İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1793 K.2021/988

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.04.2019 gün ve 2017/863 Esas 2019/294 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı avukatı tarafından istenilmesi üzerine , dairemize gönderilen dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı tarafından verilen 26.07.2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile davalının 31/12/2015 tarih, D15/062 numaralı sözleşmeyi akdettiklerini, sözleşmeye göre müvekkil şirketin işinin hibe çıkartabilmek amacıyla proje hazırlamak olduğunu, sözleşme gereği edimlerde öncelik sırasının davalı şirkette olduğunu, davalı şirketin yapması gereken ödemeyi yapmamasına rağmen müvekkilinin sözleşme imzalanması sonrasında projeyi hazırlamak için gerekli personeli hazır ettiğini, davalı şirketler ile görüşmeler yaptığını, e-mail yoluyla sürekli iletişimde kaldığını,

üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini buna rağmen davalı şirketin bilinmeyen bir nedenle hibe başvurusu yapmaktan vazgeçtiğini müvekkiline ilettiğini, gerekli belgeleri müvekkiline teslimden imtina ettiğini, takip konusu sözleşmenin 3. sayfasında yer alan 1numaralı maddeye göre ".davalı şirket herhangi bir nedenle projenin hazırlanmasından veya hazırlanan projenin teslim edilmesinden vazgeçerse, ertelemek isterse, sağlamakla sorumlu olduğu bilgi ve belgeleri sağlamazsa veya imzaya sunulan projeyi imzalamak istemezse, ....'e proje hazırlama ve teslim bedelini,

projenin son başvuru tarihinden önce eksiksiz olarak ödemekle yükümlüdür..." düzenlemesinin bulunduğunu, sözleşme hükümleri gereğince davalı şirketin proje hazırlama bedelini faiziyle ödemesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davalının İzmir 26.İcra Müdürlüğü'nün 2017/1293 Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YANIT

Davalı avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket temsilcisinin sözleşme öncesi karşılıklı görüşmelerle davalı .... yetkilisinin "Kırsal Kalkınma Aydın Bölgesi" yatırım hibe desteği ile ilgili dosyaların tamamını hazırlayacağını, yatırım hibe desteği için müracaat etme işlemini üstlenerek sözlü olarak anlaştıklarını, davacının sözleşmeden bir hafta sonra müvekkilini telefonla arayarak çalışmayı başlatamayacağını belirttiğini, davacının müvekkili için herhangi bir çalışma yapmadığını, uygun yatırım programı olması halinde haber edeceğini belirttiğini,

davacının herhangi bir başvuru yapmaksızın haksız kazanç peşinde olduğunu, müvekkilinin vazgeçmesinin söz konusu olmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 03.04.2019 tarih 2017/863 Esas 2019/294 Karar sayılı kararında özetle; "davacı tarafından borçlu aleyhine 06/02/2017 tarihinde ilamsız takip başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça itirazın iptaline yönelik olarak eldeki davanın açıldığı, davacı ve davalının ticari defterleri ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığı, ticari defter kayıtlarında sözleşme konusu hizmete ilişkin herhangi bir kayıt ve dayanak belge bulunmadığı, taraflar arasında 31/12/2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı,

sözleşmenin 1.ve 2.maddelerinde geçen gerekli başvuru evraklarının davalı şirkete gönderildiğine ilişkin veya davalı taraftan istenildiğine ilişkin dosyada bilgi ve belge olmadığı, davalı tarafça da sözleşmenin 2.sayfasında "2015 yılı Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanaması ile ilgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar Başvuru Çağrı Rehberinde" belirtilen evrakların eksiksiz olarak davacı tarafa ibraz edilip edilmediğine ilişkin, kurumlar vergisi beyannamesi dışında belge ibraz edilmediği, tarafların sözleşme hükümleri kapsamında yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğine ilişkin dosyaya yeterli kanıt sunulmadığı,

bu hususta davacı tarafça usulüne uygun olarak ispat yükününün yerine getirilmediği, dosya kapsamı ile anlaşılmış olup ispat edilemeyen davanın reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı avukatı tarafından verilen 16.05.2019 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin proje yazımı için gerekli bilgi ve belgeleri isteme yükümlülüğü bulunmadığını, davalının bilgi ve belgeleri vermesi gerektiğini, teslim süresinde dahi sözleşmede yazılı olduğunu, davalının sözleşme gereğince teslim edilmesi gereken evrakları teslim etmediğini, projeden vazgeçtiği ispat yükünün davalı tarafta olduğunu, bilgi ve belge sunduğunu davalı tarafın ispat etmesi gerektiğini, sözleşmenin 311.maddesine göre sözleşme bedelinin davalı tarafın ödemesi gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;

Taraflar arasında davada, hibe projesi yazımı ve iş takibi konulu eser sözleşmesinin 31.12.2015 tarihinde imzalanarak kurulduğu, ancak davalının proje için gerekli belgeleri teslim etmemesi nedeniyle ilgili sözleşmeye göre proje hazırlama ve teslim bedelini ödemekle yükümlü olduğundan bahisle girişilen icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Taraflar arasında eser sözleşmesinin yazılı olarak kurulduğu ve davalı iş sahibinin eser sözleşmesine konu projenin hazırlanması için gerekli belgeleri teslim etmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı taraf tacir olup basiretli bir işadamı gibi davranmakla yükümlüdür. İmzaladığı sözleşme hükümlerinin aksini ancak yazılı belge ile ispatlamak zorunda olup, davalı taraf başvurunun davacı ....'in teklifi üzerine yapılmadığını ispatlayamamıştır.

31.12.2015 tarihli sözleşmenin 3.sayfasındaki 1.maddeye göre, sözleşmenin imzalanmasından sonra, sözleşmenin akidi olan "Kuruluş" olarak adlandıran davalı tarafın, sözleşme konusu iş tamamlanmasa dahi projenin hazırlanmasından vazgeçilmesi veya belgelerin teslim edilmemesi halinde, proje hazırlama ve teslim bedelini eksiksiz ödemekle yükümlü olduğunun imza altına alındığı, sözleşmeye göre proje ve teslim bedelinin 10.000,00 TL olduğu,

% 50'sinin sözleşme tarihinde, % 50'sinin proje teslim tarihinde ödeneceği anlaşılmakla sözleşmenin açık hükümleri dikkate alınarak süresinde açılan itirazın iptali davasının mahkemece 10.000,00 TL asıl alacak üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi dairemizce usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

İcra takibine konu alacak tutarının likit nitelikte olduğu belirgin bulunduğundan takibe haksız itiraz eden borçlunun, alacaklı yararına hüküm altına alınan asıl alacak tutarının % 20’ı oranında tazminata mahkum edilmesine, davacı tarafın davalı tarafı takip tarihinden önce ihtarname ile temerrüde düşürmediği, sözleşmede belirlenen ödeme tarihlerinin kesin vade niteliğinde olmadığı,

davacının takip tarihine kadar işlemiş faiz alacağı talebinde bulunamayacağı kanaatine varılmakla davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davalı borçlunun İzmir 26.İcra Müdürlüğünün 2017/1293 Esas sayılı takip dosyasına konu, 10.000,00 TL asıl alacağa ilişkin itirazının iptali ile asıl alacağı takip tarihinden itibaren avans faiz oranı uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacağın % 20'si miktarındaki 2.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HMK'nın 353/(1)-b-2.maddesinde,"Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ..."duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı avukatının istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2.maddesi gereğince kaldırılarak esas hakkında yeniden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.