İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2018/2470 K.2021/553

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 08/03/2018 tarih, 2014/128 Esas 2018/297 Karar sayılı kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmış olmakla istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilen dosya HMK'nın 353. maddesi uyarınca incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili iddia ve taleplerinde özetle; davalı tarafından İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/3763 E. Sayılı dosyası ile müvekkilleri hakkında 21.02.2014 tarih ve 37.000,00 bedelli bir adet çek sebebiyle icra takibi başlatıldığını, müvekkil şirketlerin alacaklı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını,müvekkil şirketler hakkında haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi açan davalı hakkında %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili savunmalarında özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında kargo taşımacalığı işinden kaynaklanmakta olan bir ticari ilişki bulunduğunu,bu ticari ilişkide.

20/12/2013 tarihi itibariyle davacı şirketin, müvekkili şirkete 46.417,70 TL borcu bulunmakta iken davacı şirketten dava konusu 21/01/2014 vade ve 37.000,00 TL meblağlı çek alındığını, çekin vade tarihi olan 21/01/2014 tarihine kadar taraflar arasındaki ticari ilişki devam ettiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete borçlanmaya devam ettiğini, 21/01/2014 tarih ve 37.000,00-TL meblağlı çekin günü geldiğinde bankaya ibraz edildiğini ve bankada karşılığı olmadığından çekin karşılıksız çıktığını ve davacı ...'nin temerrüde düştüğünü,

çekin karşılıksız çıkması ve davacının temerrüde düşmesi üzerine davacı ...' nden karşılıksız çıkan çek bedeli de dahil olmak üzere tüm cari hesabın bir an önce ödenmesinin istendiğini, davacının sürekli olarak müvekkili oyalaması üzerine İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/2595 E sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA DAVA

Davacı vekili iddia ve taleplerinde özetle; alacaklarının tahsili için davalı hakkında başlatılan İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/2595 Esas sayılı takibin haksız itirazla durduğundan davalının itirazının iptaline ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP

Davalı vekili savunmalarında özetle; davanın haksız olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMECE

Asıl davanın her iki davacı yönünden kısmen kabulü ile,davacı ... ve ...'nin İzmir 4.İcra Dairesinin 2014/3763 esas sayılı takip dosyası nedeniyle 13.449,65.-TL,davacı ...'nin İzmir 4.İcra Dairesinin 2014/3763 esas sayılı takip dosyası nedeniyle 3.709,45.-TL, borçlu olmadıklarının tespitine,davacıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,

Birleşen davanın kısmen kabulü ile,İzmir 4.İcra Dairesinin 2014/2595 sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline,takibin 13.137,89.-TL asıl alacak, 202,02.-TL işlemiş faiz üzerinden devamına,İİK. 67.mad.uyarınca hüküm altına alınan alacağın % 20 si üzerinden hesaplanan 2.667,98.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı-karşı davacı vekili 17.10.2018 tarihli istinaf dilekçesinde özetle;

1- İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/3763 sayılı çek takibi incelendiğinde de görüleceği üzere büyük harflerle hesaplanan çek tazminatından TTK'nun 783/3 maddesi gereğince keşidecinin sorumlu olduğu açıkça belirtilmiş olup, bu sebeple zaten talep edilmemiş olan çek tazminatından dolayı davacı/k.davalıların borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu,mahkemece,davanın çek tazminatı miktarınca kısmen kabul edilmesinin hatalı olduğunu,

2- Asıl davada davacılar borcun ödendiği bu nedenle borçlu olmadıklarının tespitini istediklerini,itfa itirazı bir şahsi defi olup,bu sebeple borçlu tarafından her hamile karşı ileri sürülemeyip sadece kendisinden önceki hamillerden birisi veya senedi tanzim eden kimse arasında doğrudan doğruya mevcut ilişki varlığı sebebiyle bunlara karşı ileri sürülebileceğini,dolayısı ile keşideci ...'nin bu yöndeki ödeme hususundaki defii’yi ancak ve ancak kendisinden sonraki ciranta olan ...’ne yöneltebilecek olup müvekkile karşı itfa(ödeme) defii’nde bulunması hukuken mümkün olmadığını,bu nedenle ...’nin davasının da esasa girilmeden reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kısmen kabul kararı verilmesi isabetsiz olduğunu,

Dosyada mübrez cari hesap ekstersinde de görüleceği üzere takip konusu çek davalı ... tarafından açık hesap ilişkisinden kaynaklanan borcuna mahsuben müvekkile verilmiş olup her ne kadar keşideci ve ilk ciranta ... ile müvekkil arasında ticari ilişki olmasa dahi çek sebepten mücerret olduğundan takip konusu çek miktarı kadar ...'nin müvekkile olan borçlarından sorumlu olduklarını,bu nedenle ilk derece mahkemesince borçlu ...'nin tahsil harcı vs ferilerden sorumlu olmadığının kabul edilmesinin isabetsiz olduğunu,

3- Yerel mahkemece hükme dayanak alınan bilirkişi raporu da isabetsiz ve hükme dayanak teşkil edecek nitelikte olmadığından bu rapora göre kurulan hüküm de isabetsiz olduğunu,zira Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/22 Talimat sayısı dosyasında alınan raporda;tarafların 4.662,69TL lik davalı alacağı konusunda mutabakatının bulunduğu;...

