İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1793 K.2022/1664

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/825 Esas sayılı dosyasından verilen 18.10.2022 tarihli ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. Yapılan inceleme sonucunda;

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: "Taraflar arasında Güneş Enerjisi Santrali Kurulması yönünde eser sözleşmesi olup, davacı yüklenicinin edimini yerine getirdiğini, ancak hakedişini alamadığını" iddia ederek, bu konuda yapılan icra takibine itirazın iptalini ve ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir..

YANIT

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: "davanın reddine" karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; 18/10/2022 tarihli ara kararı gereğince; "talep konusu alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi sebebiyle yasal şartlar oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinafa başvuru dilekçesinde özetle: "Yaklaşık ispatın yeterli olduğunu" ifade ederek ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

DEĞERLENDİRME

İlk derece mahkemesince verilen "ihtiyati haciz isteğinin reddi" kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dairemizce yapılan incelemede aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:

Davacı taraf; "Güneş enerjisi santrali kurulması ile ilgili sözleşmedeki edimini yerine getirdiği halde hakedişini alamadığını" iddia etmektedir.

Davalı taraf ise "davanın reddini" savunmaktadır.

Davacının ihtiyati haciz isteğinin "yaklaşık ispat koşulları oluşmadığı" gerekçesi ile reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından bu red kararının istinaf kanun yoluna taşındığı anlaşılmıştır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

265. maddesinde ise. “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde somut olaya gelince:

Eldeki davada; taraflar arasındaki Güneş Enerjisi Santrali Kurulması İşi ile ilgili eser sözleşmesi gereğince hakediş alacağının bulunduğu iddia edilmekle, söz konusu alacağın yargılamayı gerektirmesine göre, ortada henüz muaccel bir alacak bulunmamaktadır.

Buna göre İİK.'nun 257 ve devamı maddelerindeki "öncelikle muaccel alacak bulunması" şeklindeki ihtiyati haciz koşullarının somut olayda gerçekleşmediği görülmekle, ilk derece mahkemesinin "ihtiyati haciz isteğinin reddi" yönündeki kararının usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusu yerinde olmadığından, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.