İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2018/2287 K.2021/755

İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/05/2018 tarih ve 2016/247 Esas-2018/479 Karar sayılı karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmış olmakla, dosyada bilgi ve belgeler değerlendirilerek gereği düşünüldü:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil Kooperatifin hazırladığı "Kooperatif ortaklarının ürettiği çekirdeksiz kuru üzümün savurma işleminin Kooperatif tarafından topluca yapılması ve ayıklanmış ürünün büyük plastik kasalarda muhafaza edilmesi" (IPART) projesi kapsamında.

3000 adet plastik konteyner alımı için, 22.12.2014 tarihli teklif davet mektubu ile icaba davette bulunulduğu ve davete 31.07.2015 tarihine kadar geçerli teklif alınan davalı .... firması 169,00TL fiyat ile en uygun teklif vererek icap yapıldığını, İcabın sözleşmenin kurulmasını sağladığını, icabın kurucu yenilik doğuran bir hak olduğunu, icapla bağlı kalındığını, 31.07.2015 e kadar geçerli olan önerinin kooperatifçe kabul edildiğini dolayısıyla davalı firma ile kooperatif arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olduğunu,

davalı firma hammadde ve döviz kurundaki değişiklik nedeniyle Teklif Sunum Formunda taahhüt edilen fiyattan mal vermelerinin mümkün olmadığını belirttiklerini, davalı şirkete 11.05.2015 tarih ve .... yev.nolu ihtarname gönderildiğini, karşı ihtarnamede sözleşmenin esaslı şartlarına dair ödeme koşulları, ödemenin nasıl yapılacağı vs konuların yer almadığı ve projenin onaylanmamasının ileri sürüldüğünü Projeyi karara bağlayacak TKDK Manisa Şubesince proje başvurusunun onaylanmaması nedeniyle Yönetim Kurulu kooperatif kaynaklarıyla plastik konteyner alımı için harekete geçildiğini, davalı firmanın,

IPARD programı kapsamına alınmadığı gerekçesiyle teklif bağlılıklarının kalmadığını ileri sürdüklerini , aynı firmanın elektronik postayla 225,00 TL fiyat teklifinde bulunarak çelişkili davrandığını, başka bir firmadan 1560 adet plastik kasanın 70 avro fiyattan alındığını ....

Firmasının 169TL verilen tekliften cayması sonucu, diğer firmadan alınan kasalara 208,42TL ödeme yapılarak kooperatifin 10.000TL zarara uğradığı, bu zarar değeri tam belirlendiğinde arttırılmak üzere 10.000 TL , tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Kasa ihtiyacı için IPARD programı arkasında Avrupa Birliği Tarım ve Kırsal Kalkınma Destekleme Kurumu'nun garantör olması, proje kapsamında ödemelerin peşin yapılıyor olması, bu kapsamda verilen tekliflerin IPARD mevzuatı kapsamında 3 ay içinde kabul ediliyor olması,

ürün alım sözleşmesi yapılarak firmaların piyasa koşullarından korunuyor olması gibi imkanlar ile vergisel ve diğer imkanlar dikkate alınarak fiyatların belirlendiğini ve davacının IPART programına dahil olabilmek için yapacağı ön hazırlıklar ve yatırımlar nedeniyle de 31.07.2015 e kadar ihaleye teklif verme yetkisi bulunmayan davalı çalışanı tarafından imza sirküleri de ibraz edilmeksizin fiyat teklifi verildiğini, Kooperatifin IPARD programına dahil edilmemesi ile ihalenin geçersiz hale geldiğini,

buna rağmen fiyat teklifi verilen 27.01.2015 tarihi üzerinden yaklaşık 5 ay geçmesinden sonra davacı hammadde alımı ve benzeri hazırlıkların yapılabilmesi için müvekkil davalıya teklifin kabul edildiğine dair önceden hiçbir bildirimde bulunmaksızın ihtarname keşide edildiğini , Yalova mahkemelerinin yetkili olduğunu , davanın belirsiz alacak davası niteliklerini taşımadığını, B.K kapsamında İcap ve kabulden söz edilemeyeceğini, Teklif Sunum Formu imza yetkisi olmayan şirket çalışanı tarafından fiyat bildirimi amacıyla imzalandığını, davalı şirket yetkililerince kaşelenmemiş ve imzalanmamış olduğunu,

IPARD programına dahil olmaması nedeniyle teklifin kabul edilmediği ve sözleşme yapılamayacağının zımnen bildirildiğini, IPARD kapsamından çıkılan ihalenin konusuz kaldığını, ihalede verilen teklif ile bağlılık kalmadığını beyanla davanın redddini talep etmiştir.