Firmasının yapmış olduğu 60,000TL lik ödemenin 11/02/2014 takip tarihinden sonra 17/02/2014 tarihinde müvekkili şirkete yapıldığını,bu nedenle ödemenin icra dosyası kapak hesabında nazara alınması gerektiğini,bu itibarla asıl dava olan menfi tespit davasının reddi gerektiğini,

karşı davamızın ise takibe yapılan itirazın iptali ile asıl alacak üzerinden devamına karar verilmesi gerektiğinin belirtildiğini,tarafımızca karşı dava olarak açılan itirazın iptali davasında işlemiş faize yönelik itirazın iptali talebimizi bulunmadığından,sözkonusu 22/10/2015 tarihli ilk rapor isabetli olduğundan;asıl davanın reddi ile karşı davamızın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile karardaki gibi hüküm kurulması isabetsiz olduğunu,bu nedenlerle; istinaf taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak,asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili 22.03.2018 tarihli istinaf dilekçesinde; Gerekçeli mahkeme kararanın tarafımıza tebliğinden sonra, gerekçeli temyiz dilekçesi vermek üzere, yukarıda esas numarası belirtilen kararı lehimize bozulması istemiyle tehir-i icra ve duruşma talepli olarak temyiz ettiklerini belirten süre tutum dilekçesinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, İİK'nun 72.maddesi gereğince açılmış menfi tespite ilişkindir.

Birleşen dava ise; İİK'nun 67. Maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, ... ile ... arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacak olup olmadığı, ... ile ... arasında dava konusu çek nedeniyle borç bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmıştır.

... taşıma sözleşmesine istinaden, davalı ... hakkında bu sözleşme kapsamında, alacağını tahsil etmek için, İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/2595 esas sayılı takip dosyası ile takip başlattığı, davalının takibe itiraz ettiği ve birleşen itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.

...'nin İzmir 4. İcra Müdürlüğü'nün 2014/2595 Esas sayılı takip dosyası nedeniyle ödenmeyen bakiye alacağı için tahsilde tekerrür olmamak üzere İzmir 4. İcra Dairesinin 2014/3763 sayılı takip dosyası ile çeke dayalı olarak ..., ... ve ... hakkında kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.

... ve ...'nin ise bakiye alacak için başlatılan İzmir 4.İcra Dairesi'nin 2014/3763 Esas sayılı takip dosyasından, borçlu olmadıkları gerekçesi ile menfi tespit davasını açtıkları görülmüştür.

Mahkemece, taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin tespiti için bilirkişilerden kök ve ek raporlar alınmıştır. Hükme esas alınan mali müşavir bilirkişinin raporundan anlaşıldığı üzere; tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre, ...'nin. İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/2595 sayılı takip dosyasına konu edilen, 64.662,69-TL asıl alacağın bulunduğu,yapılan ödemeler sonrasında 13.137,89-TL bakiye alacağının kaldığı tespit edilmiştir.

Alacaklı davacı tarafça, bakiye alacak işlemiş faiz ve % 10 karşılıksız çek tazminatı nedeniyle, İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2014/3763 sayılı takip dosyası ile toplam 17.049,36-TL üzerinden takip yapılmıştır.Takipteki asıl alacak içerisinde 1.551,67-TL tahsil harcı ve 3.700,00-TL karşılıksız çek tazminatı olduğu,ilk takipten sonra banka tarafından alacaklıya ödenen 1.120,00-TL çek sorumluluk bedelinin taraflar arasındaki cari hesaptan düşüldüğü, belirlenen alacakların bu şekilde tespit edildiği anlaşılmıştır.

Asıl davanın menfi tespit, birleşen davanın itirazın iptali davası olduğu, her iki dava dosyasındaki davanın konusunun aynı alacaklardan kaynaklandığı görülmüştür.

Birleşen dosyada, Davacı ile Davalı ... arasında taşıma ilişkisinden kaynaklanan ticari ilişki bulunmakta olup,mahkemece hükme esas alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, davacının davalı ...'nden icra takip tarihi itibariyle, 13.137,89 TL asıl alacak, 202,02 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu, bu miktar alacak için itirazın iptali ile takibin devamına karar verildiği, birleşen dava yönünden mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Birleşen dosyanın davacısı bu kez aynı alacaklar için 37.000 TL bedelli senede dayalı olarak tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla kambiyo senetlerine özgü 13.137,89 TL asıl alacak, 211,47 TL işlemiş faiz, 3700 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 17.049,36 TL alacak için takip yapılmıştır.

Ancak yukarıda açıklandığı üzere davalı alacaklının bu ticaari ilişkiden kaynaklanan alacağının 13.137,89 TL asıl alacak, 202,02 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu,takip tarihi dikkate alındığında 211,47 TL işlemiş faiz alacağının da yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı alacaklı kambiyo hukukuna dayalı takip yaptığına göre, senedin sebepten mücerret olması nedeniyle; davacı borçlu ...'nin de ciro silsilesi gereğince bu miktar alacaklardan sorumlu olması yasa gereğidir.Fakat takip talebinde 3700 TL çek tazminatı alacağı istenmiş ise de, bu alacaktan çek keşidecisi sorumlu olup, cirantaların sorumluluğu bulunmadığından; davacıların sadece 3.700,00-TL talep yönünden davalarının kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile biri yönünden 13.449,65 TL, diğeri yönünden 3.709,45 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenle, asıl dava yönünden; davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, kesinleşen hükümler aynen kalmak kaydıyla, mahkeme kararının kaldırılarak, asıl davanın kısmen kabulü ile, davacıların, davalı tarafa 3.700,00-TL borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, davalı tarafın takibinde kötüniyetli olduğu hususu ispat edilemediğinden , koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.