İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1037 K.2021/934

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27.06.2018 tarih ve 2018/425 Esas, 2018/694 Karar sayılı kararının, incelenmek üzere dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İşbu dava dosyasından davanın reddine dair 29.11.2017 tarih, 2014/880 Esas, 2017/1212 Karar numaralı ilamının istinaf edilmesi üzerine dairemizin 02.04.2018 tarih, 2018/438 Esas, 2018/386 Karar numaralı ilamı ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK 3353/(1)-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın dairemiz kararına uygun bir şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacılar avukatının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, 536.180,59 TL bedelinin %15'i tutarında gösterilecek nakti teminat veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında dava konusu olan Aliağa ....

Noterliği'nin 16.04.2014 tarih, 4767 yevmiye nolu, 800.000,00 TL bedelli temliknameye istinaden davacılar ....., ..... iş ortaklığı adına, dava dışı iş sahibi .....'nde doğmuş ve doğacak hak ve alacaklarından yargılama süresince davalılara ödenmemesi konusunda, 6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir koyulmasına karar verilmiş olup, dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş, ilk derece mahkemesi 27.06.2018 tarih, 2018/425 Esas, 2018/694 Karar numaralı ilamı ile, HMK 353/(1)-a-6 koşullarının olmadığından,

HMK 353/(1)-b-2 maddesi gereğince dosyanın dairemiz tarafından bakılması gerektiğinden bahisle, dosya dairemize iade edilmiş, bunun üzerine dairemiz, 09.02.2021 tarih, 2021/131 Esas, 2021/204 Karar numaralı ilamı ile, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararının taraflara tebliğ edilmesi ve taraflarca istinaf edilmesi halinde dosyanın dairemize gönderilmesi gerektiğinden bahisle dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiş, ilk derece mahkemesince gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmiş olup, dosyanın tekrar dairemize bu haliyle gönderildiği görülmüştür.

1982 Anayasası'nın 138. maddesi: "Hakimler görevlerinde bağımsızdırlar, Anayasa'ya Kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler..." 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a maddesi: "((1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir: 1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması. 3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi dışında kalması. 4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, merci tayinine karar verilmiş olması.

6) Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması..." yine 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi de "2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilir..." hükümlerini içermektedir.

Her ne kadar ilk derece mahkemesi HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi koşullarının oluşmadığından ve davaya HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca dairemizin bakması gerektiğinden bahisle dosyayı dairemize iade etmiş ise de; yukarıda belirtilen Anayasa'nın 138 maddesine göre hakimler Anayasa'ya, kanunlara ve vicdani kanaatlerine göre karar verirler. Yine yukarıda belirtilen HMK 353/(1)-a maddesinde de, istinaf mahkemelerinin vermiş oldukları kaldırma kararlarının KESİN olduğu belirtilmiş olup, Yasa'da ilk derece mahkemesi tarafından istinaf mahkemesinin kaldırma kararına karşı dosyanın iade edileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Dairemizin 02.04.2018 tarihli kaldırma kararında da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, dava dilekçesinde talep bulunmasına rağmen ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda,dairemiz kaldırma kararında belirtilen hususlarda olumlu olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür.

Her ne kadar ilk derece mahkemesi davaya HMK 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca dairemizin bakması gerektiğinden bahisle dosyayı dairemize iade etmiş ise de, yukarıda da belirtildiği üzere, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda olumlu olumsuz hüküm bulunmayan taleplerin olduğu,

dosyaya dairemiz tarafından bakılması halinde tarafların iki dereceli kanun yolunun elinden alınması anlamına geleceği gibi, esasen yukarıda da belirtildiği üzere HMK 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca verilen kararların kesin nitelikte olduğu ve mahkemenin dosyanın tekrar dairemize iade edilmesinin yasal dayanağının bulunmadığı anlaşılmakla, dairemizin önceki kaldırma kararı doğrultusunda gerekli işlemler yapılmak suretiyle, dava dilekçesinde belirtilen tüm talepler yönünden olumlu olumsuz hüküm kurulmak suretiyle, verilecek kararın taraflara tebliğ edilmek suretiyle,

tarafların istinafta bulunması halinde bu kararın ve dosyanın dairemize gönderilmesi gerekmesine rağmen usul ve yasaya aykırı bir biçimde dosyanın tekrar dairemize iade edilmiş olması doğru olmamıştır.

Tüm bu nedenlerle, dosyanın İKİNCİ KEZ geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.