İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/327 K.2022/578

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.06.2021 tarih ve 2010/490 Esas, 2021/525 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin taraf avukatları tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

HMK 344. maddesi, “İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346. maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

İstinaf incelemesine konu asıl dava, birleşen dava ve karşı dava alacak istemine ilişkin olup, mahkemece, asıl davanın kabulü ile, 1.228.500,00 TL nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın kısmen kabulü ile, 5.869.346.24 TL nin 20.000,00 TL lik bölümüne dava tarihi olan 21/03/2011, 5.849.346,24 TL lik bölümüne ıslah tarihi olan 07/08/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine, birleşen karşı davanın ise reddine dair karar verilmiştir.

İstinaf kanun yoluna taraf avukatları başvurmuş, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından verilen 24.12.2021 tarihli dilekçesi ile ayrıca adli yardım talebinde bulunulmuştur.

Dosyaya sunulan 13.12.2021 tarihli sayman mutemet alındısına göre, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından, 3 kez 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 2 kez 100,00 TL istinaf nispi karar harcı yatırıldığı, yine dosyaya sunulan 24.12.2021 tarihli sayman mutemet alındısına göre, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından 59,30 TL istinaf maktu karar harcı yatırıldığı;

Ancak, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ...

Şti vekili Av. ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduktan sonra ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen dosyalara ilişkin istinaf nispi karar harçlarının tamamlanması için çıkarılan muhtıraya binaen adli yardım talebinde bulunduğu görülmüş ve dosya istinaf incelemesi için dairemize gönderilmiş olup, dairemizin 2022/327 Esas sayılı dosyasından verilen 21.03.2022 tarihli ara karar ile asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ...

Şti vekili Av. ...'nun adli yardım talebinin reddine dair ara karar verilmiş, bu ara karara karşı asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından verilen 30.03.2022 tarihli dilekçesi ile itiraz edilmiş, itiraz üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi tarafından verilen 04.04.2022 tarih ve 2022/2 D.İş E.K sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ...'nun adli yardım isteğinin reddedilmesi nedeniyle, asıl ve birleşen dava yönünden eksik yatırılan istinaf nispi karar harcının, mahkeme veznesine HMK 344. maddesi uyarınca bir haftalık kesin süre içinde yatırması, aksi taktirde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağı hususunda ilk derece mahkemesi tarafından muhtıra çıkarılmak üzere geri çevrilmesine dairemiz tarafından karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkemece kesin süre içinde istinaf harçlarının yatırılmaması halinde istinaf başvurusundan vazgeçilmiş sayılmasına dair ek karar verilmesi prosedürünü de işletip, ek kararı tebliğ ettirmelidir.

Karara karşı kanun yoluna başvurulması halinde alınacak karar ve ilam harcının ne olacağı konusunda 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nda düzenleme bulunduğu gibi Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11/04/2012 tarihli 2012/9-265 Esas, 2012/294 Karar sayılı ilamı ile yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10/04/2013 tarihli 2012/8-1496 Esas 2013/505 Karar sayılı ilamında da bu hususa değinilmiştir.

Kanun yoluna başvurulması halinde alınacak karar ve ilam harcının belirlenmesinde davaların maktu harca veya nispi harca bağlı olup olmaması önem taşır.

Maktu karar ve ilam harcına bağlı davaların kabul ve reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurması hali ile nispi karar ve ilam harcına bağlı davaların reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvuru hallerinde, kanun yolu harcının tümünün başvuru tarihindeki tarifeye göre maktu ve peşin olarak alınması gerekir.

Nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların kanun yoluna getirilmesi halinde ise, mahkemece hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin olarak alınır.

Bu tür davalar, niteliği itibariyle nispi harca tabidir.

Kararın verildiği ve istinaf kanun yoluna başvuru tarihi itibariyla yürürlükte olan Harçlar Tarifesi ile, esasa ilişkin kararlara yönelik istinaf başvurusunu içeren istemlere ilişkin nispi harç oranı %0 68.31'in 1/4'ü olarak belirlenmiştir.

Açıklanan nedenle; istinaf başvurusu halinde, mahkemece asıl davada kabul edilen miktar üzerinden hükmedilen 1.228.500,00 TL'nin %0 68,31 oranı üzerinden hesaplanan 83.918,83 TL'nin 1/4'üne tekabül eden 20.979,70 TL istinaf peşin karar harcı yatırılması gerekirken, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından 100,00 TL istinaf nispi karar harcı yatırıldığı,

Mahkemece birleşen davada kabul edilen miktar üzerinden hükmedilen 5.869.346,24 TL'nin %0 68,31 oranı üzerinden hesaplanan 400,935,04 TL'nin 1/4'üne tekabül eden 100.233,76 TL istinaf peşin karar harcı yatırılması gerekirken, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından 100,00 TL istinaf nispi karar harcı yatırıldığı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme sonucunda anlaşılmıştır.

Belirtilen nedenle, asıl davada davalı-birleşen dosyada davalı-karşı davacı ... Şti vekili Av. ... tarafından asıl dava için yatırılması gereken 20.879,70 TL istinaf nispi karar harcı ile birleşen dava için yatırılması gereken 100.133,76 TL istinaf nispi karar harcının tamamlanması için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.