İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/627 K.2023/2191

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kendisine ait marka ile süt ürünlerinin fason üretimini yaptırmak için davalılardan ... Ltd. Şti.

İle anlaşarak 28/05/2014 tarihli fason ürün üretim sözleşmesi imzaladıklarını, bu şekilde ticari ilişkinin devam ettiğini, sözleşmeye göre ihtilaf olması halinde Türk Hukukunun uygulanacağı ve izmir mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, sözleşmede çalışmanın nasıl olacağı hususunun açıklandığını, davalı firamanın edimini yerine getireceğine olan güvenle, davacı tarafından davalıya verilen avans çeklerine konu ürünlerin davacıya gönderilmediğini, çeklerinde iade edilmediğini, davaya konu ve davalı şirkete teslim edilen ...

Bankası ... şubesine ait hesaptan verilen 30/11/2015 vade tarihli 75.000,00 TL tutarındaki 2000515 seri nolu çekin davalı ...'e davalının kullandığı krediye karşılık teminat teşkil etmek üzere verildiğini tespit ettiklerini, davalı ...'in faktoring firması olarak bu sıfatı ile işlem yaptığını, sözleşme gereği avans olarak verilen çek karşılığı ürünlerin teslim edilmemesi nedeni ile avans çeklerinin bedelsiz kaldığı,

ancak davalı ...'e teminat kavlinden verilmesinin alacağın temliki hükümlerine bağlı olması nedeni ile diğer davalı şirkete karşı ileri sürülebilecek defilerin faktoring firması olan diğer davalıya da ileri sürülebileceği, temel ilişkiden kaynaklanan tüm şahsi defilerin, ... Ltd'de ileri sürülebileceği, davacının davalı şirkete vermiş olduğu diğer çekler yönünden İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinde açmış olduğu davalar olduğu belirtilerek, ... Bankası ... cad.

Şubesi keşide yeri İzmir olan 30/11/2015 vade tarihli 75.000,00 TL tutarındaki, 2000515 nolu çekin davalılara ödenmemesi için tedbir kararı verilmesi, bedelsiz kaldığının tespiti ile davacıya iadesi, bunun mümkün olmaması halinde çekin tutarının keşide tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek oran üzerinden işleyecek faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Bank vekili cevap dilekçesinde; davalının adının ... Ltd. Olduğu, yetkili mahkemenin Kıbrıs Mahkemeleri olduğu ve Kıbrıs Hukununu uygulanması gerektiği, davacının bu davayı açma hak ve yetkisinin olmadığı, davalının davaya konu olayda hiç bir kusurunun bulunmadığını, iyi niyetli hamil konumunuda olduğunu, faktoring firması olmayıp KKTC'de mukim bir banka olduğunu, davacının bedelsizlik defi'nin kabul edilmediğini, bu defin davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, davalı bankanın usulüne uygun şekilde kredi kullandırdığını, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

MAHKEMECE

"... Dosyada yapılan yargılama ve toplanan dellilere göre davacı ile davalı ... Ltd. Şti arasında fason ürün üretim sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme uyarınca davacı tarafından davalıya avans çeklerinin verildiği, dava konusu edilen 2000515 seri nolu çekin davalıya verildiğinin kayıtlarda da mevcut olduğu, yapılan incelemeye göre davalı ... Ltd.

Şti, 'nin kullandığı krediye karşılık, davalı bankaya dava konusu çekin teminat niteliğinde teslim ettiği, yapılan işlemde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı, davalı ... Ltd'nin faktoring şireti olduğu ve faktoring işlemi yaptığı yönünde davacı tarafça iddiada bulunulmuş ise de davacının bu iddiasını ispatlar niteklikte herhangi bir delililin dosyada tespit edilmediği, bu hali ile davanın ... Ltd, şti.

Yönünden kabulüne, bu şirkete teslim edilen çek karşılığında ürün alınmadığı görülmekle, borçlu olmadığının tespitine, davalı banka yönünden davacının iddia ettiği husus dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur. " gerekçesi ile,

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; DAVANIN ... TİC. LTD. ŞTİ. YÖNÜNDEN KABULÜNE, Davacının ... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen keşide yeri İzmir olan 30/11/2015 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli 2000515 seri nolu çek yönünden borçlu olmadığının tespitine, Davalı .... Yönünden davada dayanılan hukuki sebep dikkate alnarak davacı tarafça Factoring işlemine dayanıldığı görülmekle reddine," şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu çeke ilişkin olarak davalılara borçlu olmadığının tespiti talepli olarak ikame olunan menfi tespit davalarının davalılardan ... Tic. Ltd.

Şti yönünden kabul edilmesine rağmen yerel mahkeme tarafından diğer davalı yönünden reddedildiğini, yerel mahkeme kararının davalı ... yönünden faktoring işlemi hukuki sebebine dayanılması nedeniyle davalı ... yönünden davanın reddi yönündeki kısmı usul hukuku ilkelerinden olan hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması ilkesi ve hukuki nitelendirmenin hakime ait olması kuralı yönünden de Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun açık hükümlerine usul hukukunun genel ilkelerine, doktrine ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu,

taraflarca hukuki sebebin hiç belirtilmemesi ya da yanlı veyahut eksik belirtilmesi dahi hakimin hukuku kendiliğinden uygulama görevini ortadan kaldırmadığını, taraflarınca yanlızca davalı ... bankın faktoring şirketi olduğu ve davaya konu çekin davalı taraflar arasında faktoring işlemine konu edildiği yönündeki hukuki sebebe dayanılmadığını, aynı zamanda çekin diğer davalı şirket tarafından ... banka kredi karşılığı teminat olarak verilmesi şeklindeki hukuki sebebe de dayanıldığını, kararın kendi içinde çelişkili olduğunu beyanla,

yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın davalı .... yönünden kabulü yönünde yeniden karar tesis edilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; davalı bankanın faktoring şirketi olduğunun ve davalı banka ile diğer davalı şirket arasında faktoring sözleşmesi olduğunun davacı tarafça ispatlanamamasına,

davalı bankanın davaya konu çeki temlik cirosu ile kredi sözleşmesinin teminatı olarak almış olmasına, çeki iktisabında kötüniyetli olduğunun davacı tarafça ispatlanamamasına, davalı bankanın çeki iktisabının alacağın temliki hükmünde olmamasına, temel ilişkideki defilerin davalı bankaya karşı ileri sürülemeyecek olmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.