İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1381 K.2023/1197

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12.06.2023 tarihli 2023/113 D. İş Esas, 2023/113 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin talep eden alacaklı ... Şirketi vekili tarafından istenilmesi üzerine dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özet ile.

Müvekkili şirket ile müteveffa ... arasında imzalanan sözleşme ile davalının, ... sitesinin alüminyum doğrama, balkon, merdiven korkulukları, otomatik panjur, teras ve balkon pergole işlerinin yapımı borcunu üstlendiğini, yapılacak işlerin karşılığı olarak müvekkili şirketin 400.000,00-TL, 225.000,00-TL, 200.000,00-TL, 600.000,00-TL ve 600.000,00-TL değerinde olmak üzere toplam 5 adet çeki teslim ettiğini, banka havalesi ile 2.100.000,00-TL'lik ödeme için anlaşılması nedeniyle toplam 4.125.000,00-TL ödeme borcu altına girdiğini, dilekçe ekinde örneği sunulan proforma faturanın ödeme kalemlerine ilişkin olarak ... tarafından düzenlendiğini,

işin teslim süresinin yapının sıva işlemlerinin bitmesini izleyen 90. gün olarak kararlaştırıldığını, sözleşme uyarınca müvekkili şirketin 31/03/2023 tarihli 400.000,00-TL tutarlı çeki, 30/04/2023 tarihli 225.000,00-TL tutarlı çeki ödeyip, 20/12/2022 tarihinde 71.000,00-TL ve 2.029.000,00-TL'lik ödeme işlemlerini gerçekleştirdiğini, müvekkilinin sözleşme uyarınca kendi borcunu düzenli ve aksatmadan ifa etmişse de davalının, sözleşmede yazılı işleri belirlenen sürede bitiremeyeceğinin vefat etmesi nedeni çok açık olduğunu,

borçlunun yasal mirasçıları hakkında Menderes İcra Müdürlüğünün 2023/1071 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de Menderes İcra Müdürlüğünün 31/05/2023 tarihli kararı ile mirasçılar aleyhine 3 aylık süre dolmadan takip yapılamayacağı sebebi ile taleplerinin reddedildiğini, işin bitirilmesinin mümkün olmaması nedeni ile alacağın herhangi bir teminat altına alınmaması nedeniyle ihtiyati haciz istemek zaruretinin hasıl olduğunu, haricen yaptığımız istihbarat çalışması sonucunda borçlunun mallarını kaçırma çabası içerisinde olduğunun tespit edildiğini,

müteveffanın ne kadar borcu olduğunun belli olmadığından ve ölüm nedenin intihar olması sebebi ile belirsiz bir durum oluştuğunu bildirmiş, borçlu mirasçılarının borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına Menderes İcra Müdürlüğünün 2023/1071 sayılı dosyasından ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 12.06.2023 tarih ve 2023/113 D.İş Esas, 2023/113 Karar sayılı kararı ile özetle; "...Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; talep eden taraf ile ... unvanlı iş yeri arasında adi yazılı eser sözleşmesinin düzenlendiği, işin süresinin sıvadan sonra 90 iş günü olarak, bedelinin ise 110.000,00-TL peşin, kalan bölümünün taksitler halinde ödenmek üzere 2.300.000,00-TL olarak kararlaştırıldığı, ... tarafından 16/12/2022 tarihli 3.900.000,21-TL'lik kdv dahil proforma fatura düzenlendiği, talep eden tarafça 20/12/2022 tarihinde 2.029.000,00-TL ve 71.000,00-TL'lik havaleler yapıldığı,

dava dilekçesine ekli çeklere ait olduğu anlaşılan belge örnekleri sunulmuş ise de, sunulan belge örneklerinin çek görüntüsü niteliğinde bulunmadığı, iddia edilen çeklerle ilgili olarak bir ödeme yapılıp yapılmadığını kanıtlar nitelikte belge örnekleri olmadığı, her ne kadar talep eden tarafça, havaleler dışında 400.000,00 ve 225.000,00-TL bedelli çeklerin ödendiği talep edilmiş ise de, talep dilekçesine ekli ödemeyi kanıtlar nitelikte ve yeterlilikte belgelerin sunulmadığı gibi proforma fatura bedeli ile sözleşmede kararlaştırılan iş bedelinin ve talep dilekçesinde dile getirilen sözleşme bedelinin birbiri ile uyumlu olmadığı,

