İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/507 K.2025/656

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/74 Esas sayılı dosyasından verilen 24.02.2025 tarihli ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile özetle. Müvekkili ... A.Ş., işveren ... A.Ş. -... Tesisleri Projesi'nde yüklenmiş olduğu ... işi için şartname gereği üretimini Davalı ... A.Ş. 'ye yaptırmak üzere 01.10.2021 tarihinde onaylanmış sipariş formu gereği. 52 Adet L980mm x H5920mm, 40 mm kalınlıkta CRP panel ve 8 adet L890mm x H5920mm, 40 mm kalınlıkta CRP panel ile ilgili ürünlerin üretimi için 18.257,37 Euro bedel karşılığı ...

A.Ş. ile anlaştığını, ilgili siparişlerin karşılığında müvekkili şirketin Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğü 2024/4972 Esas sayılı icra dosyasına konu 7.732,50-Euro ödemeyi davalı borçlu firmaya yaptığını, davalı borçlu şirket tarafından üretilerek ... gönderilen ürünlerin montaj sonrası ... Kalite Kontrol Şefliği tarafından tutulan olumsuz raporlar nedeniyle Geçici Kabulün yapılamadığını, ilgili ayıpların davalı ...

A.Ş.nin bildirildiğini ve davalı firma tarafından ürünlerin yenilerinin üretilmesinin kabul edildiğini, ancak GRP panellerin değişmesine rağmen hala kusurların ortaya çıktığının görüldüğünü, hangar kapısı cephesinin Kuzeye bakması ve rüzgar yüküne aşırı maruz kalması, GRP panel odacıklarının yatay elemanlarında beyaz çizgi izlerin oluşması, mevsim geçişlerinde etkiyecek farklı sıcaklıklardaki değişken yüklere ve yorulmalara karşı bütünlüğünü kaybetme riskinin iş veren ...

A.Ş. tarafından endişe uyandırdığını, değişken sebeplerden oluştuğu düşünülen renk ton farklılıkları ve beyaz çizgilerin tahmin edilemeyen zamanlarda oluşabileceği gibi estetik açıdan da kabul edilemez bir görüntü oluşturduğundan ...

A.Ş.'nin ayıplı imalatı nedeniyle geçici kabulün askıya alındığını, ikinci part ürünlerde de aynı kusurların devam etmesi sebebiyle bu sefer davalı firma tarafından üçüncü part ürünlerin üretiminin başladığını, kaplama malzemesi olarak kullanılan ... A.Ş. marka GRP ürün için ana İş sahibi ... AŞ. tarafından yapılan olumsuz tespitler, değişiklik yapılmasına rağmen devam eden kusurlarla birlikte ileri süreçlerde İstanbul Havalimanı ...

Kapısında oluşabilecek ayıplar ve gizli ayıpların müvekkili şirkette ciddi kuşku uyandırdığını ve kabul edilemez halde olduğundan üçüncü part ürünlerin üretildikten sonra davalı firma fabrikasında inceleme yapmak üzere müvekkili şirket yetkililerinden montaj formen ... ve ...

Proje Yöneticisi ...'nun davalı firmanın fabrikasında kontrollerini sağladığını, müvekkili şirket yetkilierinün üçüncü part ürünlerde de ayıpların devam ettiğini görmeleri üzere üçüncü part ürünlerin sevkine izin vermediklerini, izah edilen hususlar için sipariş Formunda yer alan ürünlerin ayıplı ve gizli ayıplı olması nedeniyle ilgili faturaların bedelsiz kaldığının tespiti ile borçlu olunmadığının tespiti talepli takip öncesi Menfi Tespit davasının Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/78 Esas sayılı dosyası ile açıldığını, mahkeme tarafından İstanbul havalimanında keşif yapıldığını, bilirkişilerce ürünler ve belgelerin incelendiğini,

lehlerine bilirkişi raporlarının dosyaya ibraz olunduğunu, dava sonunda ise kararın lehlerine çıkarak ürünlerin ayıplı olduğu ile faturaların bedelsiz kaldığının hüküm altına alındığını beyanla, borçlunun, borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, davalı tarafça yapılan kötü niyetli şekilde yapılan haksız itirazın iptalini, davalının haksız itirazı neticesinde duran icra takibinin ticari faizi ile devamını, davalının haksız itirazları neticesinde takibin durması nedeniyle, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini,

yargılama giderleriyle ücreti vekaletin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

YANIT

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ile özetle; Haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, haksız ve kötüniyetle icra takibi yapan davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 2025/74 Esas sayılı dosyasından verilen 24.02.2025 tarihli ara kararı ile özetle; "... Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı vekilince 1.013,90 TL ihtiyati haciz talep harcı 21/02/2025 tarihinde ikmal edilmiştir. Dava dilekçesi, mahkememizin istinaf incelemesinde olan 2023/78 Esas, 2024/513 Karar sayılı dosya içeriği, davalı borçlunun icra dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesi içeriği ve davalının mal kaçırma iddiasına ilişkin dosyada herhangi bir delil ve belge bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde ihtiyati haciz talebinin reddine, " dair karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN

Davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili tarafından verilen 26.02.2025 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle. Müvekkili ... A.Ş., işveren ... A.Ş. -... Tesisleri Projesi'nde yüklenmiş olduğu .... Kapısı işi için şartname gereği üretimini Davalı ... A.Ş. 'ye yaptırmak üzere 01.10.2021 tarihinde onaylanmış sipariş formu gereği.

