, ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

İlk Derece Mahkemesince ek rapor alınması konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda, bilirkişi raporuna karşı itirazları değerlendirmek de uzman bilirkişilerin görevidir. Bu nedenle diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin davalı tarafın bu yöndeki istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Bu değerlendirmeler doğrultusunda; davacı ve davalı vekillerinin istinaf talebinin kabulüne, HMK m.353/1-a-6 uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen eksiklikler giderilerek sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.