sözleşmede işin sıvadan sonra başlayacağı ve 90 iş günü sonrasında bitirileceği kararlaştırılmışsa da, ilgili yapıda sıva işleminin tamamlandığı, tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığı, sözleşmede kararlaştırılan işin yapımına başlanıp başlanmadığı, başlanmışsa hangi tarihte başlandığı ve hangi tarihte sona ereceğine ilişkin hiçbir delil ve belgenin dilekçeye ekli olarak sunulamadığı,

mirasçıların işe devam edip, sözleşmeyi yerine getirmelerinin mümkün olup, karşı taraf borçlunun vefatının başlı başına sözleşmenin yerine getirilememesi nedeni olamayacağı, mirasçıların yasal süre içinde mirası reddetmeleri de mümkün olup, henüz sürenin sona ermediği gibi bu konuda dosyada bir delil de toplanmadığı, talep eden tarafın alacağının muaccel ve talep edilebilirliği konusunda yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde yeterli nitelikte delil ve belgeyi dilekçeye ekli olarak sunmadığı,

iddiaların yargılamayı gerektirdiği gibi talep dilekçesinde mirasçıların malları kaçırma çabası içinde olduklarına dair iddianın soyut bir iddia olup, bu iddiaya ilişkin hiçbir delil ve belgenin dilekçeye ekli olarak sunulmadığı birlikte değerlendirildiğinde. İKK'nun 257.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasal koşulların oluşmadığı dikkate alınarak, talebin reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN

Talep eden alacaklı ... Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Talep eden alacaklı ... Şirketi vekili tarafından verilen 14.07.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle.

Müvekkili şirket ile müteveffa ... arasında imzalanan sözleşme ile müteveffanın, ... sitesinin alüminyum doğrama, balkon, merdiven korkulukları, otomatik panjur, teras ve balkon pergole işlerinin yapımı borcunu üstlenmiş, yapılacak işlerin karşılığı olarak müvekkili şirket ... ... adına 31/03/2023 Tarih ve 8773571 Seri Nolu, 30/04/2023 Tarih ve 8773572 Seri Nolu, 31/05/2023 Tarih ve 8773573 Seri Nolu, 30/06/2023 Tarih ve 8773574 Seri Nolu, 31/07/2023 Tarih ve 8773575 Seri Nolu Çek olmak üzere 5 adet çeki teslim ettiğini,

banka havalesi ile 2.100.000,00-TL'lik ödeme için anlaşılması nedeniyle toplam 4.125.000,00-TL ödeme borcu altına girdiğini, müteveffanın sözleşmede yazılı işleri belirlenen sürede bitiremeyeceğinin vefat etmesi nedeniyle çok açık olduğundan, müteveffa borçlunun yasal mirasçıları hakkında Menderes İcra Müdürlüğünün 2023/1071 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, fakat Menderes İcra Müdürlüğünün 31/05/2023 tarihli kararı ile mirasçılar aleyhine 3 aylık süre dolmadan takip yapılamayacağı sebebi ile talebimizin reddedildiğini sözleşme, ödenen ve ödemesi taahhüt edilen meblağlara ilişkin somut deliller sunulduğunu,

müvekkilinin mağduriyetine sebep olunmaması adına ihtiyati haciz talebinde bulunmalarına rağmen mahkemece ihtiyati haciz kavramının amacı gözetilmeksizin red kararı verildiğini, borçlu mirasçılarının borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına Menderes İcra Müdürlüğünün 2023/1071 sayılı dosyasından ihtiyati haciz konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

Talep, eser sözleşmesi uyarınca iş bedelinin ödendiği ancak yüklenicinin vefat etmesi nedeniyle sözleşme gereğince kararlaştırılan işlerin tamamlanamayacağı iddiasına dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı verilmesini talep eden iş sahibi, aleyhine ihtiyati haciz istenen ise yüklenicinin mirasçılarıdır.

İhtiyati haciz kararı verilmesinin yasal koşulları İİK'nun 257. maddesinde düzenlenmiş olup, talepte bulunan alacaklı tarafından, alacağın varlığı ve miktarı hususunda, yaklaşık ispat olgusunun yerine getirilmesi gerekmektedir. İİK'nun 258. maddesi uyarınca, alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi mecburdur.

Tarafların iddia ve savunmalarının gerçekliği ve haklılığı yapılacak olan yargılama sonunda ortaya çıkacak ise de, ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği tarih itibariyle ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, davacının davalıdan alacağının olup olmadığı ve alacak miktarı yargılamayı gerektirmekte olup, dosyada bu aşamada bulunan deliller, ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsünü sağlayacak nitelikte değildir. Ayrıca borçlunun ölümünden sonra 3 aylık süre beklenilmeden ihtiyati haciz talep edilmiş olup, mirasçıların yasal süre içinde mirası reddetmelerinin mümkün olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurularının HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.