52 Adet L980mm x H5920mm, 40 mm kalınlıkta CRP panel ve 8 adet L890mm x H5920mm, 40 mm kalınlıkta CRP panel ile ilgili ürünlerin üretimi için 18.257,37 Euro bedel karşılığı ... A.Ş. ile anlaştığını, ilgili siparişlerin karşılığında müvekkili şirketin Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğü 2024/4972 Esas sayılı icra dosyasına konu 7.732,50-Euro ödemeyi davalı borçlu firmaya yaptığını, davalı borçlu şirket tarafından üretilerek ... gönderilen ürünlerin montaj sonrası ...

Kalite Kontrol Şefliği tarafından tutulan olumsuz raporlar nedeniyle geçici kabulün yapılmadığını, ikinci part ürünlerde aynı ayıplı imalatın devam ettiğini, davalı firmanın fabrikasında kontrolleri sağladığını, müvekkili şirket yetkilileri üçüncü part ürünlerde de ayıpların devam ettiğini görmeleri üzerine üçüncü part ürünlerin sevkine izin vermediğini, sipariş formunda yer alan ürünlerin ayıplı ve gizli olması nedeniyle faturaların bedelsiz kaldığının tespiti ile borçlu olmadıklarının tespiti talepli takip öncesi menfi tespit davasının Karşıyaka Asliye Tİcaret Mahkemesinin 2023/78 Esas sayılı dosyasının açıldığını,

mahkeme tarafından ... havalimanında keşif yapıldığını, bilirkişilerce ürünlerin ve belgelerin incelendiğini, lehlerine bilirkişi raporlarının dosyaya ibraz olunduğunu, tüm bilirkişi raporlarının lehlerine gelerek ürünlerin davalı firmanın ayıplı üretiminden kaynaklandığına kanaat getirildiğini, dava sonunda ise kararın lehlerine çıkarak ürünlerin ayıplı olduğu ile faturaların bedelsiz kaldığının hüküm altına alındığını, davalının gizli ayıplı ve ayıplı ürün imalatının sabit olması nedeniyle sözleşme yapıldıktan sonraki davalıya yapılan ilk ödemenin iadesi için haklı talepleri olduğunu,

alacaklarına yönelik yaklaşık ispatın yerine getirildiğini ve iş bu davanın süresi içinde hükmün infazının sonuçsuz kalmasına sebebiyet verecek işlemlerin yapılabileceğinin açık olduğunu, yerel mahkemenin mal kaçırma iddiasına ilişkin delil ve belge sunulmadığından ihtiyati haciz taleplerinin reddedilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin 24.02.2025 tarihli ihtiyati haciz taleplerinin ret ara kararının kaldırılmasını, borçlunun borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminatsız ihtiyaten haczine karar verilmesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

YANIT

Davalı vekili tarafından verilen istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesine yanıt ile özetle: Dilekçelerinde ayrıntılı olarak açıkladıkları üzere, davacı tarafın ihtiyati haciz kararının reddi ile ilgili istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin ilk derece mahkemesi tarafından ara kararla reddine karar verildiği, verilen ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.

İhtiyati tedbir; 6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içerisinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek maksadıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde Mahkemece uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz; 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.” düzenlemeleri mevcuttur.

İhtiyati haciz kararı verilmesinin yasal koşulları İİK'nun 257. maddesinde düzenlenmiş olup, talepte bulunan alacaklı tarafından, alacağın varlığı ve miktarı hususunda, yaklaşık ispat olgusunun yerine getirilmesi gerekmektedir. İİK'nun 258. maddesi uyarınca, alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi mecburdur.

Tarafların iddia ve savunmalarının gerçekliği ve haklılığı yapılacak olan yargılama sonunda ortaya çıkacak ise de, ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği tarih itibariyle ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde somut olaya gelince:

Davacı taraf, davalı ile ticari ilişki çerçevesinde davacı şirket, davalı şirket'in istem ve taleplerine uygun şekilde ifa ve teslim yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, siparişlerin üretilerek sevk irsaliyesi ile teslim edildiğini ürünlerin montaj sonrası tutulan olumsuz raporlar nedeni ile geçici kabul yapılmadığını, davalı firmanın yenilerini üretmeyi kabul ettiğini, belirterek ihtiyati haciz tatbikine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında eser sözleşmesinin akdedildiği, yüklenici olan davacının bu sözleşmeden kaynaklanan alacağının tahsili talebiyle davalı hakkında icra takibi başlattığı, davalının ise " itiraz ederek takibi durdurduğunun görüldüğü, buna göre taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı edimlerin yerine getirilip getirilmemesi ve ödemelerin tamamının yapılıp yapılmadığına dair yargılamayı gerektiren bir uyuşmazlığın söz konusu olduğu,

talebe konu edilen alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle, İİK.'nın 257 ve devamı maddeleri gereğince dosya kapsamında sunulan delillerin muaccel bir alacağın varlığına ilişkin "yaklaşık ispat" ölçüsünü sağlayacak nitelikte olmadığı, davalı firmanın yenilerini üretmeyi kabul ettiğini dava dilekçesinde beyan edildiği,

ticari ilişkinin devam ettiği, ayrıca İİK 257/2 maddesine göre davalının mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisinin kaçmağa hazırlandığı yahut kaçtığına ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunduğu ile ilgili olarak da yaklaşık ispata yarar dosya kapsamında delil bulunmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin reddine ilişkin kararında usule ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin bu husustaki istinaf istemi de yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen ara karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.