MAHKEMESİNCE

Somut olayda, taraflar arasında kesin bir kabul ve sözleşme ilişkisi kurulmadığı gibi, dava konusu teklifin dayanaklarından olan IPARD programı kapsamında davacının TKDK tarafından desteklenmediği, bu nedenle dava konusu tekliften dolayı davacının maddi bir zararından bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

bilirkişi heyetinde uzman hukukçunun da bulunması gerektiğini alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını,

taraflar arasında sözleşme kurulmadığına ilişkin tespitin yerinde olmadığını davalı firmadan müvekkiline belli bir süre ile sınırlı olarak fiyat teklifi verilmesine rağmen sözlşeme sunulmadığı iddiasının yerinde olmadığını,

müvekkili tarafından gönderilen teklif şartnamesi ve davalı firmaca gönderilen teklifin , sözleşmenin esaslı unsurlarını tamamen içerdiğini BK m.3 “ Bir akdin kurulması için diğer bir kimseye icapta bulunan ve kabul için bir müddet koyan kimse, bumüddetin geçmesine kadar icapla bağlı kalır.” şeklinde düzenleme bulunduğunu,

davalının önerisi ile bağlı olmamam hakkını saklı tuttuğuna ilişkin beyanı olmadığı gibi işin mahiyetinden de açıkça anlaşılmadığını. doğrudan kabul beyanı olup teklifini sunduğunu,

hâzır olan muhataba yöneltilen kabul beyanını geri alarak sözleşmenin kurulmasını önlemenin mümkün olmadığını,

ortada hukuken gecerli taraflar arasında kurulmuş olan bir sözleşme varken mahkemenin taraflar arasında kesin bir kabul ve sözleşme ilişkisi kurulmadığı tespitinin hukuka aykırı olduğunu,

Yerel mahemenin " dava konusu teklifin dayanaklarından olan IPARD programı kapsamında davacının TKDK tarafından desteklenmediği, bu nedenle dava konusu tekliften dolayı davacının maddi bir zararından bahsedilemeyeceği " tespitide hukuka aykırıdır. müvekkilim tekliflinde Ipard proje kapsamında olmazsa teklifleriniz gecersizdir şeklinde bir beyanı olmadığını bu nedenle davalı kurumunun teklifinin bir bir şarta tabi olmadığını beyanla davanın kabulünü talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmede belirlenen ürünlerin verilmemesi nedeniyle başka yerden tedarik edilen ürün bedelleri arasındaki farkın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı kooperatifin davalı .... Ltd.Şti.'ne göndermiş olduğu 22.12.2014 tarihli Teklife Davet Mektubunda IPARD programı kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından sağlanan hibe desteğinden yararlanmak için yatırım kapsamında makine-ekipman alımı için teklif istenmiştir.

Davalı şirket tarafından 07.01.2015 tarihinde elektronik posta aracılığı ile davacıya iletilen makine ve ekipman için teklif sunum formunda ise makine ve ekipman için fiyat teklifi sunulduğu ve bu teklifin 31.07.2015 tarihine kadar geçerli olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı tarafça .... Noterliğinin 11.05.2015 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıdan 3000 adet plastik konteynır alımı için en geç 22.05.2015 tarihine kadar kendileri ile irtibata geçilmesi gerektiğinin bildirildiği, buna karşın davalı tarafça davacıya gönderilen .... Noterliğinin 28.05.2015 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacının IPARD Programına dahil edilmediğini, bu nedenle davacının teklif isteme koşullarının gerçekleşmediğini, davacı tarafça teklifin kabul edildiğine dair davalıya herhangi bir bildirimin yapılmadığını bildirdiği görülmüştür.

Davacının başvurusu 10/02/2015 tarihinde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna ulaşmış ve 25/05/2015 tarihinde uygun bulunmadığına ilişkin cevabi yazı davacı kooperatife gönderilmiştir.

Ziraat Yüksek Mühendisi .... ve YMM ....'den alınan raporda; davacının kabul beyanı bulunmadığı için sözleşmenin kurulmadığı, İPARD programı kapsamında davacının projesinin onaylanmaması TKDK tarafından destek kapsımına alınmaması nedeniyle tekliften dolayı zararından bahsedilemeyeceği, aki kanaatte olunur ise 3. şahıstan almış olduğu 1560 adet plastik kasa için KDV hariç 61.495,20 TL fazla ödeme yaptığı ve bu miktarın KDV'sinin 11.069,14 TL olduğu görüşlerini bildirmişlerdir.

6098 Sayılı TBK'nun sözleşmenin kurulması başlıklı 1.maddesine göre "Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir. Anılan yasanın 2. Maddesinde ise;" Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır. İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar. Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır."

Tüm dosya kapsamına göre ,davacının icaba davetinin IPARD programı kapsamında TKDK tarafından destekleneceği inancı ile hazırlandığı ve davalının da buna göre icapta bulunduğu , davacının TKDK tarafından desteklenmemesi nedeniyle icaba davet ve icaptaki ana unsurun gerçekleşmediği bu haliyle sözleşmenin kurulmuş olmasından bahsedilemeyeceği , davacı tarafça geçen süre zarfında noterlikçe ihtar gönderilmeden önce icabın kabluüne ilişkin beyanda bulunulmadığı, bu haliyle davacının kasa fiyatları arasındaki talep edemeyeceğinden istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.